Νίκη για τη βιομηχανία της Βόρειας Ευρώπης – Ήττα για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τις ενώσεις καταναλωτών
Το Γενικό Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ακύρωσε τον κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμό (ΕΕ) 2023/372, ο οποίος όριζε ανώτατο χρονικό όριο 96 ωρών για τη φάση ψύξης του σολομού πριν από το κάπνισμα. Ο κανόνας, που είχε θεσπιστεί τον Δεκέμβριο του 2023, αποσκοπούσε σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στη διασφάλιση της ποιότητας και της υγιεινής των αλιευτικών προϊόντων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καμπανάκι από τους επιστήμονες: Γιατί οι αδύνατοι άνθρωποι κινδυνεύουν από καρδιακές παθήσεις
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κόπωση που δεν φεύγει: Πώς το μαγνήσιο και η βιταμίνη Β12 μπορούν να αναζωογονήσουν τον οργανισμό
Η υπόθεση έφτασε στο Δικαστήριο ύστερα από προσφυγή της πολωνικής εταιρείας Mowi Poland SA, ενός από τους μεγαλύτερους μεταποιητές σολομού στην Ευρώπη. Το Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι οι Βρυξέλλες ενήργησαν χωρίς επαρκή επιστημονική τεκμηρίωση και χωρίς να ζητήσουν τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), όπως προβλέπεται όταν ένα μέτρο μπορεί να έχει επίδραση στη δημόσια υγεία.
Το περιεχόμενο του κανονισμού
Ο επίμαχος κανονισμός καθόριζε ότι τα φιλέτα σολομού δεν θα μπορούσαν να παραμένουν σε θερμοκρασίες μεταξύ -7 °C και -14 °C για περισσότερο από 96 ώρες πριν από τη διαδικασία καπνίσματος. Η Επιτροπή υποστήριζε ότι το όριο αυτό ήταν απαραίτητο για να αποτραπούν παραπλανητικές πρακτικές, όπως η πώληση ψαριών που είχαν ψυχθεί για μεγάλο διάστημα με την ένδειξη «ποτέ κατεψυγμένα». Επίσης, θεωρούσε ότι μεγαλύτερες περίοδοι ψύξης θα μπορούσαν να επηρεάσουν αρνητικά την ποιότητα και να αυξήσουν τον κίνδυνο μόλυνσης από το βακτήριο Listeria monocytogenes.
Το Δικαστήριο, ωστόσο, έκρινε ότι η Επιτροπή δεν προσκόμισε επιστημονικά στοιχεία που να στηρίζουν αυτούς τους ισχυρισμούς ούτε παρείχε τοξικολογική ή μικροβιολογική αξιολόγηση βασισμένη στη γνωμοδότηση της EFSA. Έτσι, ο κανονισμός ακυρώθηκε πλήρως και επανήλθε το προηγούμενο καθεστώς, χωρίς καθορισμένο μέγιστο χρόνο ψύξης.
Νίκη για τον βιομηχανικό Βορρά
Η απόφαση θεωρείται σημαντική νίκη για τη βιομηχανία σολομού της Βόρειας Ευρώπης, κυρίως της Πολωνίας και της Νορβηγίας, όπου η παραγωγή γίνεται σε μεγάλη κλίμακα. Το χρονικό όριο των 96 ωρών είχε χαρακτηριστεί από τους παραγωγούς ως γραφειοκρατικό και οικονομικό εμπόδιο που περιόριζε την ευελιξία στις γραμμές παραγωγής.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πρωτοποριακή δοκιμή με τεχνητή νοημοσύνη ελέγχει διαφημίσεις αλκοόλ για τήρηση κανόνων
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πάνω από 350.000 πολίτες απαιτούν νόμο που θα απαγορεύει την ασπαρτάμη στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Όπως σχολίασαν εκπρόσωποι του πολωνικού κλάδου, η απόφαση «επιτρέπει στις εταιρείες να διαχειρίζονται τη διαδικασία ψύξης με βάση τις τεχνικές τους ανάγκες και όχι έναν αυθαίρετο περιορισμό».
Οι αντιδράσεις των Βρυξελλών και των καταναλωτών
Αντιθέτως, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και οι ενώσεις καταναλωτών εμφανίζονται ως οι μεγάλοι χαμένοι της υπόθεσης. Ο κανονισμός είχε στόχο να ενισχύσει την ασφάλεια των τροφίμων και να διασφαλίσει τη διαφάνεια απέναντι στους καταναλωτές, όμως η έλλειψη γνωμοδότησης από την EFSA αποδείχθηκε καθοριστική.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τρία ελαιόλαδα διαφορετικών εταιρειών αποσύρονται μετά από υποβάθμιση ποιότητας – Δείτε μάρκες και εταιρείες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η EFSA αξιολογεί το έλαιο δενδρολίβανου ως ασφαλές πρόσθετο στις ζωοτροφές
Η οργάνωση ANFACO-CECOPESCA, που εκπροσωπεί τον ισπανικό κλάδο αλιείας και μεταποίησης, εξέφρασε φόβους ότι η ακύρωση του κανόνα θα οδηγήσει σε μείωση των ελέγχων και σε αθέμιτο ανταγωνισμό μεταξύ χωρών με διαφορετικά επίπεδα προτύπων. «Η κατάργηση του ορίου κινδυνεύει να επηρεάσει αρνητικά την ποιότητα και την ασφάλεια των ευρωπαϊκών καπνιστών ψαριών», σημειώνει η οργάνωση σε ανακοίνωσή της.
Οι ανησυχίες της Ισπανίας
Η Ισπανία, με ισχυρή παράδοση στην παραγωγή καπνιστών ψαριών υψηλής ποιότητας, εξέφρασε έντονη ανησυχία για την απόφαση. Οι Ισπανοί παραγωγοί δεσμεύτηκαν να διατηρήσουν αυστηρά πρότυπα και να εντείνουν τους ελέγχους στα εισαγόμενα προϊόντα, κυρίως εκείνα που προέρχονται από την Πολωνία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | LIDL Fr: Ανακαλείται τρόφιμο μεγάλης ζήτησης από 200 σουπερμάρκετ – Είναι μολυσμένο
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέοι κανόνες του ΕΦΕΤ για τα αυγά: Αυστηρότερες απαιτήσεις στη σήμανση, τέλος στις ασαφείς ετικέτες και τις καθυστερήσεις
Η απόφαση του Δικαστηρίου επισημαίνει για άλλη μια φορά τη λεπτή ισορροπία μεταξύ εμπορικής ευελιξίας και προστασίας της δημόσιας υγείας, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων ρυθμίσεων στο μέλλον με σαφέστερη επιστημονική τεκμηρίωση.
