Η νέα συμφωνία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα κρίσιμα φάρμακα στοχεύει στην αντιμετώπιση των ελλείψεων, την ενίσχυση της παραγωγής και τη διασφάλιση σταθερής πρόσβασης των ασθενών σε βασικές θεραπείες σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) χαιρέτισε την προσωρινή συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη νέα νομοθεσία σχετικά με τα κρίσιμα φάρμακα (Critical Medicines Act – CMA), χαρακτηρίζοντάς την καθοριστικό βήμα για την ενίσχυση της ασφάλειας και της ανθεκτικότητας της φαρμακευτικής εφοδιαστικής αλυσίδας στην Ευρώπη. Τα τελευταία χρόνια, οι χώρες της ΕΕ έχουν βρεθεί αντιμέτωπες με σοβαρές ελλείψεις φαρμάκων, ενώ κρίσεις όπως η πανδημία COVID-19 και οι γεωπολιτικές αναταράξεις ανέδειξαν τις αδυναμίες στην παραγωγή και διανομή φαρμακευτικών προϊόντων. Οι ελλείψεις αυτές επηρεάζουν άμεσα τους ασθενείς και δημιουργούν πρόσθετη πίεση στα εθνικά συστήματα υγείας.
Η νέα συμφωνία συνδυάζει ρυθμιστικές παρεμβάσεις και μέτρα βιομηχανικής πολιτικής, με στόχο τη διασφάλιση σταθερής πρόσβασης σε κρίσιμα φάρμακα και τη μείωση της εξάρτησης της Ευρώπης από ευάλωτες διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού. Παράλληλα, ενισχύει τη δυνατότητα πρόσβασης σε φάρμακα κοινού ενδιαφέροντος, όπως θεραπείες για σπάνιες παθήσεις που δεν είναι διαθέσιμες σε όλες τις αγορές της ΕΕ.
Ο EMA ανακοίνωσε ότι θα συνεργαστεί στενά με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη-μέλη για την εφαρμογή του νέου πλαισίου. Όπως δήλωσε η Εκτελεστική Διευθύντρια του Οργανισμού, Emer Cooke, οι ανθεκτικές αλυσίδες εφοδιασμού αποτελούν πλέον βασική προϋπόθεση για την προστασία της δημόσιας υγείας στην Ευρώπη. Στο πλαίσιο της εφαρμογής της CMA, ο EMA ενισχύει ήδη κρίσιμους μηχανισμούς παρακολούθησης και πρόληψης ελλείψεων. Ιδιαίτερο ρόλο θα έχει η Εκτελεστική Ομάδα Συντονισμού για τις Ελλείψεις και την Ασφάλεια Φαρμάκων (MSSG), η οποία θα αναλάβει την αξιολόγηση των τρωτών σημείων στις αλυσίδες εφοδιασμού, ώστε να εντοπίζονται έγκαιρα πιθανοί κίνδυνοι.
Η πρώτη αξιολόγηση αφορά φάρμακα που περιλαμβάνονται στον ευρωπαϊκό κατάλογο κρίσιμων φαρμάκων, ο οποίος περιλαμβάνει περισσότερες από 200 δραστικές ουσίες απαραίτητες για τα συστήματα υγείας της ΕΕ. Παράλληλα, ο Οργανισμός ενισχύει την Ευρωπαϊκή Πλατφόρμα Παρακολούθησης Ελλείψεων (ESMP), ένα ψηφιακό εργαλείο που επιτρέπει ταχύτερη ανταλλαγή δεδομένων μεταξύ φαρμακοβιομηχανίας και ρυθμιστικών αρχών για πιθανές ελλείψεις.
Η CMA είχε προταθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2025 στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης Υγείας και έρχεται να συμπληρώσει τη νέα φαρμακευτική νομοθεσία της ΕΕ, με βασικό στόχο τη διασφάλιση επάρκειας και πρόσβασης των Ευρωπαίων πολιτών στα απαραίτητα φάρμακα.
