Η φλεγμονή παίζει κεντρικό ρόλο στην αντίσταση στην ινσουλίνη ακόμα και χωρίς παχυσαρκία
Ο διαβήτης τύπου 2 συνδέεται συνήθως με παχυσαρκία, αλλά εκτιμάται ότι 10% έως 20% των ασθενών παγκοσμίως αναπτύσσουν τη νόσο χωρίς να είναι παχύσαρκοι. Για αυτή την ομάδα, οι βιολογικοί μηχανισμοί που οδηγούν στην αντίσταση στην ινσουλίνη παραμένουν λιγότερο κατανοητοί από τους αντίστοιχους που σχετίζονται με το υπερβολικό σωματικό βάρος. Νέα βραζιλιάνικη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Nutrients ρίχνει φως σε αυτό το ερώτημα, δείχνοντας ότι η φλεγμονή παίζει κεντρικό ρόλο ακόμα και χωρίς παχυσαρκία και ότι τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα από ιχθυέλαιο μπορεί να αναστρέψουν αυτή τη διαδικασία. Η μελέτη χρησιμοποίησε αρουραίους Goto-Kakizaki, ένα καλά τεκμηριωμένο ζωικό μοντέλο για τη μελέτη μη παχύσαρκου διαβήτη τύπου 2. Τα ζώα έλαβαν ιχθυέλαιο σε δόση 2 γρ. ανά κιλό σωματικού βάρους τρεις φορές εβδομαδιαίως για οκτώ εβδομάδες. Στο τέλος του πειράματος, τα ζώα που έλαβαν ιχθυέλαιο εμφάνισαν μειωμένη αντίσταση στην ινσουλίνη, καλύτερο έλεγχο σακχάρου αίματος, μειωμένους φλεγμονώδεις δείκτες και βελτιώσεις σε πολλές λιπιδικές παραμέτρους, συμπεριλαμβανομένων ολικής χοληστερόλης, LDL και τριγλυκεριδίων.
Πώς τα ωμέγα-3 αλλάζουν τα ανοσοκύτταρα
Το κεντρικό εύρημα αφορά τον τρόπο που τα ωμέγα-3 επηρεάζουν τα λεμφοκύτταρα, τα λευκά αιμοσφαίρια που κατευθύνουν την ανοσολογική απόκριση. «Ανακαλύψαμε ότι η αντίσταση στην ινσουλίνη μπορεί να μειωθεί σε αυτά τα ζώα τροποποιώντας τη φλεγμονώδη απόκριση ώστε να αλλάξει το προφίλ των αμυντικών κυττάρων από φλεγμονώδη κατάσταση σε αντιφλεγμονώδη», εξήγησε ο Rui Curi, συντονιστής της μελέτης και Διευθυντής του Εκπαιδευτικού Κέντρου του Ινστιτούτου Butantan. Συγκεκριμένα, η συμπληρωματική χορήγηση ιχθυελαίου ανέστρεψε το φλεγμονώδες προφίλ των λεμφοκυττάρων, μειώνοντας τα κύτταρα Th1 και Th17 που προάγουν τη φλεγμονή και αυξάνοντας τα ρυθμιστικά Τ-κύτταρα (Tregs) που την καταστέλλουν. Αυτή η ανοσολογική μετατόπιση φαίνεται να είναι ο κύριος μηχανισμός μέσω του οποίου τα ωμέγα-3 βελτίωσαν τον έλεγχο του σακχάρου, και όχι απλά η αλλαγή στα επίπεδα λίπους.
Τι δείχνουν συμπληρωματικές μελέτες σε ανθρώπους
Τα αποτελέσματα προέρχονται από πειράματα σε ζώα και δεν αποδεικνύουν ότι το ιχθυέλαιο θα έχει τα ίδια αποτελέσματα στους ανθρώπους. Ωστόσο, συμπληρωματικές μελέτες ενισχύουν την υπόθεση. Τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη δοκιμή του 2025 που δημοσιεύτηκε στο Food and Function έδειξε ότι συμπληρώματα ιχθυελαίου για 12 εβδομάδες σε υγιείς μέσης και μεγαλύτερης ηλικίας ενήλικες οδήγησαν σε μειώσεις της νηστεία ινσουλίνης και του δείκτη HOMA-IR, ενός κοινού δείκτη αντίστασης στην ινσουλίνη. Ανάλυση του 2024 στο Nutrition and Diabetes με δεδομένα από 161 ασθενείς με διαβήτη τύπου 2 ανέφερε συσχέτιση μεταξύ επιπέδων ωμέγα-3 και HbA1c, ενός μακροπρόθεσμου δείκτη ελέγχου σακχάρου. Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι τα αποτελέσματα πρέπει να ερμηνευθούν με προσοχή και ότι κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους είναι απαραίτητες πριν μπορεί να προταθεί ιχθυέλαιο ως θεραπευτική στρατηγική για τον μη παχύσαρκο διαβήτη τύπου 2. «Χρειαζόμαστε δοκιμές σε ανθρώπους για να εκτιμήσουμε την ιδανική δόση και τον πιο κατάλληλο τύπο ωμέγα-3 λιπαρού οξέος», τόνισε ο Curi. Παρ’ όλα αυτά, τα ευρήματα ενισχύουν μια αυξανόμενη άποψη στην επιστήμη ότι ο διαβήτης τύπου 2 είναι μια νόσος που διαμορφώνεται τόσο από τον μεταβολισμό όσο και από το ανοσοποιητικό σύστημα, και ότι η φλεγμονή μπορεί να αποτελεί στόχο ακόμα και σε απουσία παχυσαρκίας.
