Η ακούσια παρουσία ανεπιθύμητων φυτικών ειδών στις καλλιέργειες που προορίζονται για την παραγωγή τροφίμων αποτελεί έναν λιγότερο συνηθισμένο, αλλά υπαρκτό κίνδυνο για την ασφάλεια των τροφίμων. Ζιζάνια και άλλα φυτά που αναπτύσσονται παράλληλα με τις καλλιέργειες μπορεί, κατά τη συγκομιδή και την επεξεργασία, να καταλήξουν μαζί με τις πρώτες ύλες στα τελικά προϊόντα. Ορισμένα από αυτά περιέχουν φυσικές τοξικές ουσίες, όπως αλκαλοειδή, οι οποίες σε επαρκείς ποσότητες μπορούν να προκαλέσουν ανεπιθύμητες επιδράσεις στην υγεία. Για τον λόγο αυτό, η αναγνώριση και η απομάκρυνση τέτοιων φυτικών προσμίξεων αποτελεί σημαντικό μέρος των ελέγχων σε ολόκληρη την αλυσίδα παραγωγής τροφίμων.
Στην ανάκληση συγκεκριμένης παρτίδας κατεψυγμένου μείγματος λαχανικών προχώρησαν στη Γαλλία οι αλυσίδες Intermarché και Netto, καθώς υπάρχει κίνδυνος παρουσίας στύφνου (Solanum nigrum) στο προϊόν. Ο στύφνος, γνωστός επιστημονικά ως Solanum nigrum, είναι αυτοφυές ποώδες φυτό της οικογένειας των Σολανιδών. Στην Ελλάδα είναι γνωστός επίσης ως αγριοντοματιά, μαυρόχορτο και με άλλες λαϊκές ονομασίες. Το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων καταγράφει το Solanum nigrum με ελληνική ονομασία «Σολανόν το μέλαν» και λαϊκή ονομασία «στύφνο». Παρότι ο στύφνος έχει μακρά παράδοση ως βρώσιμο χόρτο σε ορισμένες περιοχές, ορισμένα μέρη του φυτού, ιδιαίτερα οι άγουροι καρποί, μπορεί να περιέχουν υψηλές συγκεντρώσεις γλυκοαλκαλοειδών. Η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων μπορεί να προκαλέσει σοβαρή δηλητηρίαση, ενώ στη βιβλιογραφία έχουν καταγραφεί και θανατηφόρα περιστατικά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μόλυβδος στα ταμπόν: Ομαδική αγωγή κατά της Tampax για παραπλανητική ενημέρωση των καταναλωτών σχετικά με την ασφάλειά των προϊόντων
Το φυτό περιέχει συγκεκριμένα, φυσικά αλκαλοειδή, μεταξύ των οποίων η σολανίνη, ουσία που μπορεί να είναι τοξική σε υψηλή πρόσληψη. Στην ανακοίνωση αναφέρεται ότι η κατανάλωση 5 έως 10 καρπών μπορεί να προκαλέσει τοξικές επιδράσεις. Τα συχνότερα συμπτώματα εμφανίζονται από το πεπτικό σύστημα και μπορεί να εκδηλωθούν λίγες ώρες μετά την κατανάλωση. Μεταξύ αυτών αναφέρονται ερεθισμός ή αίσθημα τραχύτητας στο στόμα και τον φάρυγγα, ναυτία, έμετος, διάρροια και κοιλιακό άλγος. Έχουν καταγραφεί και θάνατοι από την κατάποση μεγάλων ποσοτήτων του φυτού που αποδόθηκαν σε επακόλουθες καρδιακές αρρυθμίες και αναπνευστική ανεπάρκεια.
Η τοξικότητα του S. nigrum μπορεί να ποικίλλει ανάλογα με την περιοχή και το είδος όπου αναπτύσσεται. Το φυτό έχει μακρά ιστορία φαρμακευτικής χρήσης, που χρονολογείται από την αρχαία Ελλάδα. Ήταν ένα παραδοσιακό ευρωπαϊκό φάρμακο που χρησιμοποιήθηκε ως ισχυρό ιδρωτοποιό, αναλγητικό και ηρεμιστικό με ισχυρές ναρκωτικές ιδιότητες, αλλά θεωρήθηκε επικίνδυνο. Το S. nigrum είναι ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο φυτό ακόμη στην ανατολική ιατρική όπου θεωρείται αντιογκογόνο, αντιοξειδωτικό, αντιφλεγμονώδες, ηπατοπροστατευτικό, διουρητικό και αντιπυρετικό.
Ο στύφνος (Solanum nigrum) δεν είναι ένα φυτό που θεωρείται συλλήβδην «δηλητηριώδες και μη βρώσιμο». Υπάρχουν παραδοσιακές χρήσεις των φύλλων του ως βραστά χόρτα στην Ελλάδα και την Τουρκία, και πηγές καταγράφουν ρητά ότι στην Κρήτη είναι γνωστός ως «στιφνό» και χρησιμοποιείται στα βραστά χόρτα. Ο στύφνος είναι γνωστός και ως παραδοσιακό βρώσιμο χόρτο σε περιοχές της Ελλάδας και της Τουρκίας, όπου τα φύλλα του καταναλώνονται μαγειρεμένα. Ωστόσο, η παρουσία του ως ακούσιας φυτικής πρόσμιξης σε ένα τυποποιημένο τρόφιμο αποτελεί διαφορετική περίπτωση. Η ασφάλεια εξαρτάται από το φυτικό μέρος, την ταυτότητα και την ποσότητα των φυσικών γλυκοαλκαλοειδών, καθώς και από τον τρόπο παρασκευής και κατανάλωσης. Για τον λόγο αυτό, η τυχαία παρουσία του σε τρόφιμο που δεν προορίζεται να περιέχει το συγκεκριμένο φυτό μπορεί να αποτελέσει λόγο προληπτικής ανάκλησης.
Το προϊόν που ανακαλείται φέρει την επωνυμία «Printanière de légumes – 1KG» της μάρκας Saint Eloi, σε συσκευασία του ενός κιλού, και πωλείται κατεψυγμένο. Το μείγμα περιλαμβάνει μεταξύ άλλων αρακά, ολόκληρες πατάτες, κομμένα πράσινα φασολάκια, νεαρά καρότα και κρεμμύδι. Η ανάκληση αφορά τον κωδικό GTIN 3250390024200 και την παρτίδα 6152 (X) HH, με ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας 01/12/2028. Το προϊόν κυκλοφόρησε από τις 11 Ιουνίου έως τις 25 Σεπτεμβρίου 2026 και διατέθηκε σε ολόκληρη τη Γαλλία μέσω των δικτύων Intermarché και Netto.
Όσοι έχουν αγοράσει το συγκεκριμένο προϊόν καλούνται να μην το καταναλώσουν και να το επιστρέψουν στο σημείο πώλησης. Για την ανακληθείσα παρτίδα προβλέπεται επιστροφή χρημάτων.
Η ανάκληση αναρτήθηκε την 1η Οκτωβρίου 2026 στην επίσημη γαλλική πλατφόρμα RappelConso:
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
