Ένας οργανισμός που «έχασε τον ρόλο του» — και μαζί του, τον έλεγχο των 3 δισ. ευρώ ετησίως.
Η πρόσφατη έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας στα γραφεία και τις βάσεις δεδομένων του ΟΠΕΚΕΠΕ ήρθε να φωτίσει ένα βαθιά ριζωμένο πρόβλημα στον ελληνικό αγροτικό μηχανισμό ενισχύσεων: τη διαχρονική κακοδιαχείριση, την απουσία ελέγχων και, κυρίως, την επιτήδεια εκμετάλλευση ενός ευρωπαϊκού εργαλείου που προοριζόταν να ενισχύσει τους αγρότες – αλλά τελικά ενίσχυσε, συχνά, κάθε άλλον εκτός από αυτούς. Πάνω από 3 δισ. ευρώ τον χρόνο διαχειρίζεται ο Οργανισμός Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων (ΟΠΕΚΕΠΕ). Και πλέον, ένα μεγάλο μέρος αυτών ερευνάται για υπεξαίρεση, εικονικά στοιχεία και κατευθυνόμενες πληρωμές.
Σύμφωνα με τα όσα είπε ο Παύλος Σατολιάς, πρόεδρος της ΕΘΕΑΣ και του Συνεταιρισμού Καλαβρύτων στο Euro2day.gr και την Αλεξάνδρα Γκίτση, «ο ΟΠΕΚΕΠΕ έχει αλλοτριωθεί και απομακρυνθεί από τον πυρήνα της αποστολής του». Το σκάνδαλο δεν περιορίζεται μόνο σε αργοπορημένες πληρωμές ή διοικητική δυσλειτουργία, αλλά αφορά συστηματική εκμετάλλευση κενών στον ευρωπαϊκό κανονισμό. Με λίγα λόγια, δήλωναν εικονικούς βοσκότοπους, χωρίς καμία υποχρέωση να κατέχουν ζώα ή να παράγουν. Έπαιρναν 23 ευρώ το στρέμμα – και κάποιοι έβγαζαν δεκάδες χιλιάδες ευρώ ετησίως, χωρίς να έχουν δει ποτέ κοπάδι ή χωράφι.
Το Εθνικό Απόθεμα της ΚΑΠ —τα κονδύλια που κρατούνται στην άκρη για νέους ή ευάλωτους παραγωγούς— εκτοξεύθηκε από τα 20 εκατ. ευρώ στα 75 εκατ. ευρώ ετησίως, χωρίς αντίστοιχη ανάγκη ή δικαιολογητική βάση. Μεγάλο μέρος από αυτά τα ποσά, όπως καταγγέλλει ο Σατολιάς, κατέληξε σε χέρια “γνωστών του συστήματος”, που ήξεραν πώς να εκμεταλλευτούν τις αδυναμίες. Η πολιτεία αντέδρασε με καθυστέρηση. Μόλις πρόσφατα ψηφίστηκε Υπουργική Απόφαση ώστε τα ποσά του Αποθέματος να δίνονται μόνο σε κτηνοτρόφους με μητρώο ζώων. Αλλά η ζημιά είχε ήδη γίνει.
Δηλώσεις που ανοίγουν με καθυστέρηση μηνών και “τρύπες” στους ελέγχους
Ένα από τα σοβαρότερα λειτουργικά προβλήματα του ΟΠΕΚΕΠΕ είναι η καθυστέρηση στην υποβολή των δηλώσεων ενιαίας ενίσχυσης (ΟΣΔΕ). Το 2024, το σύστημα άνοιξε… τον Σεπτέμβριο, ενώ στην υπόλοιπη Ευρώπη η διαδικασία ξεκινά την 1η Ιανουαρίου. Αυτό δεν είναι απλώς μια διοικητική δυσλειτουργία. Σημαίνει λιγότερος χρόνος για ελέγχους, χειρότερη ποιότητα επιθεώρησης, περισσότερα λάθη — και περισσότερες ευκαιρίες για απάτη.
Και φέτος, το 2025, αν και υπήρξαν διαβεβαιώσεις πως η πλατφόρμα θα άνοιγε τον Μάιο, σήμερα 26 Μαΐου παραμένει ανενεργή.
Η εσωτερική αστάθεια εντός του ΟΠΕΚΕΠΕ είναι ενδεικτική. Έξι αλλαγές διοίκησης σε λίγα μόλις χρόνια. Η διοίκηση του 2021, που τόλμησε να στείλει φακέλους στον εισαγγελέα, «έφυγε νύχτα». Πριν λίγες ημέρες, καρατομήθηκε και ο προσωρινός πρόεδρος του Οργανισμού, για λόγους “επιτακτικού δημοσίου συμφέροντος”, σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης, Κώστα Τσιάρα.
Ο Σατολιάς δηλώνει: «Το πρόβλημα δεν είναι κομματικό, είναι θεσμικό. Ο ΟΠΕΚΕΠΕ χρειάζεται επανεκκίνηση και κάθαρση. Αν δεν σπάσει αυτό το σπυρί, τίποτα δεν θα αλλάξει».
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ| Μείγματα μπαχαρικών, καρυκεύματα και αρωματισμένα άλατα – Ποιες είναι οι διαφορές και τι να προσέχετε στην ετικέτα
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ| Το χρώμα που χρησιμοποιούν τα σούπερ μάρκετ στις εκπτωτικές ετικέτες για να τραβήξουν την προσοχή μας
