Ένα μήλο με ακανόνιστο σχήμα, ένα καρότο που δεν είναι ίσιο ή ένα φρούτο με μικρές εξωτερικές ατέλειες μπορεί να μείνει στο ράφι, παρότι είναι εξίσου θρεπτικό και κατάλληλο για κατανάλωση με ένα προϊόν που πληροί τις συνηθισμένες αισθητικές προδιαγραφές των καταστημάτων. Η απόρριψη τέτοιων προϊόντων αποτελεί μία από τις αιτίες απώλειας τροφίμων, καθώς η εμφάνιση επηρεάζει συχνά τις καταναλωτικές επιλογές πριν ο καταναλωτής εξετάσει την ποιότητα ή την τιμή τους.
Μια νέα έρευνα, στην οποία συμμετείχαν 622 καταναλωτές στο Πακιστάν, εξέτασε κατά πόσο οι θρησκευτικές αξίες συνδέονται με την προθυμία αγοράς αυτών των φρούτων και λαχανικών, που διεθνώς αποκαλούνται «ugly food». Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η θρησκευτικότητα συσχετίζεται θετικά με την αγορά προϊόντων ατελούς εμφάνισης και ότι η σχέση αυτή συνδέεται επίσης με δύο παράγοντες, την περιβαλλοντική ευαισθησία και την προσοχή στις τιμές.
Η σύνδεση της πίστης με την αποφυγή σπατάλης
Η ερευνητική ομάδα εξέτασε πώς οι θρησκευτικές αξίες μπορούν να επηρεάζουν τις καθημερινές επιλογές στο σούπερ μάρκετ. Η αποφυγή της σπατάλης και η υπεύθυνη διαχείριση των φυσικών πόρων αποτελούν αρχές που συναντώνται σε πολλές θρησκευτικές παραδόσεις. Σύμφωνα με το μοντέλο που χρησιμοποίησαν οι επιστήμονες, τέτοιες αξίες μπορούν να συνδέονται με μεγαλύτερη περιβαλλοντική ευαισθησία, η οποία με τη σειρά της ευνοεί την αποδοχή προϊόντων που δεν έχουν την τέλεια εμφάνιση που προτιμά η αγορά.
Η δεύτερη διαδρομή αφορά το κόστος. Τα φρούτα και τα λαχανικά με ατέλειες πωλούνται συχνά σε χαμηλότερες τιμές, παρότι η εξωτερική τους εμφάνιση δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχουν χαμηλότερη θρεπτική αξία. Οι καταναλωτές που δίνουν μεγαλύτερη προσοχή στην οικονομία των αγορών τους μπορεί να είναι πιο πρόθυμοι να τα επιλέξουν, ιδιαίτερα όταν η ακρίβεια περιορίζει τον οικογενειακό προϋπολογισμό. Η μελέτη υποδεικνύει ότι η θρησκευτικότητα συνδέεται με αυτή την ευαισθησία στις τιμές, ενώ η περιβαλλοντική ανησυχία και η οικονομική εξοικονόμηση λειτουργούν ως διαδοχικοί ενδιάμεσοι παράγοντες.
Τα αποτελέσματα έχουν ενδιαφέρον για τις επιχειρήσεις λιανεμπορίου και τους φορείς που σχεδιάζουν εκστρατείες κατά της σπατάλης τροφίμων. Η ενημέρωση για τα περιβαλλοντικά οφέλη δεν είναι απαραίτητα το μοναδικό μήνυμα που μπορεί να ενθαρρύνει την αγορά τέτοιων προϊόντων. Η ανάδειξη της εξοικονόμησης χρημάτων και της υπεύθυνης χρήσης των τροφίμων θα μπορούσε να είναι εξίσου σημαντική, ιδιαίτερα σε κοινωνίες όπου οι θρησκευτικές αξίες επηρεάζουν την καθημερινή ζωή.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα για το εμπόριο
Οι ερευνητές προτείνουν οι σχετικές καμπάνιες να συνδυάζουν την ενημέρωση για τη μείωση των απορριμμάτων με σαφή πληροφόρηση για την τιμή, την ποιότητα και την καταλληλότητα των προϊόντων. Η επισήμανση ότι ένα φρούτο ή λαχανικό έχει ακανόνιστο σχήμα δεν αρκεί από μόνη της για να αλλάξει τις συνήθειες των καταναλωτών. Χρειάζεται να γίνει κατανοητό ότι η αισθητική ατέλεια δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με μειωμένη ποιότητα ή θρεπτική αξία.
Η έρευνα, ωστόσο, βασίστηκε σε καταναλωτές από μία συγκεκριμένη χώρα και σε δεδομένα ερωτηματολογίου. Επομένως, τα αποτελέσματα δεν αποδεικνύουν ότι οι θρησκευτικές αξίες προκαλούν άμεσα την αγορά ατελών προϊόντων ούτε μπορούν να γενικευθούν χωρίς περαιτέρω έλεγχο σε άλλες κοινωνίες. Οι ίδιοι οι ερευνητές επισημαίνουν ότι αντίστοιχα μηνύματα θα πρέπει να δοκιμαστούν σε διαφορετικά πολιτισμικά περιβάλλοντα, ώστε να διαπιστωθεί αν επηρεάζουν ανάλογα τις καταναλωτικές επιλογές.
Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Cogent Business & Management με τίτλο «The impact of consumers’ religiosity on their purchasing behaviour towards ugly food: a serial mediation model of environmental concerns and price consciousness»
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Πασίγνωστη αεροπορική εταιρεία κόβει πτήσεις και… αποζημιώσεις λόγω κρίσης – «Ξεκρέμαστοι» χιλιάδες επιβάτες
- Τελικά έφταιγε ο CEO ή φταίνε οι τιμές; – Κολοσσός σοκολάτας ανακαλύπτει ότι οι συνεχείς ανατιμήσεις έχουν …πικρή γεύση
- Νέο πρόστιμο στα Public: 4.000 ευρώ για ελλιπή ενημέρωση καταναλωτών
- Στο στόχαστρο Nestlé και Unilever για παραπλανητικούς ισχυρισμούς υγείας σε δημοφιλή προϊόντα
- Τι κρύβεται στο πιάτο των Ευρωπαίων; Η μεγάλη έρευνα που δείχνει τι και γιατί τρώμε αλλιώς στην Ελλάδα
- Πόσο κόστισε η προσπάθεια της Bayer να επηρεάσει τις αποφάσεις της ΕΕ για τη γλυφοσάτη; Aποκαλυπτικά στοιχεία του Corporate Europe Observatory
- Η κλιματική κρίση απειλεί και το ψωμί μας – Πώς η αύξηση του CO₂ ρίχνει την ποιότητα του σιταριού και αυξάνει τον κίνδυνο για δυσανεξίες
