Πώς η βιταμίνη Κ επηρεάζει την οστική αναδόμηση πέρα από τον ρόλο της στη μεταλλοποίηση
Η βιταμίνη Κ συνδέεται εδώ και χρόνια με την υγεία των οστών, αλλά ο ακριβής βιολογικός μηχανισμός μέσω του οποίου δρα παρέμενε αδιευκρίνιστος. Νέα μελέτη ερευνητών του Ινστιτούτου Κλινικής Έρευνας του Μόντρεαλ (IRCM) του Καναδά, με επικεφαλής τον Dr. Mathieu Ferron, που δημοσιεύτηκε στις 28 Απριλίου 2026 στο επιστημονικό περιοδικό Bone Research, αποκαλύπτει έναν προηγουμένως άγνωστο μηχανισμό επικοινωνίας μεταξύ δύο τύπων κυττάρων που ελέγχουν την οστική αναδόμηση: Τους οστεοβλάστες που χτίζουν νέο οστό και τους οστεοκλάστες που αποδομούν παλαιότερο οστικό ιστό. Η ισορροπία μεταξύ αυτών των δύο τύπων κυττάρων είναι κρίσιμη για την οστική αντοχή και την πρόληψη καταγμάτων, ενώ η διατάραξή της οδηγεί σε οστεοπόρωση και άλλες μεταβολικές παθήσεις των οστών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται χιλιάδες συσκευασίες σάλτσας με κομμάτια πλαστικού από τα καφάσια συλλογής της πρώτης ύλης
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αναστολή άδειας λειτουργίας σε εταιρεία παγωτού για σοβαρές παραβάσεις ασφάλειας τροφίμων
Η ανακάλυψη και ο μηχανισμός
Χρησιμοποιώντας γενετικά τροποποιημένα μοντέλα ποντικών, συστήματα συγκαλλιέργειας οστεοβλαστών-οστεοκλαστών, ανάλυση μοριακής σηματοδότησης και μικροτομογραφία, οι ερευνητές εξέτασαν πώς η γ-καρβοξυλίωση εξαρτώμενη από βιταμίνη Κ ρυθμίζει την επικοινωνία μεταξύ αυτών των κυττάρων. Διαπίστωσαν ότι τα ένζυμα που ευθύνονται για αυτή τη διαδικασία εκφράζονται κυρίως στους οστεοβλάστες και όχι στους οστεοκλάστες, υποδηλώνοντας ότι η βιταμίνη Κ δρα κυρίως μέσω των κυττάρων που σχηματίζουν οστό. Όταν οι ερευνητές απενεργοποίησαν επιλεκτικά το ένζυμο γ-γλουταμυλ καρβοξυλάση στους οστεοβλάστες αρσενικών ποντικών, τα ζώα ανέπτυξαν σημαντικά υψηλότερη οστική μάζα σε ηλικία 6 μηνών, με πυκνότερη και πιο διασυνδεδεμένη οστική δομή. Αυτή η αύξηση οφειλόταν κυρίως σε μειωμένη οστική αποδόμηση και όχι σε ενισχυμένη οστική σχηματοποίηση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κουζίνες – «δολοφόνοι»: Οι δεκάδες θάνατοι από την κατασκευή πάγκων χαλαζία και η μάχη για την απαγόρευσή τους
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εντατικοί έλεγχοι στα διόδια Μαλγάρων: Νέο πρόστιμο 1.500€ για μεταφορά ψωμιού χωρίς παραστατικά
Το κλειδί της ανακάλυψης ήταν η αναγνώριση της πρωτεΐνης GAS6 (growth arrest-specific 6) ως του μεσολαβητή αυτής της επικοινωνίας. Η GAS6 είναι ένα σηματοδοτικό μόριο που εκκρίνεται από τους οστεοβλάστες και ενεργοποιεί τους υποδοχείς της οικογένειας TAM (AXL και MerTK) στους πρό-οστεοκλάστες. Η ανασυνδυασμένη γ-καρβοξυλιωμένη GAS6 προώθησε ισχυρά τον σχηματισμό οστεοκλαστών και αύξησε τον αριθμό πυρήνων ανά οστεοκλάστη, παράγοντας μεγαλύτερα πολυπύρηνα κύτταρα ικανά για ενισχυμένη οστική αποδόμηση. Η φαρμακολογική αναστολή των υποδοχέων AXL και MerTK καταστείλε σημαντικά τον σχηματισμό οστεοκλαστών, επιβεβαιώνοντας τη σημασία αυτού του μονοπατιού.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Meta, TikTok και Google στο εδώλιο για τις ψευδείς διαφημίσεις και τις διαδικτυακές απάτες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ζυμαρικά: Τι να κάνετε για να μην κολλάνε ποτέ μεταξύ τους
Τι σημαίνει για τη θεραπεία της οστεοπόρωσης
Για να επιβεβαιώσουν αν η αυξημένη GAS6 μπορεί να αλλάξει άμεσα την οστική αναδόμηση, οι ερευνητές μελέτησαν διαγονιδιακά ποντίκια με αυξημένα επίπεδα GAS6 στην κυκλοφορία. Αυτά τα ζώα εμφάνισαν το αντίθετο φαινότυπο, με χαμηλότερη οστική πυκνότητα, αυξημένο αριθμό οστεοκλαστών και ενισχυμένη οστική αποδόμηση. Πρόσθετα πειράματα έδειξαν ότι η GAS6 προωθεί κυρίως τη σύντηξη πρό-οστεοκλαστών σε ώριμους πολυπύρηνους οστεοκλάστες, και όχι τη διαφοροποίησή τους. Ο Dr. Ferron επεσήμανε ότι η στόχευση της GAS6 ή της σηματοδότησης των υποδοχέων TAM θα μπορούσε τελικά να βοηθήσει στη ρύθμιση της υπερβολικής οστικής αποδόμησης με ταυτόχρονη διατήρηση της φυσιολογικής οστικής αναδόμησης. Πρόκειται για μια σημαντική διάκριση, καθώς οι υπάρχουσες θεραπείες για οστεοπόρωση έχουν συχνά το μειονέκτημα να αναστέλλουν τόσο την αποδόμηση όσο και τον σχηματισμό νέου οστού.
