Νέα άνοδο των διεθνών τιμών των φυτικών ελαίων τους επόμενους μήνες και μέσα στο 2027 βλέπει ο αναλυτής Thomas Mielke, καθώς η αγορά αντιμετωπίζει ταυτόχρονα προβλήματα στην προσφορά ηλιελαίου από τη Μαύρη Θάλασσα και αναμενόμενη υποχώρηση των εξαγωγών σογιέλαιου από τη Νότια Αμερική. Η εκτίμηση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η παγκόσμια αγορά φυτικών ελαίων βρίσκεται ήδη υπό πίεση από τη βραδύτερη αύξηση της παραγωγής και την αυξανόμενη ζήτηση για βιοκαύσιμα. Σύμφωνα με τον Mielke, εκτελεστικό διευθυντή της γερμανικής Oil World, οι αποστολές ηλιελαίου από τη Ρωσία και την Ουκρανία θα μπορούσαν να είναι κατά 300.000 έως 350.000 τόνους χαμηλότερες κάθε μήνα από τον Οκτώβριο, εφόσον δεν δημιουργηθεί ασφαλής διάδρομος για τη ναυσιπλοΐα στη Μαύρη Θάλασσα. Οι πρόσφατες επιθέσεις σε λιμάνια της περιοχής έχουν ήδη προκαλέσει προβλήματα στις φορτώσεις σιτηρών και φυτικών ελαίων, περιορίζοντας τη ροή προϊόντων από μία από τις σημαντικότερες ζώνες παραγωγής και εξαγωγής στον κόσμο.
Η Μαύρη Θάλασσα επηρεάζει και το ηλιέλαιο
Οι εξελίξεις στην περιοχή έχουν άμεση σημασία για το ηλιέλαιο, καθώς η Ρωσία και η Ουκρανία αποτελούν βασικούς προμηθευτές της διεθνούς αγοράς. Εάν οι μεταφορές παραμείνουν περιορισμένες, οι αγοραστές θα πρέπει να αναζητήσουν εναλλακτικές πηγές, γεγονός που μπορεί να αυξήσει τη ζήτηση για άλλα φυτικά έλαια. Η Ινδία, ο μεγαλύτερος εισαγωγέας εδώδιμων ελαίων στον κόσμο, θεωρείται από τις χώρες που μπορεί να επηρεαστούν περισσότερο. Ήδη η χώρα μηδένισε τον βασικό εισαγωγικό δασμό στο ακατέργαστο ηλιέλαιο από 10%, σε μια προσπάθεια να διευκολύνει την πρόσβαση στην αγορά και να ενισχύσει τις προμήθειες. Αν οι αποστολές από τη Μαύρη Θάλασσα συνεχίσουν να καθυστερούν, η Ινδία ενδέχεται να στραφεί περισσότερο στο φοινικέλαιο για να καλύψει το κενό. Αυτή η μετατόπιση έχει σημασία και για τις ίδιες τις τιμές του φοινικέλαιου. Μετά την πρόσφατη διόρθωση των τιμών του, το φοινικέλαιο έχει γίνει πιο ανταγωνιστικό έναντι άλλων φυτικών ελαίων και η αυξημένη ζήτηση από εισαγωγείς που αναζητούν υποκατάστατα για το ηλιέλαιο αναμένεται, σύμφωνα με τον Mielke, να στηρίξει τις τιμές του μέχρι το 2027.
Την ίδια στιγμή, ένας δεύτερος παράγοντας περιορίζει τα περιθώρια της αγοράς. Οι εξαγωγές σογιέλαιου από τη Νότια Αμερική έχουν περάσει την εποχική κορύφωσή τους και αναμένεται να μειωθούν από τον Οκτώβριο. Η εξέλιξη συμπίπτει με τα προβλήματα στις ροές ηλιελαίου, αφήνοντας λιγότερες διαθέσιμες ποσότητες για τους διεθνείς αγοραστές. Η πίεση δεν αφορά μόνο μία συγκεκριμένη κατηγορία ελαίου. Ο Mielke εκτιμά ότι η παγκόσμια παραγωγή ελαίων και λιπών αυξάνεται πλέον με βραδύτερο ρυθμό από ό,τι στο παρελθόν, ενώ η ζήτηση εξακολουθεί να ενισχύεται, ιδιαίτερα από τον κλάδο των βιοκαυσίμων. Η άνοδος των τιμών της ενέργειας ενισχύει επίσης το ενδιαφέρον για φυτικά έλαια που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή βιοντίζελ. Η σχέση ανάμεσα στα τρόφιμα και τα βιοκαύσιμα έχει γίνει ιδιαίτερα σημαντική για το φοινικέλαιο. Η Ινδονησία, ο μεγαλύτερος παραγωγός φοινικέλαιου στον κόσμο, χρησιμοποιεί όλο και μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής της για βιοντίζελ, περιορίζοντας την ποσότητα που μπορεί να κατευθυνθεί στις διεθνείς αγορές τροφίμων. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί έναν από τους παράγοντες που έχουν μεταβάλει τη σχέση τιμών ανάμεσα στο φοινικέλαιο και τα ανταγωνιστικά φυτικά έλαια.
Η άνοδος έχει ήδη αρχίσει να αποτυπώνεται στην αγορά
Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι οι πιέσεις δεν αποτελούν μόνο πρόβλεψη για το μέλλον. Ο δείκτης τιμών τροφίμων του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ αυξήθηκε τον Σεπτέμβριο, ενώ ο επιμέρους δείκτης για τα φυτικά έλαια ενισχύθηκε κατά 0,9% σε έναν μήνα, με την άνοδο να συνδέεται κυρίως με υψηλότερες τιμές φοινικέλαιου. Ο FAO αποδίδει μέρος των πιέσεων στην ισχυρή ζήτηση και στις ανησυχίες για τις καιρικές συνθήκες και το ενδεχόμενο El Niño. Οι ενδεικτικές διεθνείς τιμές στα τέλη Σεπτεμβρίου δείχνουν επίσης τη διαφορά ανάμεσα στα βασικά φυτικά έλαια. Στις 30 Σεπτεμβρίου, η τιμή αναφοράς για ακατέργαστο φοινικέλαιο βρισκόταν περίπου στα 1.090 δολάρια ανά τόνο, για σογιέλαιο περίπου στα 1.200 δολάρια και για ηλιέλαιο περίπου στα 1.287 δολάρια, αν και πρόκειται για διαφορετικές αγορές, προελεύσεις και τύπους προϊόντος και επομένως οι τιμές δεν αποτελούν άμεση σύγκριση λιανικής.
Για τους καταναλωτές, η εξέλιξη στην παγκόσμια αγορά δεν μεταφράζεται αυτόματα σε αντίστοιχη αύξηση της τιμής στο ράφι. Μεταξύ της διεθνούς τιμής του ακατέργαστου ελαίου και της τελικής τιμής ενός μπουκαλιού μεσολαβούν μεταφορικά, διύλιση, συσκευασία, ενέργεια, φόροι, συναλλαγματικές ισοτιμίες και εμπορικά περιθώρια. Ωστόσο, μια παρατεταμένη περίοδος υψηλότερων διεθνών τιμών μπορεί να αυξήσει το κόστος για τη βιομηχανία τροφίμων και να μεταφερθεί σταδιακά σε προϊόντα που χρησιμοποιούν φυτικά έλαια ως συστατικό.
Με τα σημερινά δεδομένα, η εκτίμηση του Mielke βασίζεται κυρίως στη σύμπτωση πολλών παραγόντων που περιορίζουν την προσφορά ή αυξάνουν τη ζήτηση. Το αν θα οδηγήσουν σε παρατεταμένη και γενικευμένη άνοδο των τιμών μέχρι το 2027 θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη των μεταφορών στη Μαύρη Θάλασσα, τις σοδειές, τις εξαγωγές σόγιας και τις ανάγκες της αγοράς βιοντίζελ.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Μόλυβδος στα ταμπόν: Ομαδική αγωγή κατά της Tampax για παραπλανητική ενημέρωση των καταναλωτών σχετικά με την ασφάλειά των προϊόντων
- Σχολικά κυλικεία: «Έπεσαν» τα πρώτα τσουχτερά πρόστιμα της Περιφέρειας για το «καπέλο» στο εμφιαλωμένο νερό – Πόσο πρέπει να πωλείται το νερό στα σχολεία;
- Ανακαλούνται κατεψυγμένα λαχανικά σε σακούλα – Εκτός από πατάτα, καρότο και αρακά περιέχουν και τοξικό φυτό
- Ηλεκτρονικό τσιγάρο: Συναγερμός για τις επιπτώσεις στους εφήβους – Εθισμός στη νικοτίνη, αναπνευστικές βλάβες, κακή ψυχική υγεία και αυτοκτονικός ιδεασμός
- «Σχεδόν έχασα το παιδί μου»: Η εφιαλτική περιπέτεια δύο οικογενειών από μολυσμένο γάλα – Οργή για την «ασυλία» στον παραγωγό (φωτογραφίες & video)
- Γιατί πρέπει να αποφεύγουμε τα γλυκά όταν παίρνουμε αντιβίωση – Μελέτη
