Τι αποκαλύπτει νέα μελέτη
Παρόλο που το οικογενειακό ιστορικό αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 1 (ΔΤ1) στα παιδιά, ο κίνδυνος αυτός δεν είναι ίδιος ανάλογα με τον γονέα που νοσεί. Σύμφωνα με μακροχρόνιες επιδημιολογικές παρατηρήσεις, ένα παιδί του οποίου η μητέρα πάσχει από ΔΤ1 έχει σημαντικά μικρότερη πιθανότητα να αναπτύξει τη νόσο σε σύγκριση με ένα παιδί του οποίου ο πατέρας ή τα αδέλφια έχουν ΔΤ1.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ψωμί: Νέα μελέτη προειδοποιεί και την Ελλάδα για τις τοξίνες που απειλούν την ασφάλεια και την ποιότητά του
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Οικιακό σκεύος με καρκινογόνο ουσία – Νέο περιστατικό αυξάνει την ανησυχία των καταναλωτών
Μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Nature Metabolism αποκάλυψε τον πιθανό μηχανισμό πίσω από αυτή τη διαφορά, δείχνοντας ότι η έκθεση στο μητρικό ΔΤ1 κατά τη διάρκεια της κύησης μπορεί να επαναπρογραμματίσει το ανοσοποιητικό σύστημα του παιδιού μέσω επιγενετικών αλλαγών.
Ο μηχανισμός της επιγενετικής προστασίας
Οι ερευνητές διερεύνησαν το φαινόμενο της επιγενετικής, δηλαδή τις αλλαγές που επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο διαβάζονται και εκφράζονται τα γονίδια, χωρίς να αλλάζει η υποκείμενη αλληλουχία του DNA. Αυτό που βρήκαν ήταν ότι τα παιδιά που εκτέθηκαν σε μητρικό ΔΤ1 εμφάνισαν διακριτές αλλαγές στο μεθυλίωμα του DNA στο αίμα τους, οι οποίες δεν παρατηρήθηκαν σε παιδιά των οποίων ο πατέρας ή τα αδέλφια έπασχαν από τη νόσο. Οι αλλαγές αυτές ήταν ανιχνεύσιμες ακόμα και μετά τους 18 μήνες ζωής και εντοπίστηκαν κυρίως σε περιοχές του γονιδιώματος που είναι γνωστές ως τόποι ευαισθησίας στον ΔΤ1, συμπεριλαμβανομένης της περιοχής MHC (Major Histocompatibility Complex). Η περιοχή MHC είναι ζωτικής σημασίας για τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και η παρατηρούμενη αλλαγή συσχετίστηκε με μειωμένη ανάπτυξη αυτοανοσίας στα νησίδια του παγκρέατος (islet autoimmunity), το πρώτο βήμα προς την εμφάνιση ΔΤ1.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η εταιρεία γάλακτος που έστειλε δεκάδες μωρά στο νοσοκομείο με αλλαντίαση, έχει “βαρύ” ιστορικό
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τι γίνεται με τις σοκολάτες; Δύο περιστατικά προκαλούν ανησυχία στην Ευρώπη
Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι οι συγκεκριμένες περιβαλλοντικές συνθήκες που επικρατούν στη μήτρα μιας μητέρας με ΔΤ1 (όπως η έκθεση στα αντισώματα της μητέρας, τα επίπεδα γλυκόζης ή η ινσουλίνη) μπορεί να «εκπαιδεύουν» το ανοσοποιητικό σύστημα του εμβρύου. Αυτή η προσαρμογή νωρίς στη ζωή μέσω επιγενετικού προγραμματισμού φαίνεται να προσφέρει μια δια βίου προστασία έναντι της αυτοάνοσης αντίδρασης που προκαλεί τον διαβήτη τύπου 1. Η μελέτη ανοίγει τον δρόμο για την ανάπτυξη νέων προληπτικών παρεμβάσεων. Η κατανόηση του προστατευτικού ρόλου της μητρικής έκθεσης μπορεί να οδηγήσει σε θεραπείες που θα «μιμούνται» αυτές τις ευεργετικές επιγενετικές αλλαγές, μειώνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης ΔΤ1 σε παιδιά που έχουν υψηλό γενετικό κίνδυνο.
