Ένα φλιτζάνι καφέ αργά μέσα στην ημέρα μπορεί να μην εμποδίσει όλους τους ανθρώπους να αποκοιμηθούν, ούτε να τους κάνει απαραίτητα να ξυπνούν κατά τη διάρκεια της νύχτας. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ο ύπνος παραμένει εντελώς ανεπηρέαστος. Η καφεΐνη μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ο εγκέφαλος κατά τη διάρκεια του ύπνου, περιορίζοντας τη δραστηριότητα των αργών εγκεφαλικών κυμάτων που συνδέονται με τον βαθύ και αποκαταστατικό ύπνο. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα συστηματικής ανασκόπησης που εξέτασε τα διαθέσιμα δεδομένα για την επίδραση της καφεΐνης στην ηλεκτρική δραστηριότητα του εγκεφάλου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Βάφτισαν «βιολογικό» 40.000 τόνους ρύζι με απαγορευμένα φυτοφάρμακα και «τσέπωσαν» επιδοτήσεις 400.000€
Δεν χρειάζεται να σας κρατήσει ξύπνιους για να επηρεάσει τον ύπνο
Η καφεΐνη είναι γνωστό ότι μπορεί να αυξήσει την εγρήγορση και να καθυστερήσει την έλευση του ύπνου, ιδιαίτερα όταν καταναλώνεται αργά ή σε μεγαλύτερες ποσότητες. Η νέα ανασκόπηση όμως εστιάζει σε κάτι λιγότερο εμφανές. Ακόμη και όταν κάποιος αποκοιμηθεί σχετικά εύκολα και παραμείνει στο κρεβάτι για περίπου οκτώ ώρες, η καφεΐνη μπορεί να επηρεάζει τη νευροφυσιολογική ποιότητα του ύπνου.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ως βασικό δείκτη την ηλεκτροεγκεφαλογραφία, δηλαδή την καταγραφή της ηλεκτρικής δραστηριότητας του εγκεφάλου κατά τη διάρκεια του ύπνου. Σε αντίθεση με την απλή καταγραφή του πόσες ώρες κοιμήθηκε κάποιος, το ηλεκτροεγκεφαλογράφημα επιτρέπει να εξεταστεί λεπτομερέστερα η δραστηριότητα του εγκεφάλου και η ένταση των αργών κυμάτων που χαρακτηρίζουν τον βαθύ ύπνο.
Τα αργά εγκεφαλικά κύματα αποτελούν βασικό χαρακτηριστικό του βαθύ ύπνου, μιας φάσης που συνδέεται με τη σωματική αποκατάσταση, την αναπλήρωση ενεργειακών αποθεμάτων και σημαντικές λειτουργίες του εγκεφάλου. Η ανασκόπηση δείχνει ότι η καφεΐνη μπορεί να μειώνει αυτή τη δραστηριότητα και να μετατοπίζει το ηλεκτρικό μοτίβο του εγκεφάλου προς μια κατάσταση που θυμίζει περισσότερο εγρήγορση. Το αποτέλεσμα δεν είναι απαραίτητα αρκετά έντονο ώστε να γίνει αντιληπτό από τον ίδιο τον άνθρωπο. Κάποιος μπορεί να αισθάνεται ότι κοιμήθηκε καλά επειδή αποκοιμήθηκε φυσιολογικά και δεν θυμάται νυχτερινές αφυπνίσεις, ενώ η καταγραφή της εγκεφαλικής δραστηριότητας να δείχνει λιγότερα χαρακτηριστικά βαθιού ύπνου. Με άλλα λόγια, το υποκειμενικό αίσθημα ότι ο ύπνος ήταν καλός δεν αποτυπώνει πάντοτε πλήρως τη νευροφυσιολογική ποιότητά του.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | «Πιστοποιημένο» αλεύρι χωρίς γλουτένη ήταν τίγκα στη γλουτένη – Άμεση ανάκληση παρτίδων
Δεν αντιδρούν όλοι το ίδιο στην καφεΐνη
Η επίδραση της καφεΐνης διαφέρει σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο. Η ηλικία, ο μεταβολισμός, η γενετική προδιάθεση, η συνήθεια κατανάλωσης καφέ, το επίπεδο κόπωσης και η ποσότητα καφεΐνης που καταναλώνεται μέσα στην ημέρα μπορούν να επηρεάσουν την απόκριση. Αυτό σημαίνει ότι η χρονική στιγμή κατανάλωσης δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας που έχει σημασία. Για ορισμένους ανθρώπους, ακόμη και ο καφές που καταναλώνεται αρκετές ώρες πριν από την ώρα του ύπνου μπορεί να εξακολουθεί να επηρεάζει τη νυχτερινή εγκεφαλική δραστηριότητα, ιδιαίτερα όταν η συνολική ημερήσια πρόσληψη καφεΐνης είναι υψηλή ή ο οργανισμός τη μεταβολίζει πιο αργά.
Η σχέση αυτή μπορεί να δημιουργήσει έναν φαύλο κύκλο. Η καφεΐνη μειώνει προσωρινά την αίσθηση κόπωσης και βοηθά στην εγρήγορση κατά τη διάρκεια της ημέρας, όμως αν παράλληλα περιορίζει την αποκαταστατική ποιότητα του ύπνου, η κόπωση της επόμενης ημέρας μπορεί να αυξηθεί και να οδηγήσει σε μεγαλύτερη κατανάλωση καφεΐνης. Οι ερευνητές τονίζουν πάντως ότι η καφεΐνη δεν μπορεί να χαρακτηριστεί απλώς «καλή» ή «κακή», καθώς η επίδρασή της εξαρτάται από τη δόση, την ώρα κατανάλωσης και την ατομική ευαισθησία.
Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nutrients.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Τόνος: Παράσιτα στο 96% των αλιευμάτων που προορίζονται για κονσερβοποίηση – Πόσο ασφαλές είναι το τελικό προϊόν;
- Χάρτινη μπαταρία – χάπι, φέρνει την επανάσταση στις ιατρικές εξετάσεις – Απίστευτο επίτευγμα επιστημόνων του ΜΙΤ (βίντεο)
- Τι πρέπει να προσέχουμε στις ετικέτες τροφίμων αν έχουμε υψηλή χοληστερίνη
- Τι θα γίνει με τη Nestlé στη Ρωσία; Φόβοι για οριστική απώλεια περιουσιακών στοιχείων
- Volkswagen και Audi ανακαλούν πάνω από 208.000 οχήματα λόγω προβλήματος που μπορεί να προκαλέσει απώλεια ελέγχου του τιμονιού
- Ανάκληση παιχνιδιού Peppa, το γουρουνάκι, λόγω παρουσίας καρκινογόνου ουσίας – Τι πρέπει να προσέξουν οι γονείς
- Συναγερμός για «μαϊμού» λέιζερ αποτρίχωσης σε κέντρα αισθητικής και κλινικές – Ψεύτικες άδειες και κίνδυνος για την υγεία
- Γιατί τα μαχαιροπίρουνα βγαίνουν λερωμένα από το πλυντήριο πιάτων;
