Μια ορμόνη που έχει συνδεθεί κυρίως με τη μείωση της όρεξης και την απώλεια βάρους φαίνεται ότι έχει έναν ακόμη ρόλο στον οργανισμό, ο οποίος μπορεί να αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία για τις προχωρημένες μορφές λιπώδους νόσου του ήπατος. Νέα μελέτη έδειξε ότι η GDF15 μπορεί να ενεργοποιεί έναν μέχρι σήμερα άγνωστο μηχανισμό επικοινωνίας ανάμεσα στον εγκέφαλο και το ήπαρ, οδηγώντας σε ορμονική απόκριση που περιορίζει τη φλεγμονή και επιβραδύνει τη δημιουργία ουλώδους ιστού στο ήπαρ. Το εύρημα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή η προστατευτική δράση παρατηρήθηκε ακόμη και όταν δεν υπήρχε απώλεια βάρους. Η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε πειραματικά μοντέλα ποντικών που είχαν σχεδιαστεί ώστε να προσομοιάζουν τη μεταβολική στεατοηπατίτιδα, γνωστή ως MASH, μια προχωρημένη μορφή λιπώδους νόσου του ήπατος που μπορεί να εξελιχθεί σε κίρρωση, καρκίνο του ήπατος και ηπατική ανεπάρκεια. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν γενετικές και φαρμακολογικές παρεμβάσεις, καθώς και τεχνικές γονιδιωματικής και χωρικής ανάλυσης, προκειμένου να εξετάσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τον τρόπο με τον οποίο δρα η GDF15. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η επίδρασή της στο ήπαρ δεν εξηγείται απλώς από τη μείωση της πρόσληψης τροφής ή του σωματικού βάρους.
Το σημαντικότερο εύρημα αφορά τον τρόπο με τον οποίο η GDF15 φαίνεται να επηρεάζει το ήπαρ. Η ορμόνη ενεργοποιεί σήματα στον εγκέφαλο που μεταφέρονται μέσω του νευρικού συστήματος, με τελικό αποτέλεσμα την απελευθέρωση γλυκοκορτικοειδών, μιας κατηγορίας στεροειδών ορμονών που συμμετέχουν μεταξύ άλλων στη ρύθμιση του μεταβολισμού και της ανοσολογικής δραστηριότητας. Τα γλυκοκορτικοειδή στη συνέχεια περιορίζουν τη φλεγμονώδη αντίδραση στο ήπαρ, ενώ οι ερευνητές παρατήρησαν και επιβράδυνση της ίνωσης, δηλαδή της συσσώρευσης ουλώδους ιστού που χαρακτηρίζει την προοδευτική βλάβη του οργάνου. Η συγκεκριμένη διαδικασία αποκτά σημασία επειδή η φλεγμονή αποτελεί βασικό παράγοντα στην εξέλιξη της MASH. Η συσσώρευση λίπους στο ήπαρ δεν αποτελεί από μόνη της το μοναδικό πρόβλημα στις προχωρημένες μορφές της νόσου. Όταν συνοδεύεται από επίμονη φλεγμονή, μπορεί να ακολουθήσουν βλάβες στα ηπατικά κύτταρα και σταδιακή δημιουργία ουλώδους ιστού. Η ίνωση μπορεί να επιδεινωθεί με την πάροδο του χρόνου και, στις σοβαρότερες περιπτώσεις, να οδηγήσει σε κίρρωση. Η νέα μελέτη δείχνει έναν βιολογικό μηχανισμό μέσω του οποίου ο οργανισμός μπορεί να περιορίζει αυτή τη διαδικασία.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι η GDF15 φαίνεται να μεταβάλλει τη συμπεριφορά των κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος μέσα στο ήπαρ, οδηγώντας τα σε μια περισσότερο προστατευτική και λιγότερο ενεργοποιημένη κατάσταση. Το αποτέλεσμα ήταν χαμηλότερη φλεγμονώδης δραστηριότητα και μικρότερη εξέλιξη της ουλοποίησης. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι οι επιδράσεις αυτές παρατηρήθηκαν ανεξάρτητα από αλλαγές στην κατανάλωση τροφής, το σωματικό βάρος ή την ποσότητα λίπους στο ήπαρ, γεγονός που διαφοροποιεί τον συγκεκριμένο μηχανισμό από την πιο γνωστή δράση της ορμόνης στη ρύθμιση της όρεξης. Η ανακάλυψη αποκτά μεγαλύτερο ενδιαφέρον καθώς οι σημερινές θεραπευτικές προσεγγίσεις για τις μεταβολικές διαταραχές και τη λιπώδη νόσο του ήπατος έχουν σε σημαντικό βαθμό επικεντρωθεί στη μείωση του σωματικού βάρους και του λίπους στο ήπαρ. Ωστόσο, η φλεγμονή μπορεί να παραμένει ακόμη και μετά από σημαντική απώλεια βάρους, γεγονός που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να χρειάζονται παρεμβάσεις που στοχεύουν απευθείας στους μηχανισμούς της φλεγμονής και της ίνωσης.
Το εύρημα δεν σημαίνει ότι η GDF15 αποτελεί ήδη θεραπεία για τη MASH ή ότι η αύξησή της στον ανθρώπινο οργανισμό θα οδηγήσει απαραίτητα στα ίδια αποτελέσματα. Η συγκεκριμένη έρευνα βασίστηκε σε πειραματικά μοντέλα και όχι σε κλινική δοκιμή σε ανθρώπους, επομένως απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να διαπιστωθεί αν ο ίδιος μηχανισμός λειτουργεί με αντίστοιχο τρόπο στον άνθρωπο και αν μπορεί να αξιοποιηθεί θεραπευτικά. Η αξία της μελέτης βρίσκεται κυρίως στον εντοπισμό μιας νέας οδού που συνδέει το νευροενδοκρινικό σύστημα με την ανοσολογική λειτουργία του ήπατος.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στις 10 Αυγούστου 2026 στο Cell Metabolism.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Έλεγχοι τροφίμων: Νέα διαδικασία για τις ενστάσεις των μικρών επιχειρήσεων
- Διατροφικές οδηγίες στις ΗΠΑ: Στα δικαστήρια η νέα διατροφική πολιτική για κρέας και γαλακτοκομικά
- Κουνούπια στην Ευρώπη – 429 κρούσματα του ιού του Δυτικού Νείλου μέσα στο 2026
- Τι κερδίζει ο οργανισμός από την τακτική κατανάλωση εσπεριδοειδών
- Παράνομες εισαγωγές τροφίμων στην ΕΕ – Τι αποκάλυψε μεγάλη έρευνα στην Ιταλία
- Οι Ευρωπαίοι δείχνουν μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στις νέες τεχνολογίες τροφίμων – Νέα ευρήματα
