Στο καθημερινό μας τραπέζι υπάρχουν τρόφιμα που θεωρούμε απολύτως συνηθισμένα και ασφαλή, χωρίς να περνά από το μυαλό μας ότι μπορεί να περιέχουν ανεπιθύμητες χημικές ουσίες. Από φυτικά έλαια και δημητριακά μέχρι καφέ, ψάρια και τρόφιμα που έχουν υποστεί επεξεργασία ή μαγείρεμα, διάφοροι χημικοί επιμολυντές μπορούν να βρεθούν στην τροφική αλυσίδα χωρίς να έχουν προστεθεί σκόπιμα. Η EFSA επισημαίνει ότι οι ουσίες αυτές μπορεί να προέρχονται από το περιβάλλον, την παραγωγή, την επεξεργασία, τη συσκευασία ή ακόμη και το μαγείρεμα των τροφίμων. Και ορισμένες από αυτές, όπως οι πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες (PAH), μπορούν να εμφανιστούν ακόμη και σε τρόφιμα που καταναλώνουμε συχνά, γεγονός που κάνει τους ελέγχους και τις ανακλήσεις ιδιαίτερα σημαντικούς για την προστασία των καταναλωτών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μεγάλη γαλακτοβιομηχανία ανακαλεί δημοφιλές παγωτό μετά από καταγγελίες – Είναι η 2η φορά που ανακαλείται το ίδιο προϊόν
Ένα παρθένο λάδι καρύδας που είχε διατεθεί σε ολόκληρη τη Γαλλία ανακαλείται λόγω παρουσίας χημικών επιμολυντών σε επίπεδα υψηλότερα από τα μέγιστα επιτρεπόμενα όρια. Η ανάκληση αφορά προϊόν της μάρκας ETHIQUABLE και δημοσιεύθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 2026 από την επίσημη γαλλική πλατφόρμα RappelConso, κατόπιν ενημέρωσης από την ίδια την επιχείρηση. Ο λόγος της ανάκλησης είναι ιδιαίτερα σημαντικός: οι εργαστηριακές αναλύσεις έδειξαν ότι τα επίπεδα βενζο[α]πυρενίου και πολυκυκλικών αρωματικών υδρογονανθράκων (PAH/HAP) ήταν υψηλότερα από τα μέγιστα επιτρεπόμενα υπολειμματικά όρια. Η ίδια η RappelConso κατατάσσει τον κίνδυνο ως παρουσία πολυκυκλικών αρωματικών υδρογονανθράκων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κίνδυνος δηλητηρίασης από κοτομπουκιές μεγάλου σούπερ μάρκετ – Γιατί τα παρασκευάσματα πουλερικών αποτελούν συχνά δεξαμενή βακτηρίων
Οι πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες είναι μια μεγάλη ομάδα χημικών ουσιών που μπορούν να σχηματιστούν κυρίως κατά την ατελή καύση ή τη θερμική αποδόμηση οργανικής ύλης. Η EFSA έχει επισημάνει ότι ορισμένοι PAH είναι γονιδιοτοξικοί και μπορούν να προκαλέσουν καρκίνο, ενώ οι ουσίες αυτές μπορούν να βρεθούν και σε τρόφιμα, μεταξύ άλλων σε φυτικά έλαια. Ιδιαίτερη σημασία έχει το βενζο[α]πυρένιο, το οποίο ανήκει στους PAH. Η Διεθνής Υπηρεσία Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC) το έχει κατατάξει στην Ομάδα 1, δηλαδή «καρκινογόνο για τον άνθρωπο».
Η παρουσία ενός τέτοιου επιμολυντή σε τρόφιμο δεν σημαίνει ότι όποιος κατανάλωσε το συγκεκριμένο προϊόν θα εμφανίσει καρκίνο. Η αξιολόγηση του κινδύνου εξαρτάται από την ποσότητα και τη διάρκεια της έκθεσης. Ωστόσο, οι PAH που είναι γονιδιοτοξικοί και καρκινογόνοι αντιμετωπίζονται με ιδιαίτερη προσοχή από τις αρμόδιες αρχές, καθώς η EFSA επισημαίνει ότι για τέτοιες ουσίες η προσέγγιση περιλαμβάνει αξιολόγηση του κινδύνου ακόμη και όταν δεν μπορεί να καθοριστεί ένα επίπεδο έκθεσης χωρίς κίνδυνο.
Το προϊόν που ανακαλείται είναι το «HUILE VIERGE NOIX DE COCO 250ml», δηλαδή παρθένο λάδι καρύδας σε γυάλινο βάζο των 250 ml. Ο κωδικός GTIN/barcode είναι 3760091726469, ενώ η ανάκληση αφορά συγκεκριμένα την παρτίδα EXPCO0126, με ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας 12 Ιανουαρίου 2028. Η εμπορική του διάθεση πραγματοποιήθηκε από τις 8 Ιουλίου έως τις 10 Σεπτεμβρίου 2026, με το προϊόν να προορίζεται για διατήρηση σε θερμοκρασία περιβάλλοντος. Η επίσημη ανακοίνωση αναφέρει ότι διατέθηκε σε ολόκληρη τη Γαλλία, μέσω μεγάλων αλυσίδων λιανικής, μεταξύ των οποίων οι Leclerc, Système U, Intermarché, Carrefour και Auchan. Η συνοδευτική κατάσταση διανομής της RappelConso καταγράφει εκατοντάδες εγγραφές διακίνησης και περιλαμβάνει καταστήματα και σημεία διανομής σε πολλές περιοχές της Γαλλίας. Μεταξύ αυτών εμφανίζονται καταστήματα σε Παρίσι, Μασσαλία, Λυών, Νάντη, Τουλούζη, Μπορντό, Λιλ, Νίκαια, Αζαξιό και σε πολλές ακόμη πόλεις.
Η ίδια η γαλλική ανακοίνωση αναφέρει ότι η παρατεταμένη έκθεση σε HAP, όπως το βενζο[a]πυρένιο, συνδέεται με ειδικούς κινδύνους για τη γονιμότητα και με μεταλλαξιογόνες επιδράσεις.
Πώς μπορεί να προκύψουν οι συγκεκριμένοι επιμολυντές
Οι PAH δεν αποτελούν συστατικά που προστίθενται σκόπιμα στα τρόφιμα. Μπορούν να δημιουργηθούν ή να μεταφερθούν στα τρόφιμα κατά τη διάρκεια ορισμένων διαδικασιών παραγωγής και επεξεργασίας. Η EFSA έχει αναφέρει ότι οι PAH μπορούν να βρεθούν σε φυτικά έλαια και ότι διαδικασίες όπως η θέρμανση και η ξήρανση μπορούν να συμβάλουν στην παρουσία τους. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία έχει επίσης επισημάνει ότι οι PAH μπορούν να επιμολύνουν τρόφιμα κατά τη διάρκεια διεργασιών θέρμανσης και ξήρανσης, όταν προϊόντα καύσης έρχονται σε άμεση επαφή με τα τρόφιμα, ενώ έχει αναφερθεί ειδικά ότι τέτοιες διαδικασίες κατά την παραγωγή βρώσιμων ελαίων μπορούν να οδηγήσουν σε αυξημένα επίπεδα PAH.
Στην περίπτωση του συγκεκριμένου λαδιού καρύδας, πάντως, η επίσημη ανακοίνωση δεν προσδιορίζει την αιτία της επιμόλυνσης ούτε το στάδιο της παραγωγής στο οποίο προέκυψαν οι αυξημένες συγκεντρώσεις. Επομένως δεν μπορεί να αποδοθεί με βεβαιότητα η παρουσία των PAH σε συγκεκριμένη διαδικασία χωρίς πρόσθετα στοιχεία από την επιχείρηση ή τις αρμόδιες αρχές.
Τι πρέπει να κάνουν οι καταναλωτές
Η οδηγία της RappelConso είναι σαφής: οι καταναλωτές που έχουν στην κατοχή τους το συγκεκριμένο προϊόν δεν πρέπει να το καταναλώσουν ούτε να το χρησιμοποιήσουν. Θα πρέπει να το επιστρέψουν στο σημείο πώλησης, όπου προβλέπεται επιστροφή χρημάτων.
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Φρούτα και λαχανικά: «Παραγωγοί» που είχαν πεθάνει χρόνια πριν και πλαστά παραστατικά – Τι έδειξαν κρατικοί έλεγχοι σε 41 μεγάλους διανομείς
- Καρκίνος του προστάτη: Μπορεί η συχνή εκσπερμάτιση να μειώσει τον κίνδυνο; Τι δείχνει μελέτη του Harvard σε σχεδόν 32.000 άνδρες
- Lidl: Ξεκινά μεταφορές με αυτόνομο ηλεκτρικό φορτηγό χωρίς οδηγό στη Γερμανία (βίντεο)
- Κουνουπίδι: Αν πετάτε αυτά τα μέρη το λαχανικού, κάνετε μεγάλο λάθος
- Ομαδική αγωγή κατά της Neutrogena της Johnson & Johnson και συμβιβασμός 4,7 εκατ. δολάρια
- Βούτυρο στο ψυγείο: Το συνηθισμένο λάθος στην αποθήκευση που μπορεί να αλλοιώσει γεύση και ποιότητα
- 5 τρόφιμα που ΔΕΝ πρέπει να μαγειρεύετε ποτέ κατευθείαν από την κατάψυξη
