Νέα έρευνα αποδεικνύει ότι κάθε νέο υλικό πρέπει να αξιολογείται προσεκτικά, γιατί οι επιπτώσεις μπορεί να είναι απρόβλεπτες αλλά σημαντικές.
Η πλαστική ρύπανση δεν αφορά μόνο τις θάλασσες ή τα σκουπίδια στους δρόμους. Η παρουσία πλαστικού στο έδαφος και η επαφή του με τα φυτά μπορεί να επηρεάσει την ικανότητα δέσμευσης άνθρακα από το έδαφος και ακόμη και το μικροβίωμα του εντέρου μας.
Τι συμβαίνει όταν το παραδοσιακό πλαστικό καταλήγει στο έδαφος; Και τι όταν πρόκειται για βιοδιασπώμενο ή κομποστοποιήσιμο πλαστικό; Η ερώτηση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η δέσμευση του άνθρακα από το έδαφος αποτελεί κρίσιμο κομμάτι του κύκλου των αερίων του θερμοκηπίου. Επιπλέον, πολλοί αγρότες προσπαθούν τα τελευταία χρόνια να αντικαταστήσουν τα πλαστικά καλύμματα, τα πλαστικά για πολυκαλύψεις και τα εργαλεία τους με υλικά που θεωρητικά αποσυντίθενται και θεωρούνται αβλαβή. Τέλος, η πλαστική ρύπανση επανέρχεται μέσω των φυτών στα τρόφιμα που καταναλώνουν άνθρωποι και ζώα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καφές: Καρκινογόνες ουσίες στο φλυτζάνι από καφετιέρες που δεν έχουν καθαριστεί – Νέα μελέτη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πατατάκια Lay’s: Νέα αγωγή κατά της εταιρείας για παραπλανητικούς ισχυρισμούς
Παραδοσιακό ή βιοδιασπώμενο πλαστικό;
Μέχρι σήμερα, τα στοιχεία ήταν περιορισμένα, καθώς λίγες μελέτες έχουν εξετάσει πραγματικά τι συμβαίνει στο έδαφος με διαφορετικούς τύπους πλαστικού. Για να το διερευνήσουν, ερευνητές από το College of Agriculture του Nanjing Agricultural University στην Κίνα και από τη School of Environmental and Natural Sciences του Bangor University στη Βρετανία παρακολούθησαν για δύο χρόνια τον αντίκτυπο του πολυπροπυλενίου (PP), της πιο κοινής παραδοσιακής πλαστικής ύλης, και του πολυγαλακτικού οξέος (PLA), του κλασικού βιοδιασπώμενου πολυμερούς.
Τα υλικά τοποθετήθηκαν σε πραγματικές συγκεντρώσεις (0,2% κατά βάρος) σε στρώματα εδάφους 20 εκατοστών και μελετήθηκαν οι μικροβιακοί πληθυσμοί και η ποσότητα του άνθρακα που δέσμευε το έδαφος. Σε γενικές γραμμές, οι δύο τύποι πλαστικού δεν διαφοροποίησαν σημαντικά τη δέσμευση άνθρακα, αλλά προκάλεσαν διαφορετικές αλλαγές στη μικροβιακή ζωή του εδάφους.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Shein: “Πράσινο” προφίλ, “μαύρη” πραγματικότητα – Ξανά στο στόχαστρο για ψευδείς περιβαλλοντικούς ισχυρισμούς
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Συμπληρώματα πρωτεΐνης με μόλυβδο έως και 10 φορές πάνω από το ασφαλές όριο – Σοκαριστικά αποτελέσματα έρευνας
Μαγνήτης για βακτήρια
Το PLA αποδείχθηκε «μαγνήτης» για ορισμένα βακτήρια του εδάφους, ικανά να αποδομούν τη λιγνίνη. Αυτό μείωσε τα σταθερά οργανικά συστατικά του εδάφους κατά 32%, ενώ παράλληλα αυξήθηκε η νεκρομάζα – τα υπολείμματα από νεκρά βακτήρια και μύκητες – δημιουργώντας ένα πιο πολύπλοκο και ανθεκτικό μικροβιακό δίκτυο. Ωστόσο, η πλούσια σε άνθρακα και φτωχή σε άζωτο σύσταση του PLA οδήγησε σε μείωση των βακτηρίων που μεταβολίζουν το άζωτο, με συνέπεια μια επιπλέον μείωση της γονιμότητας του εδάφους.
Αντιθέτως, το παραδοσιακό PP δεν διαταράσσει τόσο πολύ το μικροβίωμα, αλλά απελευθερώνει τοξικές ουσίες από τα πρόσθετά του, μειώνοντας τη νεκρομάζα και λειτουργώντας σαν «αδιάβροχη κουβέρτα» που εμποδίζει την ανάπτυξη οργανισμών.
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι η στροφή προς το PLA στην αγροτική παραγωγή έγινε χωρίς να έχουν μελετηθεί επαρκώς οι επιπτώσεις του στο έδαφος. Τα ευρήματα υπογραμμίζουν ότι η αλλαγή στη δέσμευση άνθρακα από τα φυτά προς τα βακτήρια μπορεί να έχει απρόβλεπτες συνέπειες. Αυτό δεν σημαίνει επιστροφή στο παραδοσιακό πλαστικό, αλλά ότι κάθε υλικό πρέπει να αξιολογείται με βάση την επιστήμη, ενισχύοντας την έρευνα για τα νέα υλικά και την οικολογική κατάσταση του εδάφους.
Πλαστικό και μικροβίωμα του εντέρου
Η πλαστική ρύπανση επηρεάζει επίσης τον ανθρώπινο οργανισμό. Μελέτη που παρουσιάστηκε στο συνέδριο United European Gastroenterology στη Βερολίνο έδειξε ότι οι κλασικοί πολυμερείς προκαλούν αλλαγές στη σύνθεση του εντερικού μικροβιώματος, αυξάνοντας την οξύτητα και δημιουργώντας ανισορροπίες μεταξύ των βακτηρίων, με επιπτώσεις στην πέψη και πιθανώς σχετιζόμενες με κατάθλιψη και ορισμένους καρκίνους του παχέος εντέρου. Το μήνυμα είναι σαφές: πρέπει να μειώσουμε την παρουσία μικρο- και νανοπλαστικών στον οργανισμό, στο έδαφος, στα τρόφιμα και τα ποτά, και ευρύτερα στο περιβάλλον.
