Το καλοκαίρι αποτελεί για εκατομμύρια Ευρωπαίους περίοδο διακοπών, ταξιδιών, υπαίθριων δραστηριοτήτων και κοινωνικών εκδηλώσεων. Ωστόσο, οι υψηλές θερμοκρασίες, οι μετακινήσεις και η μεγαλύτερη έκθεση στο φυσικό περιβάλλον δημιουργούν ευνοϊκές συνθήκες για την εμφάνιση και τη μετάδοση ορισμένων λοιμωδών νοσημάτων. Με αφορμή την έναρξη της θερινής περιόδου, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) υπενθυμίζει ότι η ενημέρωση και η λήψη απλών προληπτικών μέτρων μπορούν να μειώσουν σημαντικά τους κινδύνους για την υγεία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καρκινογόνο κάδμιο στο πιάτο μας: Πού κρύβεται και πώς μπορούμε να μειώσουμε την έκθεσή μας (πίνακας)
Σύμφωνα με το ECDC, οι κίνδυνοι διαφέρουν από περιοχή σε περιοχή, ωστόσο οι περισσότεροι μπορούν να προληφθούν με σωστή προετοιμασία, προσωπική προστασία και τήρηση βασικών κανόνων υγιεινής.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα νοσήματα που μεταδίδονται από κουνούπια, καθώς η γεωγραφική εξάπλωση των ειδών που μπορούν να μεταδώσουν ιούς έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια στην Ευρώπη. Ο δάγκειος πυρετός και ο ιός chikungunya εξακολουθούν να συνδέονται κυρίως με ταξίδια σε χώρες όπου οι ασθένειες αυτές είναι ενδημικές. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια καταγράφονται ολοένα και συχνότερα περιστατικά τοπικής μετάδοσης σε ευρωπαϊκές περιοχές όπου έχει εγκατασταθεί το κουνούπι Aedes albopictus. Παράλληλα, ο ιός του Δυτικού Νείλου κυκλοφορεί ήδη σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες και προκαλεί εποχικές εξάρσεις.
Οι ειδικοί συνιστούν στους ταξιδιώτες να ενημερώνονται πριν από την αναχώρησή τους για την επιδημιολογική εικόνα του προορισμού τους και να λαμβάνουν μέτρα προστασίας από τα τσιμπήματα, όπως η χρήση εντομοαπωθητικών, η επιλογή ρούχων που καλύπτουν το σώμα και η χρήση σιτών ή κουνουπιέρων. Παράλληλα, οι κάτοικοι περιοχών όπου υπάρχουν τα συγκεκριμένα είδη κουνουπιών καλούνται να απομακρύνουν στάσιμα νερά από αυλές και κήπους, καθώς αποτελούν ιδανικές εστίες αναπαραγωγής.
Το καλοκαίρι αυξάνεται και η έκθεση στα τσιμπούρια, ιδιαίτερα κατά τις πεζοπορίες, τις εκδρομές σε δάση και τις υπαίθριες δραστηριότητες. Τα τσιμπούρια μπορούν να μεταδώσουν τη νόσο του Lyme και την εγκεφαλίτιδα που μεταδίδεται από τσιμπούρια (Tick-Borne Encephalitis – TBE), η οποία εμφανίζεται σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες. Η χρήση εντομοαπωθητικών, τα μακριά ρούχα και ο προσεκτικός έλεγχος του σώματος, των παιδιών και των κατοικίδιων μετά την επιστροφή από τη φύση αποτελούν βασικά μέτρα προστασίας. Για την εγκεφαλίτιδα από τσιμπούρια υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο, το οποίο συνιστάται σε άτομα που ταξιδεύουν ή διαμένουν σε περιοχές υψηλού κινδύνου.
Το ECDC επισημαίνει επίσης ότι τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα έχουν φτάσει σε επίπεδα-ρεκόρ στην Ευρώπη. Η σωστή χρήση προφυλακτικού, η ανοιχτή συζήτηση με τον ή τη σύντροφο για θέματα σεξουαλικής υγείας και ο εργαστηριακός έλεγχος μετά από σεξουαλική επαφή χωρίς προφύλαξη ή πιθανή έκθεση αποτελούν τους αποτελεσματικότερους τρόπους πρόληψης. Πολλά από αυτά τα νοσήματα δεν προκαλούν συμπτώματα, γεγονός που διευκολύνει την ακούσια μετάδοσή τους και αυξάνει τον κίνδυνο επιπλοκών όταν δεν διαγιγνώσκονται έγκαιρα.
Αυξημένη προσοχή απαιτείται και στην ασφάλεια των τροφίμων. Τα ταξίδια, τα πικνίκ, τα μπάρμπεκιου και τα καλοκαιρινά φεστιβάλ αυξάνουν τις πιθανότητες τροφιμογενών λοιμώξεων, ιδιαίτερα όταν επικρατούν υψηλές θερμοκρασίες. Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι ένα μολυσμένο τρόφιμο μπορεί να φαίνεται, να μυρίζει και να έχει φυσιολογική γεύση. Η σχολαστική υγιεινή των χεριών, το καλό ψήσιμο των τροφίμων, το πλύσιμο φρούτων και λαχανικών, ο διαχωρισμός ωμών και μαγειρεμένων τροφίμων και η σωστή συντήρησή τους μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο μόλυνσης.
Παράλληλα, οι υψηλότερες θερμοκρασίες των θαλάσσιων υδάτων δημιουργούν ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη βακτηρίων του γένους Vibrio. Αν και οι λοιμώξεις παραμένουν σχετικά σπάνιες στην Ευρώπη, μπορούν να προκληθούν όταν ανοιχτές πληγές έρχονται σε επαφή με θαλασσινό νερό ή μετά την κατανάλωση ωμών ή ανεπαρκώς μαγειρεμένων οστρακοειδών. Η αποφυγή της έκθεσης τραυμάτων στο θαλασσινό νερό και η σωστή θερμική επεξεργασία των θαλασσινών αποτελούν τις βασικές συστάσεις πρόληψης.
Σημαντικό μέρος της προετοιμασίας κάθε ταξιδιού αποτελεί και ο εμβολιασμός. Το ECDC τονίζει ότι τόσο οι ενήλικες όσο και τα παιδιά θα πρέπει να έχουν ολοκληρώσει τα εμβόλια του εθνικού προγράμματος εμβολιασμού, ενώ πριν από την αναχώρηση είναι σκόπιμο να ζητείται ιατρική συμβουλή για τυχόν επιπλέον εμβόλια που απαιτούνται ανάλογα με τον προορισμό. Επειδή ορισμένα εμβόλια χρειάζονται περισσότερες από μία δόσεις ή χρόνο μέχρι να προσφέρουν πλήρη προστασία, η έγκαιρη προετοιμασία είναι καθοριστικής σημασίας.
Το μήνυμα του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων είναι σαφές: οι περισσότεροι θερινοί κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία μπορούν να περιοριστούν με απλά και πρακτικά μέτρα. Είτε πρόκειται για διακοπές στο εξωτερικό, είτε για εξορμήσεις στη φύση, είτε για μπάνιο στη θάλασσα ή συμμετοχή σε κοινωνικές εκδηλώσεις, η σωστή ενημέρωση, η πρόληψη και η υπεύθυνη συμπεριφορά συμβάλλουν ώστε το καλοκαίρι να παραμείνει μια περίοδος ξεκούρασης και ασφάλειας για όλους.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Τι συμβαίνει με τα τηγάνια; Νέα ανάκληση σκεύους που πωλείται και στην Ελλάδα λόγω καρκινογόνων ουσιών (φωτο)
- Φρέσκα φασολάκια: Γιατί ανακηρύχθηκαν «Δηλητηριώδες Φυτό της Χρονιάς»: Πότε το αγαπημένο λαχανικό μπορεί να γίνει επικίνδυνο
- Ελληνικά κεράσια: Γιατί ενώ σε περιοχές της χώρας απορρίπτονται, στον πάγκο εξακολουθούν να πωλούνται «χρυσάφι»;
- Ανάκληση σπόρων σουσαμιού από μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ λόγω απαγορευμένου φυτοφαρμάκου
- Βακτηριακή μόλυνση σε σαμπουάν μάρκας που πωλείται και στην Ελλάδα – Μπορεί να προκαλέσει σοβαρή λοίμωξη (φωτογραφία)
- 200.000 προφυλακτικά – μαϊμού κατέκλυσαν την την Ευρώπη – Κυκλοφορούν με το όνομα και το λογότυπο γνωστής εμπορικής μάρκας
