Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανοίγει διαβούλευση για μέτρα που θα ενισχύσουν την αγορά αποβλήτων και δευτερογενών πρώτων υλών
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε στις 1 Αυγούστου 2025 την έναρξη δημόσιας πρόσκλησης για την υποβολή στοιχείων, με στόχο την προετοιμασία ενός νέου νόμου για την κυκλική οικονομία που προβλέπεται να υιοθετηθεί μέχρι το τέλος του 2026. Η πρωτοβουλία, υπό την ηγεσία της Γενικής Διεύθυνσης Περιβάλλοντος (ΓΔ ENV) και της Γενικής Διεύθυνσης Εσωτερικής Αγοράς, Βιομηχανίας, Επιχειρηματικότητας και ΜΜΕ (ΓΔ GROW), αποσκοπεί στην ενίσχυση της ενιαίας αγοράς αποβλήτων και δευτερογενών πρώτων υλών, με στόχο την αύξηση της προσφοράς και της ζήτησης ποιοτικών δευτερογενών υλικών σε ανταγωνιστικές τιμές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιατί ο Δείκτης Μάζας Σώματος ΔΕΝ λέει όλη την αλήθεια
Η Επιτροπή τονίζει ότι, παρά τις στρατηγικές και τις δεσμεύσεις της τελευταίας δεκαπενταετίας, η πρόοδος στην ανάπτυξη της κυκλικής οικονομίας είναι περιορισμένη. Η κυκλικότητα στην ΕΕ αυξήθηκε μόλις κατά 1,1% την περίοδο 2010–2023, από το 10,7% στο 11,8%, γεγονός που καταδεικνύει την ανάγκη νέων παρεμβάσεων.
Η πρόταση δομείται σε δύο βασικούς πυλώνες. Ο πρώτος επικεντρώνεται στα ηλεκτρονικά απόβλητα, τα οποία αυξάνονται με ρυθμό 2% ετησίως, ενώ μόνο το 40% ανακυκλώνεται. Ο δεύτερος πυλώνας αφορά τη δημιουργία μιας πραγματικής ενιαίας αγοράς για τα απόβλητα και τις δευτερογενείς πρώτες ύλες, μέσω στοχευμένων μέτρων. Στα υπό εξέταση μέτρα περιλαμβάνονται η μεταρρύθμιση των κριτηρίων τερματισμού της ιδιότητας των αποβλήτων, η απλούστευση και ψηφιοποίηση των συστημάτων διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού, καθώς και η εισαγωγή δεσμευτικών κριτηρίων στις δημόσιες συμβάσεις για κυκλικά προϊόντα και υπηρεσίες.
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι η υφιστάμενη νομοθεσία – όπως η οδηγία-πλαίσιο για τα απόβλητα, ο κανονισμός για τον οικολογικό σχεδιασμό βιώσιμων προϊόντων και ο κανονισμός για τις συσκευασίες – δεν μπορεί να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητές της, εφόσον δεν αρθούν τα εμπόδια στην κυκλικότητα και δεν εξασφαλιστεί επαρκής, οικονομικά αποδοτική προσφορά ποιοτικών και επαληθεύσιμων δευτερογενών υλικών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται γάλα ιδιωτικής ετικέτας μεγάλου σούπερ μάρκετ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ραδιενεργή μόλυνση σε γαρίδες που πωλούνται σε μεγάλο σούπερ μάρκετ – Στην κόκκινη λίστα εισαγωγών η εταιρεία παραγωγής
Την πρωτοβουλία χαιρέτισαν με κοινή επιστολή οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, οι οποίες χαρακτήρισαν τον νόμο «ευκαιρία να τεθεί η χρήση των πόρων σε βιώσιμη καθοδική πορεία», συνδυάζοντας την προστασία του περιβάλλοντος με την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της στρατηγικής ανθεκτικότητας της ΕΕ. Ζητούν από την Επιτροπή να καθορίσει επιστημονικά τεκμηριωμένους και φιλόδοξους στόχους που θα διατηρήσουν το αποτύπωμα υλικών και κατανάλωσης εντός των ορίων του πλανήτη, δίνοντας έμφαση στην πρόληψη, την επαναχρησιμοποίηση, την επισκευή, την ανακαίνιση και την ανακατασκευή.
Παράλληλα, ζητούν να ενισχυθούν τα φορολογικά και θεσμικά κίνητρα, να ενσωματωθεί η στρατηγική για τη βιωσιμότητα των χημικών προϊόντων σε όλη τη σχετική νομοθεσία και να βελτιωθεί η ιχνηλασιμότητα των υλικών, με έμφαση στην απομάκρυνση επιβλαβών ουσιών από τα προϊόντα και στην ενίσχυση των ελέγχων σε εισαγόμενα ανακυκλώσιμα υλικά.
