Ένα νέο αντιμικροβιακό πεπτίδιο, που απομονώθηκε από βακτηριακό στέλεχος προερχόμενο από το έδαφος όπου αποσυντίθενται φυτικά υπολείμματα, έδειξε ότι μπορεί να αναστέλλει την ανάπτυξη σημαντικών τροφιμογενών παθογόνων και να καθυστερεί την αλλοίωση του παστεριωμένου γάλακτος. Το πεπτίδιο, με την ονομασία Postbiotin-E8, εξετάστηκε από ερευνητές στην Ινδία ως πιθανό συστατικό για τη συντήρηση τροφίμων, με τα πρώτα αποτελέσματα να δείχνουν αντιβακτηριακή δράση και περιορισμό του σχηματισμού βιοϋμενίων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Έφοδος του ελληνικού FBI στην Pizza Fan για φοροδιαφυγή 25 εκατ. ευρώ – 9 συλλήψεις και κατασχέσεις άνω των 500.000 ευρώ
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Applied Food Research και εξετάζει τόσο την αποτελεσματικότητα του πεπτιδίου απέναντι σε βακτήρια όσο και τη σταθερότητά του σε διαφορετικές συνθήκες. Οι ερευνητές απομόνωσαν το πεπτίδιο από ένα στέλεχος του βακτηρίου Lacticaseibacillus sp. E8, το οποίο εντοπίστηκε σε έδαφος με απόβλητα φρούτων και λαχανικών. Στη συνέχεια αξιολόγησαν τη δράση του απέναντι σε παθογόνους μικροοργανισμούς, καθώς και τη δυνατότητά του να περιορίζει τη μικροβιακή ανάπτυξη κατά την αποθήκευση γάλακτος σε ψύξη.
Δράση απέναντι σε τέσσερα τροφιμογενή βακτήρια
Στις εργαστηριακές δοκιμές, το Postbiotin-E8 εμφάνισε αντιβακτηριακή δράση απέναντι σε Escherichia coli, Bacillus cereus, Staphylococcus aureus και Salmonella Typhi. Οι μικροοργανισμοί αυτοί συνδέονται με διαφορετικά προβλήματα ασφάλειας τροφίμων, από γαστρεντερικές λοιμώξεις και τροφικές δηλητηριάσεις έως σοβαρότερες λοιμώξεις σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Στις δοκιμές διάχυσης σε άγαρ, το πεπτίδιο δημιούργησε ζώνες αναστολής της βακτηριακής ανάπτυξης διαμέτρου 19 χιλιοστών για το E. coli, 21 χιλιοστών για το B. cereus και 23 χιλιοστών για το S. aureus. Οι μετρήσεις αυτές αποτυπώνουν την αναστολή της ανάπτυξης των συγκεκριμένων βακτηρίων στις εργαστηριακές συνθήκες και δεν ισοδυναμούν με απόδειξη αποτελεσματικότητας σε πραγματικά τρόφιμα ή στον ανθρώπινο οργανισμό. Σε πρόσθετες δοκιμές με S. aureus και S. Typhi, η αντιβακτηριακή δράση εξαρτιόταν από τη συγκέντρωση του πεπτιδίου. Μετά από 24 ώρες έκθεσης, δεν ανιχνεύθηκαν βιώσιμες αποικίες του S. aureus στις συγκεντρώσεις των 31,25, 62,5 και 125 μικρογραμμαρίων ανά χιλιοστόλιτρο. Για τη Salmonella Typhi, δεν ανιχνεύθηκαν βιώσιμες αποικίες στις δύο υψηλότερες συγκεντρώσεις, δηλαδή στα 62,5 και 125 μικρογραμμάρια ανά χιλιοστόλιτρο.
Ένα ακόμη εύρημα αφορούσε τα βιοϋμένια, τις οργανωμένες κοινότητες βακτηρίων που προσκολλώνται σε επιφάνειες και περιβάλλονται από προστατευτικό υλικό. Τα βιοϋμένια μπορούν να δυσκολεύουν την απομάκρυνση των μικροοργανισμών από επιφάνειες και εξοπλισμό που χρησιμοποιείται στην επεξεργασία τροφίμων. Σε συγκέντρωση 100 μικρογραμμαρίων ανά χιλιοστόλιτρο, το Postbiotin-E8 περιόρισε τον σχηματισμό βιοϋμενίων κατά 58,7% για τον S. aureus και 67,68% για τη Salmonella Typhi. Η συγκεκριμένη δράση θα μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο περαιτέρω διερεύνησης για εφαρμογές στην υγιεινή των εγκαταστάσεων τροφίμων, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το πεπτίδιο μπορεί ήδη να αντικαταστήσει τα καθιερωμένα πρωτόκολλα καθαρισμού και απολύμανσης.
Τι συνέβη στο γάλα κατά τη συντήρηση στο ψυγείο
Για να εξετάσουν εάν η αντιμικροβιακή δράση μεταφέρεται και σε ένα πραγματικό τρόφιμο, οι ερευνητές πρόσθεσαν το Postbiotin-E8 σε παστεριωμένο γάλα σε συγκέντρωση 100 μικρογραμμαρίων ανά χιλιοστόλιτρο. Τα δείγματα διατηρήθηκαν στους 4°C για δέκα ημέρες και συγκρίθηκαν με γάλα χωρίς προσθήκη του πεπτιδίου, με δείγμα ελέγχου που περιείχε το υγρό αραίωσης και με γάλα στο οποίο είχε προστεθεί νισίνη, ένα ήδη γνωστό αντιμικροβιακό πεπτίδιο που χρησιμοποιείται ως συντηρητικό σε ορισμένα τρόφιμα. Στα δείγματα με Postbiotin-E8 παρατηρήθηκε βραδύτερη μικροβιακή ανάπτυξη, μεγαλύτερη σταθερότητα του pH και καθυστέρηση των ορατών ενδείξεων αλλοίωσης. Την πέμπτη ημέρα εμφανίστηκαν σημάδια αλλοίωσης στο γάλα χωρίς επεξεργασία, ενώ στο γάλα με το νέο πεπτίδιο δεν παρατηρήθηκαν ορατές αλλαγές έως και την έβδομη ημέρα.
Τη δέκατη ημέρα, η συνολική μικροβιακή καταμέτρηση στο επεξεργασμένο γάλα έφτασε τις 3,83 λογαριθμικές μονάδες μονάδων σχηματισμού αποικιών ανά χιλιοστόλιτρο, έναντι περίπου 4,1 στο δείγμα χωρίς επεξεργασία. Το pH του γάλακτος με το πεπτίδιο διατηρήθηκε στο 6,38, ενώ στο δείγμα ελέγχου είχε υποχωρήσει περίπου στο 6,0. Οι ερευνητές κατέγραψαν επίσης μικρότερη θολότητα και ηπιότερη μεταβολή της οσμής στο επεξεργασμένο δείγμα, σε σύγκριση με τη μέτρια θολότητα και την ελαφρώς ξινή οσμή του μη επεξεργασμένου γάλακτος.
Ωστόσο, η νισίνη αποδείχθηκε αποτελεσματικότερη από το Postbiotin-E8 στις συγκεκριμένες δοκιμές, παρουσιάζοντας χαμηλότερα επίπεδα μικροβιακής ανάπτυξης, καλύτερη σταθερότητα του pH και υψηλότερες βαθμολογίες αισθητηριακής ποιότητας. Το νέο πεπτίδιο, επομένως, δεν υπερείχε του ήδη χρησιμοποιούμενου συντηρητικού, αλλά έδειξε ότι διαθέτει ιδιότητες που αξίζει να μελετηθούν περαιτέρω.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι απαιτούνται πρόσθετες μελέτες για να αποσαφηνιστεί ο μηχανισμός δράσης του, να αξιολογηθούν η ασφάλεια και η συμβατότητά του με ανθρώπινα κύτταρα και να ελεγχθεί η αποτελεσματικότητά του σε περισσότερα είδη τροφίμων. Τα αποτελέσματα αφορούν συγκεκριμένες εργαστηριακές δοκιμές και ένα μοντέλο συντήρησης παστεριωμένου γάλακτος. Δεν τεκμηριώνουν ακόμη εμπορική εφαρμογή ούτε επιτρέπουν να θεωρηθεί ότι η προσθήκη του πεπτιδίου καθιστά ένα τρόφιμο ασφαλές ανεξάρτητα από τις συνθήκες παραγωγής και ψύξης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Γιατί η Ευρώπη πληρώνει λιγότερα για τα ελληνικά ροδάκινα απ’ ό,τι για τα ισπανικά;
- Χυμός πορτοκαλιού 100%: Ανακαλούνται εκατοντάδες μπουκάλια – Ο μικροβιολογικός κίνδυνος που οδήγησε στην απόσυρση
- Ελλάδα: Κύμινο με απαγορευμένο φυτοφάρμακο 290% πάνω από το όριο – Εντοπίστηκε εγκαίρως από τις Αρχές
- 24χρονος κουρέας πέθανε από αναφυλακτικό σοκ μετά από γλυκό – Το πόρισμα της ιατροδικαστικής έρευνας
- Ασφάλεια τροφίμων: 4.425 ειδοποιήσεις στην ΕΕ από την αρχή του 2026 – Πάνω από 100 την εβδομάδα
