Στο επίκεντρο μιας δικαστικής διαμάχης στις ΗΠΑ βρίσκονται τα Tampax Pearl και Tampax Radiant της Procter & Gamble, καθώς ομοσπονδιακό δικαστήριο της Καλιφόρνιας επέτρεψε να προχωρήσει ως ομαδική αγωγή υπόθεση καταναλωτριών που υποστηρίζουν ότι τα συγκεκριμένα ταμπόν περιέχουν μόλυβδο και ότι η εταιρεία δεν ενημέρωσε επαρκώς το καταναλωτικό κοινό. Η αρχική αγωγή κατατέθηκε το 2024 και αφορά, μεταξύ άλλων, ισχυρισμούς περί παραπλανητικής ενημέρωσης των καταναλωτών σχετικά με την ασφάλεια των προϊόντων. Το 2025 το δικαστήριο είχε ήδη απορρίψει την προσπάθεια της P&G να τερματίσει την υπόθεση στο στάδιο της απόρριψης της αγωγής, επιτρέποντας να συνεχιστούν οι βασικές αξιώσεις των εναγόντων.
Στις 29 Σεπτεμβρίου 2026 έγινε ένα ακόμη σημαντικό βήμα: ο δικαστής Gonzalo P. Curiel πιστοποίησε την αγωγή ως class action για καταναλωτές στην Καλιφόρνια που αγόρασαν Tampax Pearl ή Tampax Radiant, επιτρέποντας στους συγκεκριμένους καταναλωτές να διεκδικήσουν συλλογικά τις αξιώσεις τους αντί να κινηθούν ο καθένας ξεχωριστά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται κατεψυγμένα λαχανικά σε σακούλα – Εκτός από πατάτα, καρότο και αρακά περιέχουν και τοξικό φυτό
Καταγγελίες για αναπαραγωγική τοξικότητα
Σύμφωνα με τις καταγγελίες των εναγόντων, τα συγκεκριμένα προϊόντα περιέχουν μόλυβδο σε επίπεδα τα οποία, με βάση τις εκτιμήσεις τους για την καθημερινή χρήση, θα μπορούσαν να υπερβαίνουν το επίπεδο που προβλέπεται στην Καλιφόρνια στο πλαίσιο της Proposition 65 για την αναπαραγωγική τοξικότητα. Η αρμόδια υπηρεσία της Καλιφόρνιας, OEHHA, έχει πράγματι ορίσει για τον μόλυβδο Maximum Allowable Dose Level, δηλαδή μέγιστη επιτρεπόμενη ημερήσια δόση, 0,5 μικρογραμμάρια την ημέρα για την αναπαραγωγική τοξικότητα.
Η ύπαρξη αυτού του ορίου, ωστόσο, δεν σημαίνει αυτομάτως ότι οποιαδήποτε ανίχνευση μολύβδου σε ένα προϊόν οδηγεί σε έκθεση του χρήστη πάνω από το συγκεκριμένο επίπεδο. Για να εκτιμηθεί ο πραγματικός κίνδυνος, πρέπει να εξεταστεί πόσος μόλυβδος απελευθερώνεται από το προϊόν κατά τη χρήση και πόσος από αυτόν μπορεί να απορροφηθεί από τον οργανισμό.
Η υπόθεση συνδέεται άμεσα με μια επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2024 στο περιοδικό Environment International από ερευνητές του University of California, Berkeley, του Columbia University και του Michigan State University. Οι ερευνητές εξέτασαν 30 ταμπόν από 14 διαφορετικές μάρκες και 18 σειρές προϊόντων, αναζητώντας 16 μέταλλα και μεταλλοειδή. Τα δείγματα είχαν αγοραστεί σε διαφορετικές αγορές, μεταξύ άλλων στις ΗΠΑ, στο Ηνωμένο Βασίλειο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με μέρος των δειγμάτων να έχει αγοραστεί στην Αθήνα. Η ανάλυση εντόπισε μετρήσιμες συγκεντρώσεις και των 16 στοιχείων που εξετάστηκαν. Μεταξύ αυτών ήταν μέταλλα με γνωστή τοξικότητα, όπως ο μόλυβδος, το κάδμιο και το αρσενικό. Η μέση γεωμετρική συγκέντρωση μολύβδου που αναφέρθηκε στη μελέτη ήταν 120 ng/g, ενώ για το κάδμιο ήταν 6,74 ng/g και για το αρσενικό 2,56 ng/g.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η σύγκριση μεταξύ διαφορετικών κατηγοριών προϊόντων. Οι συγκεντρώσεις των μετάλλων διαφοροποιούνταν ανάλογα με την περιοχή αγοράς, το αν τα ταμπόν ήταν οργανικά ή συμβατικά και το αν επρόκειτο για προϊόντα επώνυμων ή ιδιωτικής ετικέτας. Οι συγκεντρώσεις μολύβδου ήταν υψηλότερες στα μη οργανικά ταμπόν, ενώ το αρσενικό εμφανίστηκε σε υψηλότερες συγκεντρώσεις στα οργανικά. Το εύρημα που προκάλεσε τη μεγαλύτερη ανησυχία ήταν ότι ο μόλυβδος ανιχνεύθηκε στα δείγματα που εξετάστηκαν. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι οι γυναίκες που χρησιμοποιούν ταμπόν απορροφούν αναγκαστικά ποσότητες μολύβδου ικανές να προκαλέσουν βλάβη.
Και αυτό ήταν ένα από τα βασικά σημεία που τόνισαν οι ίδιοι οι ερευνητές. Η συγκεκριμένη μελέτη εξέτασε την παρουσία των μετάλλων μέσα στο υλικό των ταμπόν, αλλά δεν προσδιόρισε πόση ποσότητα απελευθερώνεται κατά την πραγματική χρήση ούτε πόση ποσότητα μπορεί να περάσει μέσω του κολπικού βλεννογόνου στην κυκλοφορία του αίματος.
Προηγούμενο αγωγών
Μια ξεχωριστή αγωγή που κατατέθηκε το 2026 σε ομοσπονδιακό δικαστήριο του Ιλινόις περιλαμβάνει έναν ακόμη πιο εντυπωσιακό ισχυρισμό. Σύμφωνα με την καταγγελία, αναλύσεις σε Tampax Pearl φέρεται να έδειξαν επίπεδα μολύβδου μεταξύ 12,6 και 40,8 φορές υψηλότερα από το επίπεδο δράσης της EPA για τον μόλυβδο στο πόσιμο νερό. Ο αριθμός αυτός χρειάζεται, ωστόσο, να παρουσιάζεται με προσοχή. Πρόκειται για ισχυρισμό που περιλαμβάνεται σε δικαστική καταγγελία και όχι για ανεξάρτητο συμπέρασμα της EPA ότι τα συγκεκριμένα ταμπόν περιέχουν επικίνδυνη ποσότητα μολύβδου. Επιπλέον, η σύγκριση αφορά διαφορετικά πλαίσια έκθεσης: το επίπεδο της EPA χρησιμοποιείται για τον μόλυβδο στο πόσιμο νερό, ενώ τα δεδομένα που επικαλούνται οι ενάγοντες αφορούν συγκεντρώσεις μέσα σε υλικό ταμπόν. Επομένως, ο αριθμός «40,8 φορές» δεν μπορεί από μόνος του να μεταφραστεί σε «40,8 φορές μεγαλύτερη έκθεση» μιας γυναίκας που χρησιμοποιεί το προϊόν.
Η έρευνα του FDA
Μετά τη μελέτη του 2024, o FDA είχε ξεκινήσει ανεξάρτητη ανασκόπηση της επιστημονικής βιβλιογραφίας και εργαστηριακή έρευνα για να διαπιστώσει όχι απλώς αν υπάρχουν μέταλλα στα ταμπόν, αλλά πόσο από αυτά απελευθερώνεται κατά τη χρήση και ποια θα μπορούσε να είναι η πραγματική έκθεση του οργανισμού. Στην εργαστηριακή μελέτη της FDA εξετάστηκαν 11 διαφορετικοί τύποι ταμπόν από έξι μάρκες και πέντε κατασκευαστές. Οι συνθήκες των πειραμάτων σχεδιάστηκαν ώστε να προσομοιώνουν τη χρήση των προϊόντων, μάλιστα για χρονικό διάστημα τριπλάσιο από αυτό που συνιστούν οι κατασκευαστές.
Η FDA επιβεβαίωσε ότι υπάρχουν μέταλλα στα ταμπόν, μεταξύ των οποίων και μόλυβδος. Όταν όμως αξιολόγησε την ποσότητα των μετάλλων που απελευθερώνεται από το προϊόν κατά τη χρήση και πραγματοποίησε τοξικολογική εκτίμηση του κινδύνου, κατέληξε ότι τα επίπεδα έκθεσης ήταν πολύ χαμηλότερα από εκείνα που θεωρούνται ικανά να προκαλέσουν βλάβη. O FDA εξακολουθεί έτσι να θεωρεί τα εγκεκριμένα από την ίδια ταμπόν ασφαλή επιλογή για την αντιμετώπιση της περιόδου. Παράλληλα, έχει προτείνει νέες κατευθυντήριες γραμμές για τις εταιρείες, με μεγαλύτερη έμφαση στον έλεγχο πιθανών επιμολυντών και στη διαφάνεια σχετικά με τα υλικά και τα συστατικά των προϊόντων.
Η υπόθεση, ωστόσο, αναμένεται να διατηρήσει στο προσκήνιο το ζήτημα της διαφάνειας και της ασφάλειας των προϊόντων εμμήνου ρύσεως, καθώς η επιστημονική έρευνα συνεχίζεται και οι αμερικανικές αρχές εξετάζουν πλέον πιο συστηματικά την παρουσία και, κυρίως, την πραγματική έκθεση των χρηστών σε χημικούς ρύπους.
Η υπόθεση, με την ονομασία Barton v. The Procter & Gamble Company, εκδικάζεται στο Ομοσπονδιακό Δικαστήριο της Νότιας Περιφέρειας της Καλιφόρνιας:
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Ηλεκτρονικό τσιγάρο: Συναγερμός για τις επιπτώσεις στους εφήβους – Εθισμός στη νικοτίνη, αναπνευστικές βλάβες, κακή ψυχική υγεία και αυτοκτονικός ιδεασμός
- «Σχεδόν έχασα το παιδί μου»: Η εφιαλτική περιπέτεια δύο οικογενειών από μολυσμένο γάλα – Οργή για την «ασυλία» στον παραγωγό (φωτογραφίες & video)
- Γιατί πρέπει να αποφεύγουμε τα γλυκά όταν παίρνουμε αντιβίωση – Μελέτη
