Το απανθρακωμένο ρωμαϊκό καρβέλι εντοπίστηκε σε ανασκαφή στην Ελβετία και θεωρείται το πρώτο του είδους που ανακαλύπτεται ποτέ στη χώρα.
Ένα σχεδόν άθικτο καρβέλι ψωμιού ηλικίας περίπου 2.000 ετών έφεραν στο φως αρχαιολόγοι στην Ελβετία, σε μία ανακάλυψη που χαρακτηρίζεται ήδη ως εξαιρετικά σπάνια για την ευρωπαϊκή αρχαιολογία. Το εύρημα εντοπίστηκε κατά τη διάρκεια ανασκαφών στην περιοχή Βιντόνισα, κοντά στη σημερινή πόλη Βίντις του καντονιού Άαργκαου, εκεί όπου βρισκόταν ένα από τα σημαντικότερα ρωμαϊκά στρατιωτικά στρατόπεδα της περιοχής.
Το ψωμί βρέθηκε τον περασμένο Αύγουστο, κατά τη διάρκεια προληπτικών ανασκαφών που πραγματοποιούνται πριν από την ανέγερση νέου οικιστικού συγκροτήματος. Ωστόσο, οι τοπικές αρχές ανακοίνωσαν επίσημα την ανακάλυψη μόλις τον Απρίλιο, αφού προηγήθηκαν οι πρώτες εργασίες συντήρησης και επιστημονικής εξέτασης. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Καντονιού του Άαργκαου, οι αρχαιολόγοι εντόπισαν αρχικά ένα «απανθρακωμένο, στρογγυλό αντικείμενο» που τράβηξε αμέσως την προσοχή της ομάδας. Το εύρημα αφαιρέθηκε μαζί με το περιβάλλον χώμα, ώστε να μεταφερθεί με ασφάλεια σε εργαστήριο συντήρησης της Καντονιακής Αρχαιολογικής Υπηρεσίας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Παιδικές εκρήξεις θυμού και επιθετικότητα: Οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι το καλύτερο φάρμακο είναι τα… φρούτα!
Οι πρώτες αναλύσεις από ειδικούς αρχαιοβοτανικής του Πανεπιστημίου της Βασιλείας έδειξαν με μεγάλη πιθανότητα ότι πρόκειται πράγματι για ρωμαϊκό ψωμί. Το καρβέλι έχει διάμετρο περίπου 10 εκατοστά και πάχος περίπου 3 εκατοστά, ενώ περαιτέρω εξετάσεις πρόκειται να πραγματοποιηθούν σε εξειδικευμένο εργαστήριο στη Βιέννη, προκειμένου να διαπιστωθεί από ποια δημητριακά παρασκευάστηκε.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τέτοιου είδους ευρήματα είναι εξαιρετικά σπάνια, καθώς το ψωμί μπορεί να διατηρηθεί επί αιώνες μόνο εφόσον απανθρακωθεί, όπως συνέβη στην περίπτωση των διάσημων αρτοποιείων της Πομπηίας που καλύφθηκαν από την ηφαιστειακή στάχτη του Βεζούβιου. Οι ελβετικές αρχές χαρακτήρισαν το εύρημα «το πρώτο ρωμαϊκό ψωμί που έχει εντοπιστεί στην Ελβετία», τονίζοντας τη μεγάλη επιστημονική σημασία της περιοχής της Βιντόνισα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ψάρι: Πώς θα αναγνωρίσετε αν είναι φρέσκο σε 5 βήματα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιατί το 90% των ανθρώπων γεννιούνται δεξιόχειρες;
Πέρα από το ψωμί, οι ανασκαφές αποκάλυψαν και σημαντικά στοιχεία για τη λειτουργία του ρωμαϊκού στρατοπέδου. Οι αρχαιολόγοι εντόπισαν ίχνη πρώιμων οχυρώσεων, μεταλλικά εργαλεία, υπολείμματα σιδηρουργικής δραστηριότητας, αιχμές δοράτων και βελών, καθώς και έναν μεγάλο πήλινο φούρνο κατασκευασμένο με ιδιαίτερη επιμέλεια. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η περιοχή πίσω από τα τείχη του στρατοπέδου χρησιμοποιούνταν ήδη από νωρίς για εμπορικές και βιοτεχνικές δραστηριότητες.
Η Βιντόνισα υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα ρωμαϊκά λεγεωνικά στρατόπεδα βόρεια των Άλπεων και θεωρείται κομβικό σημείο για τη μελέτη της ρωμαϊκής παρουσίας στην κεντρική Ευρώπη. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η νέα ανακάλυψη θα προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες όχι μόνο για τη διατροφή των Ρωμαίων στρατιωτών, αλλά και για την καθημερινή ζωή και την οικονομική δραστηριότητα μέσα στο στρατόπεδο πριν από δύο χιλιετίες.
Παρότι το εύρημα θεωρείται μοναδικό για την Ελβετία, παρόμοιες ανακαλύψεις έχουν καταγραφεί και αλλού τα τελευταία χρόνια. Το 2025 αρχαιολόγοι στην Τουρκία ανακοίνωσαν την εύρεση ψωμιού ηλικίας περίπου 5.000 ετών από την Εποχή του Χαλκού, ενώ στην ίδια χώρα είχε βρεθεί και καρβέλι 1.200 ετών με απεικόνιση που παραπέμπει στον Ιησού Χριστό.
