Οι Ευρωπαίοι εκτίθενται σε δισφαινόλες κυρίως μέσω της διατροφής λόγω της παρουσίας τους σε συσκευασίες τροφίμων και ποτών
Η δισφαινόλη Α και τα χημικά συγγενή της αποτελούν εδώ και χρόνια αντικείμενο έντονης επιστημονικής και ρυθμιστικής ανησυχίας στην Ευρώπη. Η ουσία χρησιμοποιείται εκτεταμένα στην παραγωγή πολυανθρακικών πλαστικών και εποξειδικών ρητινών, με αποτέλεσμα να ανιχνεύεται σε κονσέρβες τροφίμων, ποτά, δοχεία αποθήκευσης, μπουκάλια νερού και άλλα υλικά που έρχονται σε άμεση επαφή με τρόφιμα. Η κύρια οδός έκθεσης του πληθυσμού παραμένει η διατροφή, ενώ η μετανάστευση της ουσίας στα τρόφιμα ενισχύεται από τη θερμοκρασία και τη διάρκεια αποθήκευσης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Απόσυρση και καταστροφή τριμμένου τυριού – Η υπόθεση που κινητοποίησε το ευρωπαϊκό σύστημα ασφάλειας τροφίμων
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επείγουσα ανάκληση γνωστών μπισκότων μεγάλης εταιρείας – Έγινε λάθος στη διαδικασία ανάμειξης πρώτων υλών
Μελέτη του 2023 διαπίστωσε ότι η δισφαινόλη Α και δύο άλλες δισφαινόλες που χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατα της BPA (δισφαινόλη S και δισφαινόλη F) μετρήθηκαν στα ούρα από 2.756 ενήλικες από 11 χώρες, συγκεκριμένα Κροατία, Τσεχία, Δανία, Γαλλία, Φινλανδία, Γερμανία, Ισλανδία, Λουξεμβούργο, Πολωνία, Πορτογαλία και την Ελβετία, που εκπροσωπούν τη βόρεια, την ανατολική, τη νότια και τη δυτική Ευρώπη. Στις χώρες που συμμετείχαν στη βιοπαρακολούθηση για BPA, το επίπεδο υπέρβασης κυμαινόταν μεταξύ 71% και 100%. Συνεπώς, η έκθεση του πληθυσμού στην BPA στην Ευρώπη είναι πολύ υψηλή και αποτελεί δυνητικό πρόβλημα για την υγεία. Κατέληξε επίσης στο συμπέρασμα ότι υπάρχει μια τρέχουσα ανησυχία για την υγεία από τη διατροφική έκθεση σε BPA, ειδικά από κονσερβοποιημένα τρόφιμα, η οποία βρέθηκε ότι είναι η πιο σημαντική πηγή έκθεσης για όλες τις ηλικιακές ομάδες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 180 τόνοι μολυσμένου ψωμιού υψηλού κινδύνου ανακλήθηκαν «στα κρυφά» – Καμία επίσημη ειδοποίηση, κανένα δελτίο τύπου
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | «Είναι πολλά τα λεφτά, Άρη!» – Απέλυσαν τον επιστήμονα που διερεύνησε τη σχέση της γλυφοσάτης με τον καρκίνο
Ως απότοκος όλων των επιστημονικών μελετών, στις 31 Δεκεμβρίου 2024 τέθηκε σε ισχύ ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/3190, με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Ένωση απαγόρευσε τη χρήση της δισφαινόλης Α και άλλων δισφαινολών σε υλικά και αντικείμενα που προορίζονται να έρθουν σε επαφή με τρόφιμα. Παράλληλα με τη δισφαινόλη Α, ιδιαίτερη σημασία αποκτούν τα τελευταία χρόνια οι λεγόμενες «εναλλακτικές» δισφαινόλες, όπως η δισφαινόλη Β. Η ουσία αυτή χρησιμοποιήθηκε ευρέως ως υποκατάστατο της BPA, ωστόσο πρόσφατη επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Advanced Science φέρνει στο φως σοβαρές επιπτώσεις στη γυναικεία αναπαραγωγική υγεία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αίγινα: Πάνω από ένα μήνα χωρίς καθαρό νερό το νησί – Ξεκίνησαν τα προβλήματα υγείας στους κατοίκους
Η μελέτη βασίστηκε σε επιδημιολογικά δεδομένα, εργαστηριακές αναλύσεις ανθρώπινων ιστών και πειραματικά μοντέλα σε ζώα. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι αυξημένα επίπεδα δισφαινόλης Β στα ούρα γυναικών σχετίζονται στατιστικά με ανεξήγητες αποβολές κατά το πρώτο τρίμηνο της κύησης. Η συσχέτιση αυτή παρέμεινε ισχυρή ακόμη και μετά την προσαρμογή για παράγοντες όπως η ηλικία, ο δείκτης μάζας σώματος, το κάπνισμα και οι διατροφικές συνήθειες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νεκρό βρέφος από λιστερίωση: Έτσι περνά το βακτήριο από τη διατροφή της μητέρας στο μωρό
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ευρωπαϊκός συναγερμός για κίνδυνο εκδήλωσης συνδρόμου τοξικού σοκ από προϊόντα για την περίοδο
Σε κυτταρικό επίπεδο, η έκθεση στη δισφαινόλη Β βρέθηκε να καταστέλλει τη μετανάστευση και τη διείσδυση των τροφοβλαστικών κυττάρων, τα οποία είναι κρίσιμα για την ομαλή εμφύτευση και ανάπτυξη του εμβρύου. Παράλληλα, διαταράσσεται ο σχηματισμός των λεγόμενων migrasomes, κυτταρικών δομών που εμπλέκονται στη διακυτταρική επικοινωνία και στη φυσιολογική λειτουργία του πλακούντα. Η αναστολή αυτών των μηχανισμών οδηγεί σε αυξημένα ποσοστά αποβολής στα πειραματικά μοντέλα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πρόστιμο-μαμούθ 9 εκ. ευρώ σε γνωστή ταξιδιωτική πλατφόρμα για παραπλανητικές πρακτικές
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται γεμιστά και άλλα έτοιμα φαγητά μεγάλου σουπερμάρκετ λόγω κινδύνου τροφικής δηλητηρίασης
Τα ευρήματα αυτά προστίθενται στο ήδη εκτεταμένο σώμα δεδομένων που συνδέει τις δισφαινόλες με ενδοκρινικές διαταραχές, εξασθένηση του ανοσοποιητικού και νευρικού συστήματος, μεταβολικές επιπτώσεις και προβλήματα γονιμότητας. Η νέα παρενέργεια που τεκμηριώνεται, δηλαδή η άμεση συσχέτιση με αποβολές, ενισχύει την εικόνα ότι η αντικατάσταση της BPA με χημικά παρεμφερείς ουσίες δεν εξαλείφει τον κίνδυνο, αλλά τον μετατοπίζει.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται ζυμαρικά ιδιωτικής ετικέτας μεγάλου σουπερμάρκετ
Η παρουσία δισφαινολών έχει καταγραφεί επανειλημμένα σε κονσερβοποιημένα τρόφιμα, ποτά και συσκευασίες ευρείας κατανάλωσης σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, με ελέγχους να οδηγούν ακόμη και σε ανακλήσεις προϊόντων. Παρότι το νέο ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο περιορίζει δραστικά τη χρήση της BPA, η έκθεση του πληθυσμού σε συγγενείς ουσίες παραμένει υπαρκτή. Τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα καθιστούν σαφές ότι το ζήτημα των δισφαινολών δεν αφορά μόνο τη δισφαινόλη Α, αλλά ένα ευρύτερο σύνολο χημικών με παρόμοια βιολογική δράση. Η παρακολούθηση της αγοράς, η αξιολόγηση των υποκατάστατων και η αναθεώρηση των ορίων έκθεσης αποτελούν πλέον κρίσιμα ζητήματα για την προστασία της δημόσιας υγείας και ιδιαίτερα της αναπαραγωγικής υγείας των γυναικών.
Πηγή: Advanced Science https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12866717/
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιατί δεν πρέπει ΠΟΤΕ να ρίχνετε βραστό νερό στον νεροχύτη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σπανάκι: Ωμό ή μαγειρεμένο είναι πιο θρεπτικό;
