Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητά ενημερωμένες επιστημονικές θέσεις
Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) δημοσίευσε στις 27 Μαρτίου 2026 την έκθεση αποτελεσμάτων διαβούλευσης με κράτη μέλη, τον αιτούντα και την ίδια την Αρχή για την εκτίμηση κινδύνου της κυπερμεθρίνης, ενός ευρέως χρησιμοποιούμενου πυρεθροειδούς εντομοκτόνου, υπό το πρίσμα νέων επιβεβαιωτικών πληροφοριών που ζητήθηκαν κατά την ανανέωση της έγκρισής της.
Η κυπερμεθρίνη ανήκει στην οικογένεια των συνθετικών πυρεθροειδών, εντομοκτόνων που χρησιμοποιούνται ευρέως στη γεωργία για την καταπολέμηση εντόμων σε σιτηρά, ελαιοκράμβη και πατάτες. Δρα στο νευρικό σύστημα των εντόμων αναστέλλοντας τα κανάλια νατρίου. Η έγκρισή της στην ΕΕ ανανεώθηκε με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2021/2049, αλλά η ανανέωση συνοδεύτηκε από αίτημα για επιβεβαιωτικές πληροφορίες σε τρεις τομείς που παρέμεναν αβέβαιοι.
Τα εκκρεμή τοξικολογικά ζητήματα
Το ιστορικό της αξιολόγησης της κυπερμεθρίνης αποκαλύπτει μια σειρά από επιστημονικές αβεβαιότητες που η EFSA επιδιώκει να επιλύσει. Από την αρχική αξιολόγηση του 2018, είχαν εντοπιστεί ελλείψεις δεδομένων σχετικά με το τοξικολογικό προφίλ μεταβολιτών που φέρουν την ομάδα 3-φαινοξυβενζοϋλίου, κοινών σε πολλά πυρεθροειδή. Συγκεκριμένα, το οξικό φαινοξυβενζοϊκό (3-PBA) και η υδροξυλιωμένη μορφή του είχαν παραμείνει χωρίς οριστικό συμπέρασμα για το γονοτοξικό τους δυναμικό.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα – ΕΦΕΤ: Ανακαλούνται ξηροί καρποί από μεγάλο σουπερμάρκετ – Περιέχουν καρκινογόνο ουσία (φωτογραφία)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται γάλα, λευκό και σοκολατούχο, από τρεις διαφορετικές μάρκες, λόγω παρουσίας θραυσμάτων γυαλιού
Μεταξύ των επιβεβαιωτικών πληροφοριών που ζητήθηκαν συγκαταλέγονται το τοξικολογικό προφίλ των μεταβολιτών που φέρουν την ομάδα 3-φαινοξυβενζοϋλίου, η σχετική τοξικότητα μεμονωμένων ισομερών κυπερμεθρίνης, ιδίως του εναντιομερούς (1S cis αR), καθώς και ενημερωμένη αξιολόγηση σχετικά με την ενδοκρινική δραστηριότητα της ουσίας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται σοκολάτα μάρκας που πωλείται και στην Ελλάδα – Εντοπίστηκαν πετραδάκια
Η ανησυχία για τα ενδοκρινικά αποτελέσματα είναι ιδιαίτερα σημαντική στο ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο, καθώς η ΕΕ εφαρμόζει αυστηρά κριτήρια για ουσίες με ενδοκρινικές ιδιότητες. Προηγούμενες αξιολογήσεις είχαν επισημάνει ότι χρειάζονται περαιτέρω δεδομένα για να επιβεβαιωθεί ή να αποκλειστεί ενδοκρινική δραστηριότητα της κυπερμεθρίνης, συμπεριλαμβανομένης δοκιμής εφηβείας αρσενικών ζώων. Η παρούσα έκθεση του 2026 συνοψίζει τα αποτελέσματα της διαβούλευσης που οργάνωσε η Βελγική αρχή ως εισηγήτρια χώρα μέλος, και παρουσιάζει τις επιστημονικές θέσεις και συμπεράσματα της EFSA επί των επιμέρους σχολίων που υποβλήθηκαν. Η διαδικασία αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο του Άρθρου 6(f) του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1107/2009, που διέπει τις εγκρίσεις φυτοπροστατευτικών προϊόντων στην ΕΕ και προβλέπει τη δυνατότητα αίτησης επιβεβαιωτικών πληροφοριών ως προϋπόθεση ανανέωσης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 76 άτομα με τροφική δηλητηρίαση μετά από γεύμα συνεδρίου σε κεντρικό ξενοδοχείο – Καταδίκη για σοβαρές υγειονομικές παραβάσεις
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση σκόρδου λόγω κινδύνου αλλαντίασης από λανθασμένες συνθήκες αποθήκευσης
Η τελική έκβαση αυτής της αξιολόγησης θα επηρεάσει τις μέγιστες τιμές καταλοίπων (MRL) που ισχύουν για τα τρόφιμα στην ΕΕ, καθώς και τις συνθήκες χρήσης του εντομοκτόνου στις ευρωπαϊκές γεωργικές εκμεταλλεύσεις.
