H σεμικαρβαζίδη απαντάται σε πολλά τρόφιμα και η νέα αξιολόγησή της ενδέχεται να αλλάξει τα υπάρχοντα ρυθμιστικά πλαίσια
Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) έχει ανοίξει δημόσια διαβούλευση έως τις 18 Μαΐου 2026 για σχέδιο επιστημονικής γνωμοδότησης σχετικά με την εκτίμηση κινδύνου της σεμικαρβαζίδης (SEM) στα τρόφιμα. Πρόκειται για την πρώτη εκτενή αναθεώρηση του θέματος μετά την τελευταία γνωμοδότηση του 2005, σε μια εποχή κατά την οποία τα αναλυτικά εργαλεία ανίχνευσης έχουν βελτιωθεί σημαντικά και νέα δεδομένα για την τοξικότητα της ουσίας έχουν συσσωρευτεί.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται θαλασσινά με τοξίνες που προκαλούν απώλεια μνήμης ακόμη και θάνατο – Συλλέχθηκαν από απογορευμένη ζώνη αλιείας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Και Έλληνας επιβάτης στη λίστα του κρουαζιερόπλοιου με τους νεκρούς από τον χανταϊό
Η σεμικαρβαζίδη εντοπίστηκε για πρώτη φορά σε τρόφιμα το 2003, όταν η βιομηχανία ανακάλυψε ότι η ουσία σχηματίζεται ως υποπροϊόν της θερμικής αποδόμησης της αζωδικαρβοναμίδης, ενός χημικού αφριστικού παράγοντα που χρησιμοποιείται στα πλαστικά παρεμβύσματα που σφραγίζουν μεταλλικά καπάκια σε γυάλινες συσκευασίες. Τρόφιμα που συσκευάζονται σε γυάλινα βαζάκια με μεταλλικό καπάκι, όπως χυμοί φρούτων, μαρμελάδες, μέλι, βρεφικές τροφές, τουρσιά, σάλτσες, μαγιονέζα και μουστάρδα, βρέθηκαν να περιέχουν ίχνη της ουσίας. Επιπλέον, η σεμικαρβαζίδη ανιχνεύεται και ως μεταβολίτης του νιτροφουραζόνης, ενός κτηνιατρικού αντιβιοτικού που απαγορεύεται στην ΕΕ, καθιστώντας την εύρεσή της σε τρόφιμα ζωικής προέλευσης πιθανό δείκτη παράνομης χρήσης φαρμάκων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Aλεύρι με απαγορευμένο φυτοφάρμακο που δρα στο νευρικό σύστημα διανεμήθηκε σε τουλάχιστον 12 Ευρωπαϊκές χώρες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καλλυντικά: Αν δείτε αυτήν την ουσία στην ετικέτα μην τα αγοράσετε – Σε ισχύ απαγόρευση από την ΕΕ, λόγω σοβαρών κινδύνων για την υγεία
Τι γνωρίζουμε για την τοξικότητά της
Η τοξικολογική εικόνα της σεμικαρβαζίδης παραμένει σύνθετη. Μελέτες σε ποντίκια έδειξαν ότι η ουσία δρα ως ασθενές καρκινογόνο και παρουσιάζει ασθενή γενοτοξική δραστηριότητα, δηλαδή μπορεί να προκαλέσει βλάβες στο DNA. Ωστόσο, η EFSA στην αρχική της αξιολόγηση του 2005 κατέληξε ότι τα επίπεδα έκθεσης που ανιχνεύονταν στα τρόφιμα ήταν τόσο χαμηλά ώστε ο κίνδυνος για τους καταναλωτές, συμπεριλαμβανομένων των βρεφών, χαρακτηρίστηκε ως πολύ μικρός. Παρ’ όλα αυτά, η αρχή συνέστησε προληπτικά την απομάκρυνση της ουσίας από βρεφικές τροφές το συντομότερο δυνατό.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται όλα τα μπαχαρικά ιδιωτικής ετικέτας μεγάλης αλυσίδας – Ο μύλος τους θρυμματίζει και το πλαστικό της συσκευασίας!
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σκλαβενίτης: «Καπέλο» από σήμερα και στις online παραγγελίες άνω των 100 ευρώ
Από το 2005, ο αριθμός των ερευνητικών δεδομένων για τη σεμικαρβαζίδη έχει αυξηθεί σημαντικά. Νέες μελέτες έχουν εξετάσει την παρουσία της σε ευρύτερο φάσμα τροφίμων, συμπεριλαμβανομένων οστρακοειδών, ψαριών, μελιού και ζελατίνης, ενώ η ανάπτυξη πιο ευαίσθητων αναλυτικών μεθόδων έχει επιτρέψει την ανίχνευση ακόμη χαμηλότερων συγκεντρώσεων. Ανασκόπηση της επιστημονικής βιβλιογραφίας που δημοσιεύτηκε στο Food Additives and Contaminants επισημαίνει ότι η τοξικότητα της σεμικαρβαζίδης δεν έχει ακόμη πλήρως διευκρινιστεί και ότι η συνεχής παρακολούθηση της έκθεσης του πληθυσμού παραμένει αναγκαία.
Γιατί η νέα αξιολόγηση έχει σημασία
Η νέα διαβούλευση της EFSA αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη τάση επανεξέτασης παλαιότερων αξιολογήσεων χημικών ουσιών υπό το φως νέων επιστημονικών δεδομένων και βελτιωμένων μεθοδολογιών εκτίμησης κινδύνου. Η βιομηχανία συσκευασιών τροφίμων έχει σε μεγάλο βαθμό αντικαταστήσει την αζωδικαρβοναμίδη με εναλλακτικούς αφριστικούς παράγοντες στα παρεμβύσματα καπακιών, μειώνοντας σημαντικά τη βασική πηγή μόλυνσης. Ωστόσο, η σεμικαρβαζίδη εξακολουθεί να ανιχνεύεται σε ορισμένα τρόφιμα και η σύνδεσή της με τη χρήση απαγορευμένων κτηνιατρικών φαρμάκων καθιστά την παρακολούθησή της επίκαιρη. Η γνωμοδότηση που θα εκδοθεί μετά τη διαβούλευση ενδέχεται να οδηγήσει σε αναθεώρηση των ορίων ανίχνευσης και των ρυθμιστικών κατωφλίων για τη σεμικαρβαζίδη σε διάφορες κατηγορίες τροφίμων στην ΕΕ.
