Τρεις ΜΚΟ ζητούν από την ΕΕ να σταματήσει να χρησιμοποιεί έναν «παραπλανητικό» δείκτη που αλλοιώνει την πραγματική εικόνα της χρήσης τοξικών φυτοφαρμάκων
Τρεις περιβαλλοντικές οργανώσεις, η PAN Europe, η IFOAM Organics Europe και η Global 2000, υπέβαλαν επίσημη καταγγελία στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή κατά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κατηγορώντας την ότι βασίζεται σε έναν εσφαλμένο δείκτη για την παρακολούθηση της χρήσης και του κινδύνου των φυτοφαρμάκων στην ΕΕ. Ο Εναρμονισμένος Δείκτης Κινδύνου 1 (HRI-1), σύμφωνα με τις οργανώσεις, παρουσιάζει μια παραμορφωμένη εικόνα της προόδου στη μείωση των τοξικών φυτοφαρμάκων και υπονομεύει τους περιβαλλοντικούς στόχους της Ένωσης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Παγκόσμια Ημέρα Χταποδιών: Τραγικός ο τρόπος θανάτωσης που εφαρμόζει μεγάλη εταιρεία
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | ΕΕ: Ανοιχτή διαβούλευση για τη λεγκοσφαιρίνη σόγιας από γενετικά τροποποιημένο μικροοργανισμό
Ο Helmut Burtscher-Schaden, υπεύθυνος για τα χημικά στη Global 2000, δήλωσε ότι «ο τρέχων δείκτης δεν αντικατοπτρίζει την πραγματική τοξικότητα των φυτοφαρμάκων». Ανέφερε χαρακτηριστικά πως ο HRI-1 αποδίδει πάνω από 800 % μεγαλύτερο κίνδυνο στο διττανθρακικό κάλιο, μια ακίνδυνη ουσία που χρησιμοποιείται στη βιολογική γεωργία, σε σύγκριση με τη διφενοκοναζόλη, ένα συνθετικό μυκητοκτόνο υψηλής τοξικότητας.
Ανάλογες επισημάνσεις έκανε και ο Eric Gall, αναπληρωτής διευθυντής της IFOAM Organics Europe, τονίζοντας ότι ο HRI-1 «οδηγεί σε παράλογα αποτελέσματα και δίνει την ψευδή εντύπωση πως η βιολογική γεωργία είναι το πρόβλημα». Όπως σημείωσε, ο δείκτης στηρίζεται κυρίως στον όγκο χρήσης, αγνοώντας τη σχετική επικινδυνότητα των ουσιών, και έτσι «εισάγει διακρίσεις εις βάρος των φυσικών σκευασμάτων».
Ο Martin Dermine, εκτελεστικός διευθυντής της PAN Europe, υπογράμμισε ότι «η Επιτροπή παρουσιάζει μείωση της χρήσης φυτοφαρμάκων στην Ευρώπη βασιζόμενη σε έναν ελαττωματικό δείκτη», ενώ τα διαθέσιμα δεδομένα πωλήσεων αποδεικνύουν πως δεν έχει σημειωθεί ουσιαστική πτώση στη χρήση τοξικών προϊόντων. «Ο HRI-1 παραπλανά τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και το κοινό», είπε χαρακτηριστικά.
Με την καταγγελία τους, οι τρεις οργανώσεις ζητούν από τον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή να εξετάσει αν η Επιτροπή έχει παραβιάσει τις αρχές της ακρίβειας και της διαφάνειας, χρησιμοποιώντας και προωθώντας έναν δείκτη που δεν ανταποκρίνεται στην επιστημονική πραγματικότητα. Παράλληλα, ζητούν από την Επιτροπή να διορθώσει τη μεθοδολογία, να αναθεωρήσει προηγούμενες ανακοινώσεις που στηρίχθηκαν σε λανθασμένα στοιχεία και να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη του κοινού.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κάνει ζημιά ο καφές στο συκώτι; Τι επιβεβαιώνουν πολλές μελέτες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εμφιαλωμένο νερό: Χρώμιο, αρσενικό και TFA σε δημοφιλείς μάρκες – Νέα εργαστηριακή δοκιμή
Οι ΜΚΟ προτείνουν την υιοθέτηση ενός νέου, επιστημονικά αξιόπιστου δείκτη που θα λαμβάνει υπόψη την τοξικότητα για τον άνθρωπο και το περιβάλλον, καθώς και τη ρύπανση των υδάτων, ώστε να αποτυπώνεται πραγματικά η πρόοδος στη μείωση των φυτοφαρμάκων.
Ο HRI-1, που εφαρμόζεται από το 2019, έχει δεχθεί εκτεταμένη κριτική από ΜΚΟ, επιστημονικούς φορείς και το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο. Ο τρόπος υπολογισμού του οδηγεί σε τεχνητές μειώσεις, καθώς κάθε απαγορευμένο φυτοφάρμακο λαμβάνει πολλαπλό συντελεστή που δημιουργεί την ψευδαίσθηση βελτίωσης, χωρίς να μειώνεται πραγματικά η χρήση τοξικών ουσιών. Επίσης, δεν λαμβάνει υπόψη την οξεία ή τη χρόνια τοξικότητα, ούτε τον κίνδυνο ρύπανσης των υδάτων, ενώ παράλληλα υπερβάλλει τον κίνδυνο φυσικών ουσιών που χρησιμοποιούνται στη βιολογική γεωργία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μαζική δηλητηρίαση από νοθευμένα ποτά – 2 επιβεβαιωμένοι θάνατοι και 12 υπό διερεύνηση, εκατοντάδες ασθένειες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αποσύρονται χυμοί από τα ράφια μεγάλων σούπερ μάρκετ – Έχουν περίεργη γεύση και «εκτοξεύουν» το ρόφημα κατά το άνοιγμα
Το 2024, οι οργανώσεις ανέπτυξαν τον δείκτη PURI, μια εναλλακτική πρόταση που στοχεύει σε πιο ακριβή αποτύπωση της έντασης και του κινδύνου χρήσης φυτοφαρμάκων, στηρίζοντας το έργο της Επιτροπής για έναν δικαιότερο και πιο αξιόπιστο μηχανισμό παρακολούθησης. Παρόμοιες ανησυχίες για τη μεθοδολογία του HRI-1 έχουν εκφράσει και εθνικοί οργανισμοί, όπως η Γερμανική Υπηρεσία Περιβάλλοντος το 2023 και το Γαλλικό Ινστιτούτο Έρευνας για τη Γεωργία και το Περιβάλλον (INRAE) το 2025.
