Μελέτη εξηγεί γιατί ο πόνος γίνεται χρόνιος και ανοίγει νέους δρόμους για στοχευμένες θεραπείες
Μια νέα μελέτη αποκαλύπτει έναν καθοριστικό μηχανισμό με τον οποίο ο εγκέφαλος επεξεργάζεται διαφορετικά τον βραχυπρόθεσμο και τον χρόνιο πόνο, προσφέροντας πολύτιμες ενδείξεις για το πώς μπορούμε να προλάβουμε την εγκατάσταση του πόνου ως μόνιμης κατάστασης. Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science Advances και διεξήχθη από επιστήμονες του Εβραϊκού Πανεπιστημίου της Ιερουσαλήμ, με επικεφαλής τον καθηγητή Alexander M. Binshtok και τον υποψήφιο διδάκτορα Ben Title.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | «Η τροφή είναι φάρμακο»: Ελπιδοφόρα αποτελέσματα από πρόγραμμα υγιεινής διατροφής για άτομα με διαβήτη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αυτά τα συμπληρώματα πρέπει να αποφεύγουν όσοι έχουν μεταβολικό σύνδρομο
Ο οξύς πόνος (όπως αυτός που σχετίζεται με έναν τραυματισμό ή φλεγμονή) ενεργοποιεί έναν ενσωματωμένο μηχανισμό «πέδησης» στον εγκέφαλο, ο οποίος περιορίζει τα σήματα πόνου που φτάνουν στη συνείδησή μας. Πρόκειται για μια προστατευτική λειτουργία του νευρικού συστήματος που δρα σαν φρένο ώστε να μη βιώνουμε υπερβολικό πόνο όταν δεν είναι απαραίτητο. Όταν το σώμα αναρρώσει, ο εγκέφαλος επανέρχεται στην κανονική του λειτουργία.
Στον χρόνιο πόνο, οι νευρώνες συνεχίζουν να στέλνουν σήματα πόνου στον εγκέφαλο, ακόμη κι όταν δεν υπάρχει πλέον τραυματισμός ή φλεγμονή. Οι επιστήμονες εντόπισαν ότι μια μικρή περιοχή στο εγκεφαλικό στέλεχος, γνωστή ως μυελικό ραχιαίο κέρας, παίζει καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία. Εκεί βρίσκονται νευρώνες που λειτουργούν ως «κόμβοι» μετάδοσης του πόνου από το σώμα προς τον εγκέφαλο. Κατά τη διάρκεια του οξέος πόνου, αυτοί οι νευρώνες περιορίζουν τη δραστηριότητά τους, περιορίζοντας έτσι τον αριθμό των σημάτων που φτάνουν στον εγκέφαλο. Αντίθετα, στον χρόνιο πόνο οι ίδιοι νευρώνες όχι μόνο δεν μειώνουν τη δραστηριότητά τους, αλλά γίνονται ακόμη πιο διεγερτικοί, συμβάλλοντας στην επιμονή του πόνου.
Ο κρίσιμος μηχανισμός πίσω από αυτή τη διαφορά φαίνεται να είναι ένα συγκεκριμένο ηλεκτρικό ρεύμα καλίου, γνωστό ως ρεύμα τύπου Α (IA). Στον οξύ πόνο, το ρεύμα αυτό αυξάνεται, λειτουργώντας σαν ένα «ηρεμιστικό» των νευρικών κυττάρων. Αντίθετα, στον χρόνιο πόνο η ρύθμιση αυτή αποτυγχάνει, αφήνοντας τους νευρώνες υπερδραστήριους και ανεξέλεγκτους. Αυτό το εύρημα θεωρείται κομβικής σημασίας, καθώς είναι η πρώτη φορά που καταγράφεται με σαφήνεια η διαφορετική λειτουργία των ίδιων νευρώνων σε δύο μορφές πόνου. Όπως δήλωσε ο καθηγητής Binshtok, η κατανόηση του γιατί το φυσικό σύστημα καταστολής του πόνου απουσιάζει στις χρόνιες περιπτώσεις, θα μπορούσε να οδηγήσει στην ανάπτυξη νέων θεραπειών που είτε θα αποκαθιστούν είτε θα μιμούνται αυτό το σύστημα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η δίαιτα που καθυστερεί τη γήρανση στους άνδρες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τι σημαίνει για την υγεία αν τα νύχια σας δε μεγαλώνουν
Η σημασία της ανακάλυψης γίνεται ακόμη πιο φανερή αν αναλογιστεί κανείς ότι ο χρόνιος πόνος επηρεάζει πάνω από 50 εκατομμύρια ανθρώπους μόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες, πολλοί από τους οποίους δεν βρίσκουν ανακούφιση από τις υπάρχουσες θεραπείες. Η μελέτη αυτή φέρνει τους επιστήμονες ένα βήμα πιο κοντά στη δημιουργία στοχευμένων και αποτελεσματικών παρεμβάσεων, που θα μπορούν όχι μόνο να αντιμετωπίσουν τον πόνο, αλλά και να τον εμποδίσουν να μετατραπεί σε χρόνιο.
