Νευροεπιστήμονας εξηγεί
Κάθε αλλαγή ώρας φέρνει μαζί της μια οικεία δυσφορία. Δυσκολία στον ύπνο, πρωινή κόπωση, μια αίσθηση αποσύνδεσης από τη ρουτίνα που μπορεί να διαρκέσει αρκετές ημέρες. Παρόλο που δεν πρόκειται για ταξίδι, η ξαφνική μετατόπιση μίας ώρας διαταράσσει τον κιρκάδιο ρυθμό με τρόπο που οι επιστήμονες αποκαλούν «κοινωνικό jet lag». Η καλή είδηση είναι ότι υπάρχει μια απλή και δωρεάν λύση, σύμφωνα με έναν από τους κορυφαίους ειδικούς στη βιολογική ρύθμιση του χρόνου.
Ο καθηγητής νευροεπιστήμης Rob Lucas, διευθυντής του Κέντρου Βιολογικής Ρύθμισης Χρόνου του Πανεπιστημίου Manchester, εξήγησε με απλά λόγια τον μηχανισμό και τη λύση. Το βιολογικό ρολόι του οργανισμού επαναρυθμίζεται μέσω του φωτός. Το έντονο φυσικό φως το πρωί είναι το πιο ισχυρό σήμα που μπορεί να λάβει ο εγκέφαλος για να κατανοήσει τι ώρα είναι στην πραγματικότητα. Δεν χρειάζεται ειδικός εξοπλισμός, φάρμακα ή πολύπλοκες αλλαγές συνηθειών. Αρκεί να βγείτε έξω.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα – ΕΦΕΤ: Ανακαλούνται ξηροί καρποί από μεγάλο σουπερμάρκετ – Περιέχουν καρκινογόνο ουσία (φωτογραφία)
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται γάλα, λευκό και σοκολατούχο, από τρεις διαφορετικές μάρκες, λόγω παρουσίας θραυσμάτων γυαλιού
Ο καθηγητής Lucas επισημαίνει ότι η αλλαγή ώρας τοποθετείται το Σαββατοκύριακο για έναν συγκεκριμένο λόγο. Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν μεγαλύτερη ευελιξία στο πρόγραμμά τους εκείνες τις ημέρες, και αυτή η ευελιξία πρέπει να αξιοποιηθεί. Όχι για να αγνοηθεί η αλλαγή ώρας, αλλά για να γίνει η Κυριακή η πρώτη ημέρα ενεργής προσαρμογής. Αν αντιδράσετε στη νέα ώρα ήδη από την Κυριακή, θα φτάσετε στη Δευτέρα έχοντας ήδη προχωρήσει σημαντικά στη διαδικασία ρύθμισης, αντί να αρχίσετε από το μηδέν μέσα σε μια εργάσιμη ημέρα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται σοκολάτα μάρκας που πωλείται και στην Ελλάδα – Εντοπίστηκαν πετραδάκια
Στην πράξη, η σύσταση είναι να περάσετε περίπου 15 λεπτά έξω μέσα στα πρώτα 30 έως 60 λεπτά από την ώρα που ξυπνάτε την Κυριακή, και να συνεχίσετε το ίδιο τις επόμενες ημέρες. Αυτό το φυσικό φως λειτουργεί ως η πιο ισχυρή πληροφορία που μπορεί να λάβει το βιολογικό ρολόι για να γνωρίζει σε ποια ώρα της ημέρας βρίσκεται ο οργανισμός.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 76 άτομα με τροφική δηλητηρίαση μετά από γεύμα συνεδρίου σε κεντρικό ξενοδοχείο – Καταδίκη για σοβαρές υγειονομικές παραβάσεις
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανάκληση σκόρδου λόγω κινδύνου αλλαντίασης από λανθασμένες συνθήκες αποθήκευσης
Εξίσου σημαντικό είναι να διατηρείτε την κρεβατοκάμαρα σκοτεινή τη νύχτα. Αυτός ο συνδυασμός, σκοτάδι το βράδυ και έντονο φως το πρωί, δίνει στον εγκέφαλο σαφή σήματα για τον διαχωρισμό ημέρας και νύχτας. Η μετατόπιση σε θερινή ώρα δημιουργεί πιο σκοτεινά πρωινά και πιο φωτεινά βράδια, πράγμα που μπερδεύει τον οργανισμό. Το πρωινό φυσικό φως αντισταθμίζει ακριβώς αυτή τη διαταραχή, βοηθώντας τον οργανισμό να νιώθει πιο ξύπνιος νωρίτερα και να αποκοιμιέται στην κατάλληλη ώρα το βράδυ.
Τι συμβαίνει στο σώμα όταν αλλάζει η ώρα
Ο κιρκάδιος ρυθμός είναι ουσιαστικά ένα εσωτερικό βιολογικό ρολόι 24 ωρών που ρυθμίζει σχεδόν κάθε λειτουργία του οργανισμού, από τον ύπνο και την εγρήγορση μέχρι την παραγωγή ορμονών, τη θερμοκρασία σώματος και τον μεταβολισμό. Αυτό το ρολόι δεν αλλάζει αυτόματα με την αλλαγή ώρας. Χρειάζεται εξωτερικά ερεθίσματα για να επαναρυθμιστεί, και το πιο ισχυρό από αυτά είναι το φως.
Όταν η αλλαγή ώρας δημιουργεί μια τεχνητή απόκλιση ανάμεσα στο κοινωνικό ρολόι και τον βιολογικό χρόνο του οργανισμού, εμφανίζεται αυτό που οι επιστήμονες ονομάζουν κοινωνικό jet lag. Τα συμπτώματα είναι παρόμοια με αυτά της αεροπορικής μετακίνησης σε διαφορετική ζώνη ώρας: κόπωση, δυσκολία συγκέντρωσης, κακή διάθεση και διαταραγμένος ύπνος. Η διαφορά είναι ότι σε αυτή την περίπτωση κανείς δεν έχει ταξιδέψει πουθενά.
Η λύση που προτείνει ο καθηγητής Lucas δεν απαιτεί καμία ειδική προσπάθεια πέρα από μια σύντομη βόλτα το πρωί. Το φυσικό φως είναι το φαρμακευτικό εργαλείο που έχουμε ήδη στη διάθεσή μας και συχνά αγνοούμε.
Φωτογραφία άρθρου Shutterstock
