Πόσες φορές δεν έχετε επιλέξει ένα τρόφιμο από το ράφι του σουπερμάρκετ επειδή η συσκευασία του ανέγραφε υπερήφανα «χαμηλά λιπαρά», «χωρίς προσθήκη ζάχαρης» ή «φυσικό προϊόν»; Η αίσθηση ότι κάνετε μια καλή επιλογή για την υγεία σας είναι άμεση, όμως μια νέα εκτενής επιστημονική μελέτη από το Πανεπιστήμιο Cornell έρχεται να καταρρίψει αυτόν τον μύθο, αποκαλύπτοντας ότι οι ισχυρισμοί υγείας στην μπροστινή πλευρά των συσκευασιών συχνά παραπλανούν τους καταναλωτές.
Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον καθηγητή Μάρκετινγκ Τροφίμων Μιγκέλ Γκόμεζ και τη μεταδιδακτορική ερευνήτρια Πέι Ζου, ανέλυσε σχεδόν 150.000 νέα προϊόντα τροφίμων και ποτών που κυκλοφόρησαν στις Ηνωμένες Πολιτείες κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας, χρησιμοποιώντας δεδομένα από την εταιρεία ερευνών αγοράς Mintel. Η αφορμή για την έρευνα προήλθε από μια απλή παρατήρηση της Ζου στο σουπερμάρκετ, όταν διαπίστωσε ότι ένα τυρί κρέμα με μειωμένα λιπαρά περιείχε τελικά περισσότερα συνολικά σάκχαρα και περισσότερο νάτριο από την αυθεντική του εκδοχή.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νοθευμένο ελαιόλαδο: Πασίγνωστη μάρκα «κλείνει» εξωδικαστικά ομαδική αγωγή για το κραμβέλαιο που «βάπτιζε» εξαιρετικά παρθένο
Για να αξιολογήσουν την πραγματική διατροφική αξία των προϊόντων, οι ερευνητές εφάρμοσαν το Μοντέλο Διατροφικού Προφίλ, ένα ολοκληρωμένο σύστημα βαθμολόγησης που αναπτύχθηκε από τον Οργανισμό Προτύπων Τροφίμων του Ηνωμένου Βασιλείου. Αντί να εξετάζει μεμονωμένα συστατικά, το σύστημα αυτό υπολογίζει τη συνολική διατροφική εικόνα του προϊόντος, ποινικοποιώντας την υπερβολική ζάχαρη, το νάτριο, τα κορεσμένα λιπαρά και τις θερμίδες, ενώ παράλληλα επιβραβεύει την περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, πρωτεΐνες, φρούτα και λαχανικά.
Τα αποτελέσματα της μελέτης ήταν αποκαλυπτικά. Από το σύνολο των νέων προϊόντων που αναλύθηκαν, τα δύο τρίτα κατατάχθηκαν ως λιγότερο υγιεινά συνολικά, παρά το γεγονός ότι τα μισά από αυτά έφεραν στην ετικέτα τους ισχυρισμούς υγείας. Το πρόβλημα εντοπίζεται στους κρυφούς συμβιβασμούς της βιομηχανικής παραγωγής. Όταν οι εταιρείες αφαιρούν ένα ανθυγιεινό συστατικό, συχνά προσθέτουν αυξημένες ποσότητες κάποιου άλλου για να διατηρήσουν τη γεύση και την υφή. Για παράδειγμα, ένα αναψυκτικό με «μειωμένο νάτριο» είναι πολύ πιθανό να περιέχει επιπλέον ζάχαρη, ενώ ένα έτοιμο γεύμα «χωρίς τρανς λιπαρά» συχνά επιβαρύνεται με περισσότερα κορεσμένα λιπαρά και αλάτι. Ο ισχυρισμός στην ετικέτα παραμένει τεχνικά αληθινός, αλλά η συνολική διατροφική αξία του προϊόντος χειροτερεύει.
Η μεγαλύτερη απόκλιση μεταξύ των ισχυρισμών και της πραγματικής ποιότητας καταγράφηκε στην κατηγορία των ποτών, ειδικά σε προϊόντα που προβάλλονταν ως «χαμηλού νατρίου», «χωρίς ζάχαρη» ή «χαμηλών κορεσμένων λιπαρών». Παράλληλα, η έρευνα ανέδειξε την ισχυρή επίδραση όρων που δεν υπόκεινται σε νομικό πλαίσιο για τη διατροφική τους αξία, όπως «φυσικό», «βιολογικό» ή «χωρίς μεταλλαγμένα» (non-GMO). Παρότι οι λέξεις αυτές δεν εγγυώνται χαμηλή ζάχαρη ή λιπαρά, οι καταναλωτές τείνουν να τα θεωρούν αυτομάτως υγιεινά, εμπίπτοντας σε ένα ψυχολογικό φαινόμενο που οι ερευνητές ονομάζουν «φαινόμενο φωτοστέφανου» (halo effect).
Με βάση τα ευρήματα αυτά, οι επιστήμονες τονίζουν την ανάγκη αλλαγής του νομοθετικού πλαισίου. Προτείνουν τη μετάβαση από τους μεμονωμένους ισχυρισμούς σε συνολικά συστήματα διατροφικής επισήμανσης στην μπροστινή πλευρά της συσκευασίας, παρόμοια με αυτά που εφαρμόζονται ήδη στο Ηνωμένο Βασίλειο, τη Χιλή και το Μεξικό, όπου υποχρεωτικές προειδοποιητικές σημάνσεις ενημερώνουν αμέσως τον καταναλωτή για την υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι, ζάχαρη ή λίπος. Μέχρι να υιοθετηθούν ανάλογα μέτρα παγκοσμίως, η συμβουλή των ειδικών προς τους καταναλωτές παραμένει σαφής: οι υποσχέσεις στην μπροστινή πλευρά του κουτιού είναι απλώς τεχνάσματα μάρκετινγκ, και η μόνη αληθινή εικόνα κρύβεται στον πίνακα διατροφικών στοιχείων στην πίσω πλευρά.
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- ΕΦΕΤ: 40 νέες προσλήψεις και ένα κρίσιμο δίλημμα: Χρειαζόμαστε επιθεωρητές ή ειδικούς στην τεχνολογία;
- Δόντι φύτρωσε στο βλέφαρο 16χρονου – Το σπάνιο περιστατικό που μπέρδεψε τους γιατρούς (φωτογραφίες)
- Εταιρεία delivery προχωρά σε διακανονισμό – μαμούθ 131,5 εκατομμυρίων για παραβάσεις στις πληρωμές διανομέων
- Λουκέτο σε μεγάλη εταιρεία διανομής – Βρέθηκαν τρωκτικά, πουλιά και σκουλήκια δίπλα σε παλέτες με ρύζι, φάρμακα και είδη προσωπικής υγιεινής
- Ανακαλούνται πάνω από 83 τόνοι κρέατος – Τα έριξαν στην αγορά με πλαστές σφραγίδες ελέγχων
- ΑΒ Βασιλόπουλος: Πρόστιμο 1500 ευρώ για παραβάσεις στα σχολικά είδη
- Τσουχτερό πρόστιμο σε φαρμακείο στο Ελληνικό που χρέωνε καλλυντικά ακριβότερα στο ταμείο από τις τιμές στο ράφι
- Οι Ελληνικές Αρχές ενημέρωσαν την Ευρώπη για επικίνδυνο καλλυντικό (φωτογραφία)
- Το κόλπο για να μη σας σκιστεί ποτέ ξανά το αλουμινόχαρτο
- Πόσο υγιεινό είναι τελικά το στερεό σαπούνι;
