Η γραμμική μορφή των «αιώνιων χημικών» συσσωρεύεται στους ιστούς, αποδεικνύοντας ότι τα ισομερή του PFOS δεν πρέπει να μετρώνται ως ενιαία ουσία
Όταν χημικοί στο Πανεπιστήμιο του Μπάφαλο ανέλυσαν δείγματα νερού, ψαριών και αυγών πουλιών, η εύρεση μεγάλων ποσοτήτων υπερφθοριωμένων και πολυφθοριωμένων αλκυλικών ουσιών (PFAS) δεν προκάλεσε έκπληξη. Αυτές οι γνωστές ως «αιώνιες χημικές ουσίες» βρίσκονται σχεδόν παντού στο περιβάλλον, έχοντας χρησιμοποιηθεί σε προϊόντα όπως αντικολλητικά τηγάνια και αφροί πυρόσβεσης.
Το ενδιαφέρον των επιστημόνων κέντρισε το γεγονός ότι μία από τις πιο επικίνδυνες PFAS, το υπερφθοροοκτανοσουλφονικό οξύ (PFOS), εμφανιζόταν σε ελαφρώς διαφορετικές δομικές μορφές, γνωστές ως ισομερή, ανάλογα με το δείγμα που αναλύθηκε. Τα ισομερή μιας δεδομένης ένωσης διατηρούν τον ίδιο χημικό τύπο, αλλά η μοναδική διάταξη των ατόμων που τα συνθέτουν μπορεί να τα κάνει να συμπεριφέρονται πολύ διαφορετικά. Για παράδειγμα, ένα ισομερές της μεθαμφεταμίνης είναι μια ελεγχόμενη ουσία, ενώ ένα άλλο χρησιμοποιείται σε ρινικά εισπνευστήρες που διατίθενται χωρίς ιατρική συνταγή.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται ελαιόλαδο λόγω σοβαρής αστοχίας στη διαδικασία παραγωγής – Κίνδυνος παρουσίας θανατηφόρου βακτηρίου
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανιχνεύτηκαν επικίνδυνες τοξίνες σε δημοφιλείς χυμούς φρούτων – Επείγουσα ανάκληση 6 διαφορετικών γεύσεων
Η μελέτη αποκάλυψε μια άνιση κατανομή των ισομερών του PFOS στην τροφική αλυσίδα. Στα λύματα και στα ψάρια των σούπερ μάρκετ, περισσότερο από το ήμισυ του ανιχνευθέντος PFOS ήταν διακλαδισμένα ισομερή, τα οποία είναι σφαιρικά και διαλύονται πιο εύκολα στο νερό. Αντίθετα, στον κρόκο των αυγών των πτηνών που τρέφονται με ψάρια, το PFOS ήταν σχεδόν 90% γραμμικό ισομερές. Αυτή η επιμήκης μορφή τείνει να συνδέεται με πρωτεΐνες και να παραμένει στους ιστούς για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
«Συνολικά, αυτά τα αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι καθώς το PFOS μετακινείται στο τροφικό πλέγμα (από το νερό στα ψάρια και στα πουλιά) τα γραμμικά ισομερή του γίνονται πιο διαδεδομένα από τα διακλαδισμένα ισομερή» εξηγεί η συντάκτρια της μελέτης Diana Aga.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τριμμένο τυρί 29 τόνων (!) από 27 δημοφιλείς μάρκες αποσύρεται από τα ράφια μεγάλων αλυσίδων
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σοβαρός κίνδυνος εγκαυμάτων από ηλεκτρικά μπρίκια που πωλούνται και στην Ελλάδα – Ευρωπαϊκός συναγερμός
Τα ευρήματα έχουν σημαντικές επιπτώσεις στη ρύθμιση και τη δημόσια υγεία. Οι κανονισμοί στις ΗΠΑ και την Ευρώπη εξακολουθούν να συνιστούν την απλή ομαδοποίηση όλων των ισομερών κατά τη μέτρηση των PFAS, κάτι που η μελέτη αποδεικνύει ότι είναι λανθασμένο.
«Η μελέτη μας είναι ένα ακόμη στοιχείο που αποδεικνύει ότι τα ισομερή PFAS μπορούν να βιοσυσσωρευτούν με διαφορετικούς ρυθμούς και δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως αν ήταν όλα τα ίδια» τονίζει η κ. Aga.
Η εργασία αυτή υποστηρίχθηκε από το Εθνικό Ίδρυμα Επιστημών των ΗΠΑ και την Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος.
