Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) αξιολόγησε την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα ενός ενζυμικού πρόσθετου ζωοτροφών που έχει σχεδιαστεί για τη μείωση της μόλυνσης των ζωοτροφών από φουμονισίνες, μια κατηγορία μυκοτοξινών που μπορεί να εμφανιστεί κυρίως σε δημητριακά και προϊόντα με βάση το καλαμπόκι. Η γνωμοδότηση του επιστημονικού πάνελ FEEDAP δημοσιεύθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου 2026 στο EFSA Journal και αφορά τη φουμονισίνη εστεράση που παράγεται με το γενετικά τροποποιημένο στέλεχος Komagataella phaffii NCAIM (P) Y001485. Η συγκεκριμένη πρόσθετη ύλη ανήκει στην κατηγορία των τεχνολογικών πρόσθετων ζωοτροφών, με λειτουργικό σκοπό τη μείωση της μόλυνσης από μυκοτοξίνες. Η φουμονισίνη εστεράση δρα διασπώντας τη χημική δομή της φουμονισίνης Β1, με αποτέλεσμα να σχηματίζονται προϊόντα υδρόλυσης χαμηλότερης τοξικολογικής ισχύος από την αρχική μυκοτοξίνη. Η EFSA είχε εξετάσει και στο παρελθόν τη συγκεκριμένη κατηγορία ενζύμων, ενώ προηγούμενες αξιολογήσεις έχουν δείξει ότι η ενζυμική διάσπαση μπορεί να μειώσει την έκθεση των ζώων στις φουμονισίνες.

Κανονισμός PPWR για τις συσκευασίες: Οδηγός Πρακτικής Συμμόρφωσης για Επιχειρήσεις – Διαδικτυακό σεμινάριο με την Άννα Λεκατσά

Γιατί οι φουμονισίνες απασχολούν τις ζωοτροφές

Οι φουμονισίνες παράγονται κυρίως από μύκητες του γένους Fusarium και εντοπίζονται συχνότερα σε δημητριακά, ιδιαίτερα στο καλαμπόκι, καθώς και σε υποπροϊόντα της επεξεργασίας τους. Η EFSA έχει αξιολογήσει τις φουμονισίνες Β1, Β2 και Β3 ως τις σημαντικότερες μορφές που συναντώνται στις ζωοτροφές. Η έκθεση δεν αφορά μόνο την παρουσία της μυκοτοξίνης στην πρώτη ύλη. Οι φουμονισίνες μπορούν να εμφανίζονται και σε τροφές που χρησιμοποιούνται ως συστατικά σύνθετων ζωοτροφών, ενώ ορισμένες μορφές τους μπορεί να είναι «κρυμμένες» μέσα στη μήτρα της ζωοτροφής και να μην ανιχνεύονται εύκολα με ορισμένες αναλυτικές μεθόδους. Η EFSA έχει επισημάνει ότι οι φουμονισίνες μπορούν να επηρεάσουν διαφορετικά είδη ζώων, με τους χοίρους και τα άλογα να συγκαταλέγονται στα πιο ευαίσθητα είδη. Σε νεότερη αξιολόγηση του 2022, η EFSA αναθεώρησε προς τα κάτω το σημείο αναφοράς για ανεπιθύμητες επιδράσεις στα πουλερικά, από 20 σε 1 mg/kg ζωοτροφής, λόγω νέων δεδομένων για επιδράσεις στο έντερο. Η νέα αξιολόγηση αφορά πλέον τη χρήση της φουμονισίνης εστεράσης για όλα τα χερσαία είδη ζώων. Σύμφωνα με την EFSA, το πρόσθετο θεωρείται ασφαλές για τα ζώα-στόχους όταν χρησιμοποιείται σε επίπεδο έως 360 μονάδες ενζυμικής δραστηριότητας ανά κιλό πλήρους ζωοτροφής. Η Αρχή δεν εντόπισε ανησυχία ούτε για τους καταναλωτές ούτε για το περιβάλλον από τη χρήση του πρόσθετου υπό τις προτεινόμενες συνθήκες.

- Advertisement -

Η αποτελεσματικότητα και οι προϋποθέσεις χρήσης

Η δράση του ενζύμου βασίζεται στην υδρόλυση της φουμονισίνης Β1, δηλαδή στη διάσπαση συγκεκριμένων χημικών δεσμών του μορίου. Με αυτόν τον τρόπο μειώνεται η ποσότητα της αρχικής μυκοτοξίνης που παραμένει στη ζωοτροφή. Σε προηγούμενες αξιολογήσεις της ίδιας ενζυμικής δραστηριότητας, η EFSA είχε διαπιστώσει ότι η φουμονισίνη εστεράση μπορεί να διασπάσει σχεδόν πλήρως τη φουμονισίνη Β1 σε κατάλληλες πειραματικές συνθήκες και είχε κρίνει ότι τα προϊόντα της υδρόλυσης έχουν χαμηλότερη τοξικότητα από την αρχική ένωση. Η EFSA καταλήγει ότι το νέο πρόσθετο έχει τη δυνατότητα να είναι αποτελεσματικό σε όλα τα χερσαία είδη, όταν χρησιμοποιείται στις προτεινόμενες συνθήκες. Η γνωμοδότηση δεν αποτελεί από μόνη της άδεια κυκλοφορίας στην αγορά, αλλά αποτελεί την επιστημονική αξιολόγηση που εντάσσεται στη διαδικασία έγκρισης των πρόσθετων ζωοτροφών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Από πλευράς ασφάλειας για τους εργαζομένους, υπάρχει ωστόσο ένα σημαντικό σημείο. Η πρόσθετη ύλη δεν θεωρείται ερεθιστική για το δέρμα ή τα μάτια, όμως λόγω της πρωτεϊνικής φύσης της και του γεγονότος ότι ο φορέας είναι αδρανοποιημένος μικροοργανισμός, η EFSA τη χαρακτηρίζει ως δερματικό και αναπνευστικό ευαισθητοποιητή. Ως αποτέλεσμα, η έκθεση μέσω οποιασδήποτε οδού θεωρείται κίνδυνος και θα πρέπει να περιορίζεται κατά τη χρήση και τον χειρισμό της.

- Advertisement -

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ