Η ενιαία υγεία στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών πολιτικών για την αντιμετώπιση των ζωονόσων και της αντιμικροβιακής αντοχής
ShutterstockΗ εξασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση εξαρτάται άμεσα από την αποτελεσματική διαχείριση της υγείας των ζώων, ένα πεδίο που αντιμετωπίζει σύνθετες προκλήσεις λόγω της κλιματικής αλλαγής και της παγκοσμιοποίησης. Οι ζωικές λοιμώδεις ασθένειες αποτελούν έναν διαρκή κίνδυνο. Πολλές από αυτές τις ασθένειες είναι ζωονόσοι, δηλαδή μεταδίδονται μεταξύ ζώων και ανθρώπων, καθιστώντας την υγεία των ζώων ένα ζήτημα πρωτογενούς δημόσιας υγείας. Η αύξηση της συχνότητας εμφάνισης και η γεωγραφική επέκταση ασθενειών όπως η γρίπη των πτηνών, που πλέον παρατηρείται και σε θηλαστικά, αναδεικνύει την εύθραυστη ισορροπία μεταξύ της άγριας ζωής, των εκτρεφόμενων ζώων και των ανθρώπινων πληθυσμών.
Ο κίνδυνος της αντιμικροβιακής αντοχής (AMR)
Ένα από τα πιο πιεστικά προβλήματα είναι η αντιμικροβιακή αντοχή (AMR). Η υπερβολική και αλόγιστη χρήση αντιβιοτικών στην κτηνοτροφία, αν και έχει μειωθεί σημαντικά χάρη στις ευρωπαϊκές ρυθμίσεις, εξακολουθεί να τροφοδοτεί την εμφάνιση ανθεκτικών βακτηρίων. Αυτά τα ανθεκτικά στελέχη μπορούν να μεταφερθούν στους ανθρώπους μέσω της αλυσίδας τροφίμων ή της άμεσης επαφής, καθιστώντας τη θεραπεία των ανθρώπινων λοιμώξεων εξαιρετικά δύσκολη. Η EFSA και ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) συνεργάζονται στενά για την παρακολούθηση της χρήσης αντιβιοτικών στα ζώα και την εφαρμογή της στρατηγικής «One Health», με στόχο τη διατήρηση της αποτελεσματικότητας των υπαρχόντων αντιβιοτικών.
Η κλιματική αλλαγή συμβάλλει στην εξάπλωση ασθενειών με δύο βασικούς τρόπους. Πρώτον, οι αλλαγές στη θερμοκρασία και τις βροχοπτώσεις επηρεάζουν τη γεωγραφική κατανομή φορέων όπως τα κουνούπια και τα τσιμπούρια, επιτρέποντας σε ασθένειες να εξαπλωθούν σε περιοχές όπου προηγουμένως ήταν άγνωστες. Δεύτερον, οι ακραίες καιρικές συνθήκες θέτουν τα ζώα σε στρες, καθιστώντας τα πιο ευάλωτα σε λοιμώξεις.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το απαραίτητο και αγαπημένο ορεκτικό των Χριστουγέννων που προστατεύει τα δόντια – Σύσταση για κατανάλωση μετά από γλυκά
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: “Επίθεση” αρτοποιών εναντίον σουπερμάρκετ – Καταγγέλλουν παραπλάνηση καταναλωτών
Παράλληλα, η μεγάλη εξάρτηση της ΕΕ από τις εισαγωγές ζωοτροφών και ζωικών προϊόντων αυξάνει τον κίνδυνο εισαγωγής νέων παθογόνων. Η εντατικοποίηση των συστημάτων παραγωγής ζώων, αν και αυξάνει την αποδοτικότητα, μπορεί να επιταχύνει τη μετάδοση των ασθενειών λόγω της στενής επαφής μεταξύ μεγάλων αριθμών ζώων.
Η στρατηγική της ΕΕ για την υγεία των ζώων βασίζεται πλέον στην αρχή ότι «η πρόληψη είναι καλύτερη από τη θεραπεία». Αυτό συνεπάγεται επενδύσεις στην έγκαιρη ανίχνευση, στην επιτήρηση ασθενειών σε όλη την αλυσίδα παραγωγής και στην ενίσχυση της βιοασφάλειας στις φάρμες. Η προσπάθεια αυτή αποσκοπεί στη μείωση των οικονομικών απωλειών που προκαλούνται από την νοσηρότητα και τη θνησιμότητα των ζώων, οι οποίες μπορεί να είναι τεράστιες σε περιπτώσεις σοβαρών επιδημιών. Η αποτελεσματική πρόληψη όχι μόνο προστατεύει το ζωικό κεφάλαιο αλλά διασφαλίζει και την ποιοτική διαθεσιμότητα των ζωικών τροφίμων, στηρίζοντας την επισιτιστική αυτονομία της Ευρώπης.
