Η επιβολή φόρου στα ζαχαρούχα ποτά στη Γερμανία, που θεωρούνταν ήδη συμφωνημένη στο πλαίσιο του κυβερνητικού συνασπισμού, έχει εξελιχθεί σε νέα εστία διαφωνίας μετά την απόφαση της Καγκελαρίας να μπλοκάρει προσωρινά το νομοσχέδιο του υπουργού Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπαϊλ. Το σχέδιο που διαβιβάστηκε προς συντονισμό στα υπουργεία προβλέπει υψηλότερη φορολογική επιβάρυνση και περισσότερα έσοδα από εκείνα που είχε υπολογίσει η κυβερνητική επιτροπή η οποία είχε προηγουμένως επεξεργαστεί το μέτρο. Από την πλευρά του, ο Κλίνγκμπαϊλ ξεκαθάρισε στις 2 Οκτωβρίου ότι η συμφωνία για την εισαγωγή φόρου παραμένει σε ισχύ και ότι τώρα πρέπει να βρεθεί κοινή γραμμή για τον τρόπο εφαρμογής του. Η διαφωνία δεν αφορά, επομένως, μόνο το αν θα φορολογούνται τα αναψυκτικά με ζάχαρη, αλλά κυρίως το πόσο θα επιβαρυνθούν και πόσα χρήματα θα συγκεντρώσει τελικά το γερμανικό Δημόσιο. Το υπουργείο Οικονομικών θέλει η φορολογία να αρχίσει από την 1η Ιουλίου 2027 και να αφορά ποτά με τουλάχιστον 5 γραμμάρια ζάχαρης ανά 100 ml, με τον φόρο να αυξάνεται όσο μεγαλώνει η περιεκτικότητα σε ζάχαρη. Η κυβερνητική επιτροπή για τη χρηματοδότηση της υγείας είχε προτείνει διαφορετική κλιμάκωση και χαμηλότερη ανώτατη επιβάρυνση, γεγονός που έχει οδηγήσει την Καγκελαρία να θεωρεί ότι το συγκεκριμένο σχέδιο απομακρύνεται από όσα είχαν συμφωνηθεί.
Τρία επίπεδα φόρου αντί για δύο
Στην πρόταση του υπουργείου Οικονομικών η φορολογία χωρίζεται σε τρεις βαθμίδες, ώστε η επιβάρυνση να συνδέεται άμεσα με την ποσότητα ζάχαρης που περιέχει κάθε ποτό. Για προϊόντα με 5 έως λιγότερα από 7 γραμμάρια ζάχαρης ανά 100 ml προβλέπονται 26 λεπτά του ευρώ ανά λίτρο, για εκείνα με 7 έως λιγότερα από 10 γραμμάρια η επιβάρυνση ανεβαίνει στα 32 λεπτά, ενώ στα ποτά με τουλάχιστον 10 γραμμάρια ζάχαρης φτάνει τα 38 λεπτά ανά λίτρο. Η πρόταση της Finanzkommission Gesundheit ήταν πιο περιορισμένη, καθώς προέβλεπε δύο μόνο επίπεδα και ανώτατο φόρο 32 λεπτών ανά λίτρο. Η διαφορά αυτή μεταφράζεται σε αισθητά διαφορετικό κόστος για την αγορά. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς που συνοδεύουν το γερμανικό σχέδιο, τα έσοδα από τον φόρο θα μπορούσαν να φτάσουν τα 945 εκατ. ευρώ το 2027, καθώς η εφαρμογή θα ξεκινήσει στα μέσα της χρονιάς, ενώ το 2028 προβλέπονται περίπου 1,155 δισ. ευρώ. Οι εκτιμήσεις της κυβερνητικής επιτροπής ήταν πολύ χαμηλότερες, γύρω στα 450 εκατ. ευρώ ετησίως. Αυτή ακριβώς η απόσταση στις δημοσιονομικές προβλέψεις είναι ένα από τα βασικά σημεία που έχουν προκαλέσει την αντίδραση της Καγκελαρίας. Για τον καταναλωτή, η διαφορά μπορεί να γίνει ορατή στην τελική τιμή. Οι υπολογισμοί που έχουν δημοσιευθεί στη Γερμανία δείχνουν, για παράδειγμα, ότι ένα λίτρο Coca-Cola Classic με περίπου 10,6 γραμμάρια ζάχαρης ανά 100 ml θα μπορούσε, σύμφωνα με το σχέδιο του Κλίνγκμπαϊλ, να επιβαρυνθεί κατά περίπου 45 λεπτά μαζί με τον ΦΠΑ, ενώ με το μοντέλο της επιτροπής η αντίστοιχη επιβάρυνση θα ήταν περίπου 38 λεπτά. Πρόκειται για υπολογισμούς που αφορούν το προτεινόμενο φορολογικό μοντέλο και όχι τελική τιμή που έχει αποφασιστεί για την αγορά.
Ποια ποτά μένουν εκτός
Το τελικό σχέδιο έχει ήδη αποσαφηνίσει ένα σημείο που είχε προκαλέσει ιδιαίτερη συζήτηση τις προηγούμενες εβδομάδες. Τα ποτά χωρίς ζάχαρη, συμπεριλαμβανομένων των Zero, δεν θα φορολογούνται, ενώ από την επιβάρυνση εξαιρούνται επίσης οι καθαροί χυμοί φρούτων και λαχανικών, η μη αλκοολούχα μπύρα και το μη αλκοολούχο κρασί. Η επιλογή αυτή επιβεβαιώθηκε από τον ίδιο τον Κλίνγκμπαϊλ, ο οποίος είχε απορρίψει δημόσια το ενδεχόμενο φορολόγησης ποτών που δεν περιέχουν ζάχαρη. Η φορολογία θα λειτουργούσε έτσι κυρίως μέσα από τη διαφοροποίηση του κόστους ανάλογα με τη σύνθεση του προϊόντος. Ένα αναψυκτικό που βρίσκεται κάτω από το όριο των 5 γραμμαρίων ανά 100 ml δεν θα εντάσσεται στις προτεινόμενες φορολογικές κλίμακες, ενώ ένα προϊόν με μεγαλύτερη περιεκτικότητα θα επιβαρύνεται περισσότερο. Για τους παραγωγούς, μια τέτοια διάρθρωση δημιουργεί οικονομικό κίνητρο για αλλαγές στις συνταγές, καθώς η μείωση της ζάχαρης θα μπορούσε να οδηγήσει ένα προϊόν σε χαμηλότερη φορολογική κατηγορία ή ακόμη και εκτός φόρου. Το στοιχείο αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για την ευρωπαϊκή αγορά, καθώς οι φόροι στα ζαχαρούχα ποτά δεν σχεδιάζονται πλέον μόνο ως μέσο άντλησης εσόδων. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) καταγράφει διεθνώς την εξάπλωση των λεγόμενων «φόρων υγείας» και θεωρεί ότι οι φόροι στα ζαχαρούχα ποτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη μείωση της κατανάλωσης μέσω της αύξησης της τιμής, ενώ παράλληλα δημιουργούν φορολογικά έσοδα. Στην τελευταία παγκόσμια έκθεσή του για το θέμα εξετάζει τα διαφορετικά μοντέλα που εφαρμόζονται σε χώρες σε όλο τον κόσμο.
Η γερμανική κυβέρνηση έχει συνδέσει τον φόρο με δύο διαφορετικούς στόχους, οι οποίοι όμως στην πράξη συναντώνται στο ίδιο μέτρο. Από τη μία πλευρά βρίσκεται η ανάγκη να αυξηθούν τα έσοδα για τον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό και, μέσω αυτών, να ενισχυθεί η χρηματοδότηση του συστήματος υγείας. Από την άλλη, το υπουργείο Οικονομικών παρουσιάζει τη φορολογία ως κίνητρο για τη βιομηχανία αναψυκτικών να μειώσει τη ζάχαρη στα προϊόντα της και ως εργαλείο πρόληψης, ιδιαίτερα σε σχέση με την κατανάλωση από παιδιά. Στο σημείο αυτό βρίσκεται και η ουσία της γερμανικής πολιτικής συζήτησης. Η κυβέρνηση δεν εξετάζει έναν απλό φόρο που θα επιβάλλεται οριζόντια σε όλα τα αναψυκτικά, αλλά ένα σύστημα που διαφοροποιεί την επιβάρυνση ανάλογα με τα γραμμάρια ζάχαρης. Όσο περισσότερη ζάχαρη περιέχει το προϊόν, τόσο μεγαλύτερη θα είναι η φορολογική επιβάρυνση. Η λογική αυτή επιτρέπει στο κράτος να συνδέσει το φορολογικό κόστος με ένα συγκεκριμένο χαρακτηριστικό του προϊόντος και ταυτόχρονα δίνει στις επιχειρήσεις τη δυνατότητα να μειώσουν την επιβάρυνσή τους αλλάζοντας τη σύνθεση των αναψυκτικών. Η διεθνής εμπειρία που επικαλείται ο ΠΟΥ περιλαμβάνει ήδη διαφορετικά συστήματα φορολόγησης, με ορισμένες χώρες να εφαρμόζουν ενιαίο φόρο και άλλες να επιλέγουν κλιμακωτά μοντέλα ανάλογα με την περιεκτικότητα σε ζάχαρη. Η Γερμανία καλείται τώρα να αποφασίσει ποια από αυτές τις προσεγγίσεις θα ακολουθήσει, ενώ η διαμάχη στο εσωτερικό της κυβέρνησης δείχνει ότι το τελικό αποτέλεσμα μπορεί να απέχει από την αρχική πρόταση του υπουργείου Οικονομικών.
Το νομοσχέδιο επιστρέφει για διαπραγμάτευση
Παρά το προσωρινό μπλόκο, ο φόρος δεν έχει αποσυρθεί από την κυβερνητική ατζέντα. Ο Κλίνγκμπαϊλ δήλωσε ότι η εισαγωγή του έχει συμφωνηθεί στο πλαίσιο του κυβερνητικού συνασπισμού και εξέφρασε την πεποίθηση ότι θα υπάρξει σύντομα συμφωνία για τον τελικό σχεδιασμό. Το υπουργείο Οικονομικών επιμένει ότι οι συζητήσεις αφορούν την εφαρμογή του μέτρου και όχι την αρχή της επιβολής του. Αυτό που μένει να αποφασιστεί είναι αν θα παραμείνει η τριπλή κλίμακα των 26, 32 και 38 λεπτών ανά λίτρο ή αν το νομοσχέδιο θα προσαρμοστεί στην πρόταση της Finanzkommission Gesundheit, με δύο επίπεδα και ανώτατη επιβάρυνση 32 λεπτών. Παράλληλα, η γερμανική κυβέρνηση θα πρέπει να σταθμίσει τις δημοσιονομικές ανάγκες που οδήγησαν στην πρόταση του υπουργείου Οικονομικών με τις αντιδράσεις που ήδη εκδηλώνονται από τμήματα της Χριστιανοδημοκρατικής Ένωσης, ορισμένα κρατίδια και εκπροσώπους της βιομηχανίας τροφίμων και ποτών.
Το θέμα αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον για την ευρωπαϊκή αγορά επειδή η Γερμανία είναι μία από τις μεγαλύτερες αγορές αναψυκτικών στην Ευρώπη και η επιλογή της μπορεί να επηρεάσει τόσο τη συζήτηση για τη φορολόγηση της ζάχαρης όσο και τον τρόπο με τον οποίο οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν τη μεταρρύθμιση των συνταγών τους. Προς το παρόν, πάντως, δεν υπάρχει οριστικό γερμανικό φορολογικό καθεστώς. Υπάρχει μια πολιτική συμφωνία για την κατεύθυνση του μέτρου και ένα σχέδιο νόμου που πρέπει να τροποποιηθεί ώστε να εξασφαλίσει τη συναίνεση που απαιτείται μέσα στην κυβέρνηση.
Πηγή: ESM Magazine
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Μόλυβδος στα ταμπόν: Ομαδική αγωγή κατά της Tampax για παραπλανητική ενημέρωση των καταναλωτών σχετικά με την ασφάλειά των προϊόντων
- Σχολικά κυλικεία: «Έπεσαν» τα πρώτα τσουχτερά πρόστιμα της Περιφέρειας για το «καπέλο» στο εμφιαλωμένο νερό – Πόσο πρέπει να πωλείται το νερό στα σχολεία;
- Ανακαλούνται κατεψυγμένα λαχανικά σε σακούλα – Εκτός από πατάτα, καρότο και αρακά περιέχουν και τοξικό φυτό
- Ηλεκτρονικό τσιγάρο: Συναγερμός για τις επιπτώσεις στους εφήβους – Εθισμός στη νικοτίνη, αναπνευστικές βλάβες, κακή ψυχική υγεία και αυτοκτονικός ιδεασμός
- «Σχεδόν έχασα το παιδί μου»: Η εφιαλτική περιπέτεια δύο οικογενειών από μολυσμένο γάλα – Οργή για την «ασυλία» στον παραγωγό (φωτογραφίες & video)
- Γιατί πρέπει να αποφεύγουμε τα γλυκά όταν παίρνουμε αντιβίωση – Μελέτη
