Πέντε στους έξι ζητούν αυστηρότερη ρύθμιση και μεγαλύτερη διαφάνεια
Το Pew Charitable Trusts σε συνεργασία με την Ipsos δημοσίευσε τον Φεβρουάριο 2026 τα αποτελέσματα εθνικής έρευνας σε 5.357 Αμερικανούς ενήλικες, που πραγματοποιήθηκε τον Οκτώβριο 2025 στο πλαίσιο του νέου έργου του ιδρύματος για ασφαλέστερα χημικά. Τα ευρήματα σχηματίζουν μια εικόνα ενός πληθυσμού που νιώθει εκτεθειμένος και ανεπαρκώς προστατευμένος από τα επικίνδυνα χημικά της καθημερινής ζωής.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Διαδικτυακό Media Training για τη διαχείριση κρίσεων: Η Ελένη Τσαγκά επιστρέφει στις 27 Μαρτίου για να σας θωρακίσει απέναντι στον Τύπο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Απαγόρευση εισαγωγών τροφίμων στο Ηνωμένο Βασίλειο λόγω αφθώδους πυρετού στην Ελλάδα – Ποια προϊόντα επηρεάζονται
Πάνω από το 70% των ενηλίκων δηλώνει ότι ανησυχεί πολύ ή αρκετά για την έκθεσή τους σε τοξικά χημικά μέσα από τα τρόφιμα και το πόσιμο νερό. Πάνω από το 60% εκφράζει παρόμοιες ανησυχίες για τα χημικά στις συσκευασίες τροφίμων, στα παιδικά παιχνίδια και βρεφικά προϊόντα, καθώς και στα καλλυντικά. Το 84% πιστεύει ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση πρέπει να κάνει περισσότερα για να εντοπίσει και να ρυθμίσει τα επικίνδυνα χημικά σε καθημερινά προϊόντα. Αυτές οι απόψεις ξεπερνούν τα κομματικά όρια: Το 80% των Ρεπουμπλικάνων, το 88% των Δημοκρατικών και το 90% των ανεξάρτητων συμφωνούν.
Ποια χημικά ανησυχούν περισσότερο τους πολίτες
Η έρευνα εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της αυξανόμενης επιστημονικής βιβλιογραφίας για τους ενδοκρινικούς διαταράκτες (EDCs), δηλαδή χημικές ουσίες που μιμούνται, αποκλείουν ή επηρεάζουν με άλλον τρόπο τις ορμόνες του οργανισμού. Επειδή οι ενδοκρινικοί διαταράκτες βρίσκονται παντού: σε τρόφιμα, πόσιμο νερό, αγροτικές εκτάσεις, καταναλωτικά προϊόντα και υλικά κατασκευής, σχεδόν κάθε άνθρωπος στις ΗΠΑ έχει ανιχνεύσιμα επίπεδα αυτών των ουσιών στο σώμα του.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η νέα λίστα με τα γνωστά αφρόλουτρα, αποσμητικά και άλλα καλλυντικά που περιέχουν επικίνδυνες ουσίες (μάρκες και φωτογραφίες)
Ανάμεσα στις πιο συχνά αναφερόμενες ουσίες βρίσκονται οι βισφαινόλες, με κυριότερη τη BPA, που εντοπίζεται σε πλαστικά, συσκευασίες τροφίμων και προϊόντα προσωπικής φροντίδας. Η BPA έχει συνδεθεί με αναπτυξιακές διαταραχές σε βρέφη, διαβήτη, καρδιαγγειακή νόσο και αυξημένο κίνδυνο πρόωρου θανάτου. Τα φθαλικά, που βρίσκονται σε δοχεία αποθήκευσης τροφίμων, σαμπουάν, αρώματα και παιδικά παιχνίδια, έχουν συνδεθεί με αναπαραγωγικά προβλήματα, άσθμα, παιδική παχυσαρκία και καρκίνο. Οι ουσίες PFAS, γνωστές ως «αιώνιες χημικές ουσίες» επειδή δεν αποδομούνται στο περιβάλλον, χρησιμοποιούνται ευρέως για να κάνουν επιφάνειες ανθεκτικές σε λάδι, νερό και λεκέδες.
Η ρυθμιστική εικόνα στις ΗΠΑ
Η ανησυχία των πολιτών συνυπάρχει με ένα αντιφατικό ρυθμιστικό τοπίο. Το 2024, η Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) θέσπισε εθνικά υποχρεωτικά πρότυπα για έξι PFAS στο πόσιμο νερό, αλλά στη συνέχεια ανακοίνωσε ότι θα αναθεωρήσει τα πρότυπα και θα καθυστερήσει την εφαρμογή για τέσσερα από τα έξι. Μεγάλοι κατασκευαστές και λιανοπωλητές έχουν αφαιρέσει εθελοντικά BPA και φθαλικά από ορισμένα προϊόντα, αλλά πολλές από αυτές τις ουσίες συνεχίζουν να παράγονται και να χρησιμοποιούνται.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Χημικός κίνδυνος από κοινά σφουγγάρια μπάνιου – Ανακαλούνται όλες οι παρτίδες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Συναγερμός για κρουασάν μετά από παράπονα καταναλωτών – Πωλήθηκαν από μεγάλη αλυσίδα σούπερ μάρκετ
Σε επίπεδο πολιτειών, η εικόνα είναι πιο δραστήρια. Πολλές αμερικανικές πολιτείες έχουν καταθέσει νομοσχέδια που απαγορεύουν PFAS, ορθο-φθαλικά, βισφαινόλες και άλλες ουσίες από συσκευασίες τροφίμων. Το Νιου Τζέρσεϊ εξετάζει νομοσχέδιο που θα απαγορεύει επίσης βαρέα μέταλλα, συγκεκριμένα χρώματα και σταθεροποιητές. Άλλες πολιτείες έχουν προτείνει ανάρτηση προειδοποιητικών ετικετών σε τρόφιμα που περιέχουν πρόσθετα που είναι ήδη απαγορευμένα σε Αυστραλία, Καναδά, ΕΕ ή Ηνωμένο Βασίλειο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κάνεις κι εσύ τη δίαιτα που σου λέει το ChatGPT; Δες από τι κινδυνεύεις
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ρόδια με υψηλά επίπεδα επικίνδυνου φυτοφαρμάκου στους πάγκους μεγάλης αλυσίδας σούπερ μάρκετ
Η αμερικανική έρευνα αντικατοπτρίζει μια τάση που δεν περιορίζεται στις ΗΠΑ. Η ανησυχία για χημικά σε τρόφιμα και συσκευασίες αυξάνεται σε όλες τις δυτικές χώρες, και η πίεση των καταναλωτών έχει ήδη οδηγήσει σε σημαντικές αλλαγές στη ρύθμιση χημικών ουσιών στην ΕΕ. Η πρόταση για καθολική απαγόρευση PFAS που εξετάζει η Ευρωπαϊκή Χημική Υπηρεσία, τα νέα πρότυπα για επαναχρησιμοποιούμενες συσκευασίες και οι αυστηρότεροι έλεγχοι μετανάστευσης χημικών από υλικά επαφής με τρόφιμα αντικατοπτρίζουν την ίδια κοινωνική πίεση που μετράει η αμερικανική έρευνα.
