Η συγκεκριμένη ουσία μπορεί να λειτουργεί ως ενδοκρινικός διαταράκτης, επηρεάζοντας τόσο το θυρεοειδικό όσο και το οιστρογονικό σύστημα.
Από την 1η Μαΐου 2026 τέθηκε σε πλήρη εφαρμογή στην Ευρωπαϊκή Ένωση η απαγόρευση διάθεσης στην αγορά καλλυντικών προϊόντων που περιέχουν το φίλτρο UV 4-Methylbenzylidene Camphor, γνωστό και ως 4-MBC ή Enzacamene. Η εξέλιξη αυτή αποτελεί το τελευταίο βήμα μιας ρυθμιστικής διαδικασίας που ξεκίνησε με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/996, ο οποίος προέβλεπε μεταβατική περίοδο ενός έτους ώστε να αποσυρθούν σταδιακά τα ήδη υπάρχοντα προϊόντα από τα ράφια.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται θαλασσινά με τοξίνες που προκαλούν απώλεια μνήμης ακόμη και θάνατο – Συλλέχθηκαν από απογορευμένη ζώνη αλιείας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Χιλιάδες πίτσες σε ανάκληση από μεγάλα σουπερμάρκετ, λόγω μολυσμένης πρώτης ύλης
Το συγκεκριμένο φίλτρο χρησιμοποιούνταν ευρέως σε αντηλιακά αλλά και σε άλλα καλλυντικά προϊόντα όπως λοσιόν, κρέμες προσώπου, βάλσαμα χειλιών και μέικ απ, λόγω της ικανότητάς του να απορροφά την υπεριώδη ακτινοβολία και να συμβάλλει στη σταθερότητα των συνθέσεων. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια βρέθηκε στο επίκεντρο ανησυχιών σχετικά με την ασφάλειά του.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Και Έλληνας επιβάτης στη λίστα του κρουαζιερόπλοιου με τους νεκρούς από τον χανταϊό
Σημαντικό ρόλο στην απόφαση για την απαγόρευση έπαιξε η αξιολόγηση της Επιστημονικής Επιτροπής για την Ασφάλεια των Καταναλωτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2022. Η επιτροπή διαπίστωσε ότι τα διαθέσιμα δεδομένα δεν επαρκούσαν για να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με την πιθανή γονοτοξικότητα της ουσίας. Παράλληλα, όμως, εντοπίστηκαν ενδείξεις ότι το 4-MBC μπορεί να λειτουργεί ως ενδοκρινικός διαταράκτης, επηρεάζοντας τόσο το θυρεοειδικό όσο και το οιστρογονικό σύστημα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται όλα τα μπαχαρικά ιδιωτικής ετικέτας μεγάλης αλυσίδας – Ο μύλος τους θρυμματίζει και το πλαστικό της συσκευασίας!
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σκλαβενίτης: «Καπέλο» από σήμερα και στις online παραγγελίες άνω των 100 ευρώ
Η ανησυχία ενισχύθηκε από το γεγονός ότι, ακόμη και αν αποκλειόταν η γονοτοξικότητα, τα επίπεδα έκθεσης που προκύπτουν από τη χρήση του φίλτρου σε συγκεντρώσεις έως 4% οδηγούσαν σε χαμηλό περιθώριο ασφάλειας. Επιπλέον, υπήρχαν επιφυλάξεις σχετικά με τη δυνατότητα απορρόφησης της ουσίας μέσω του δέρματος, γεγονός που σημαίνει ότι δεν παραμένει μόνο στην επιφάνεια αλλά μπορεί να εισέλθει στον οργανισμό.
Πέρα από τις επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία, το 4-MBC έχει συνδεθεί και με περιβαλλοντικούς κινδύνους, καθώς θεωρείται δυνητικά τοξικό για τους υδρόβιους οργανισμούς και μπορεί να συσσωρεύεται στο περιβάλλον.
Η απαγόρευση σημαίνει πρακτικά ότι από τον Μάιο του 2026 και μετά δεν επιτρέπεται η πώληση προϊόντων που περιέχουν τη συγκεκριμένη ουσία στην Ευρωπαϊκή αγορά. Οι καταναλωτές καλούνται, ωστόσο, να παραμένουν προσεκτικοί και να ελέγχουν τη λίστα συστατικών των καλλυντικών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: 7χρονος κατάπιε ελατήριο γομολάστιχας και σφηνώθηκε στον πνεύμονά του
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τρεις θάνατοι από νόσο που μεταδίδεται από τρωκτικά σε κρουαζιερόπλοιο – Συναγερμός για πιθανή εξάπλωση και συντονισμός από τον ΠΟΥ
Αξίζει να σημειωθεί ότι το 4-MBC δεν είναι το μόνο φίλτρο UV που έχει βρεθεί υπό εξέταση. Ορισμένες ουσίες όπως το Benzophenone, το Homosalate και το Octocrylene έχουν επίσης συνδεθεί με πιθανές ενδοκρινικές επιδράσεις και υπόκεινται σε περιορισμούς ως προς τη μέγιστη επιτρεπόμενη συγκέντρωση. Στην περίπτωση του Octocrylene, μάλιστα, η γαλλική αρχή ασφάλειας τροφίμων, περιβάλλοντος και εργασίας έχει προτείνει περαιτέρω μείωση των ορίων χρήσης του, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και στην πλήρη απόσυρσή του από τα καλλυντικά προϊόντα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Aλεύρι με απαγορευμένο φυτοφάρμακο που δρα στο νευρικό σύστημα διανεμήθηκε σε τουλάχιστον 12 Ευρωπαϊκές χώρες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γαλακτοκομικά: Πόσο «δηλητήριο» φτάνει στο ποτήρι και στο πιάτο μας από τις μολυσμένες ζωοτροφές;
Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται και στα αντηλιακά προϊόντα για παιδιά, τα οποία υπόκεινται σε αυστηρότερους κανόνες λόγω της αυξημένης ευαισθησίας του παιδικού οργανισμού. Πρόσφατες αξιολογήσεις προϊόντων αυτής της κατηγορίας ανέδειξαν ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σκευάσματα με συστατικά που προκαλούν ερωτήματα, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για συνεχή έλεγχο και ενημέρωση των καταναλωτών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Oρτανσίες: Πώς να τις μεταφυτεύσετε σωστά για μεγαλύτερη και καλύτερη ανθοφορία