Η Ελβετία κάνει πράξη το ρητό “τα σκουπίδια του ενός, ο θησαυρός του άλλου”
Σε μια προσπάθεια να περιοριστεί η σπατάλη τροφίμων στην Ελβετία, ο Μη Κερδοσκοπικός Οργανισμός της Γενεύης δημιούργησε ψυγεία ελεύθερης πρόσβασης σε όλη την πόλη όπου θα μπορούν ο πολίτες να μοιράζονται ένα δωρεάν παντοπωλείο. Οι μεν θα προσφέρουν τρόφιμα που αλλιώς θα πήγαιναν χαμένα και κάποιοι άλλοι που τα έχουν ανάγκη θα μπορούν να τα προμηθεύονται δωρεάν.
O MKO “Free-go” το όνομα του οποίου βγήκε από τη λέξη «frigo», έναν καθομιλουμένο γαλλικό όρο για το ψυγείο, πήρε αυτήν τη πρωτοβουλία μόλις πριν ένα χρόνο. Το πρώτο κιόλας ψυγείο βοήθησε στην εξοικονόμηση περίπου τριών μετρικών τόνων τροφίμων από τη σπατάλη, ενώ ήδη βρίσκεται στα σκαριά το πέμπτο, το οποίο θα είναι έτοιμο μέχρι το τέλος του χρόνου. H διατήρηση του προγράμματος ετησίως απαιτεί 36.500 € και χρηματοδοτείται από φιλανθρωπικές ομάδες και την τοπική αυτοδιοίκηση.
Σε αυτά τα ελεύθερα για το κοινό ψυγεία, που θα έχουν πρόσβαση μάγειρες, εστιάτορες αλλά και απλοί πολίτες, θα μπορούν να αφήνουν τρόφιμα όλων των ειδών που δεν χρειάζονται και είναι κοντά στην ημερομηνία λήξης, αρκεί να είναι σφραγισμένα, ώστε να τα παραλάβει κάποιος που τα χρειάζεται. Η Marine Delevaux, διευθύντρια του έργου, λέει ότι τα τρόφιμα που έχουν κατατεθεί γενικά συλλέγονται μέσα σε μια ώρα μετά την παράδοση. «Γενικά, όταν τα τρόφιμα που συλλέγονται από τα καταστήματα και τα εστιατόρια φτάνουν το πρωί, οι άνθρωποι περιμένουν ήδη να βοηθήσουν τον εαυτό τους», λέει ο Delevaux. Από τα τρόφιμα που δόθηκαν πέρυσι, μόνο το 3% περίπου χρειάστηκε να πεταχτεί γιατί κανείς δεν το ήθελε.
Η Free-Go πειραματίζεται με προγραμματισμένες παραλαβές σε πολυκατοικίες για να διευκολύνει τους κατοίκους να συμμετέχουν στο πρόγραμμα. Έχει επίσης δημιουργήσει μια «hotline» που μπορούν να χρησιμοποιήσουν οι εστιάτορες για να ζητήσουν την ανάκτηση αχρησιμοποίητων τροφίμων. Για λόγους ασφάλειας, δεν επιτρεονται τρόφιμα ανοιγμένα, κατεψυγμένα, έτοιμα γεύματα αλλά και αλκοόλ, ενώ όσον αφορά την ημερομηνία λήξης τα πράγματα είναι πιο ευέλικτα. Άλλωστε η ελβετική νομοθεσία λέει ότι τα σφραγισμένα είδη, όπως κονσερβοποιημένα τρόφιμα και κράκερ που έχουν περάσει τη «συνιστώμενη ημερομηνία λήξης» μπορούν να καταναλωθούν έως και ένα χρόνο μετά, σύμφωνα με την Delevaux.
Το εγχείρημα έρχεται για να αντιμετωπίσει το μείζον ζήτημα της σπατάλης που αντιμετωπίζει και η Ελβετία, αφού σύμφωνα με στοιχεία της κυβέρνησης, το ένα τρίτο όλων των τροφίμων που προορίζονται για κατανάλωση, πετιούνται. Αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 330 κιλά απορριμμάτων τροφίμων ανά κάτοικο κάθε χρόνο. Από αυτά, περίπου 100 κιλά αποδίδονται στα απόβλητα από τα νοικοκυριά. Η Free-Go λέει ότι σχεδόν 1 δισεκατομμύριο μετρικοί τόνοι τροφίμων πάνε χαμένα κάθε χρόνο σε όλο τον κόσμο, καταναλώνοντας ενέργεια και άλλους πόρους στη διαδικασία της γεωργίας και της μεταφοράς. «Η σπατάλη τροφίμων δεν είναι μόνο ηθικό και οικονομικό ζήτημα, αλλά εξαντλεί επίσης το περιβάλλον των περιορισμένων φυσικών πόρων», λέει η Επιτροπή της ΕΕ.
Παρόμοιες εκστρατείες κοινής χρήσης τροφίμων πραγματοποιούνται στην πρωτεύουσα της Ελβετίας, Βέρνη, και στο δυτικό Neuchatel, μετά την εισαγωγή της ιδέας από τη Γερμανία.
Σύμφωνα με το Foodsharing.de, μια κοινοτική ομάδα στη Γερμανία που ξεκίνησε πριν από περισσότερο από μια δεκαετία, έχει κινητοποιήσει περισσότερους από μισό εκατομμύριο άνθρωπους στη Γερμανία, την Ελβετία και την Αυστρία, να κάνουν «την κοινή χρήση τροφίμων ένα διεθνές κίνημα». Έχουν βοηθήσει να εξοικονομηθούν πάνω από 75 εκατομμύρια μετρικοί τόνοι τροφίμων από τη σπατάλη.
