Παυσίπονα σαν… καραμέλες: Ο κίνδυνος που κρύβεται πίσω από την παρατεταμένη χρήση παρακεταμόλης
Αποτελεί ίσως το πιο κοινό φάρμακο που βρίσκεται σχεδόν σε κάθε φαρμακείο και ντουλάπι του σπιτιού. Η παρακεταμόλη (ή ακεταμινοφαίνη) θεωρείται από πολλούς ένα ασφαλές, καθημερινό παυσίπονο για την ανακούφιση του πονοκεφάλου, του πυρετού και των μυοσκελετικών πόνων. Στην Ελλάδα – όπως και σε πολλές άλλες χώρες – καταναλώνεται αλόγιστα, σχεδόν σαν… καραμέλα. Ωστόσο, νέα επιστημονικά δεδομένα κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για όσους κάνουν συχνή και παρατεταμένη χρήση του φαρμάκου, ιδιαίτερα εάν πάσχουν από υπέρταση ή βρίσκονται σε ομάδα κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποια είναι τα τρόφιμα υψηλού κινδύνου σύμφωνα με την οδηγία περιορισμού εισαγωγών και ενισχυμένων ελέγχων της Βρετανίας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ |Πρόστιμα 8.000€ σε μία ημέρα σε εστιατόρια στη Χαλκιδική για παραπλανητική παρουσίαση κατεψυγμένων προϊόντων
Η μελέτη που αλλάζει τα δεδομένα
Μια μελέτη που δημοσιεύτηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε την παρακεταμόλη. Οι επιστήμονες εξέτασαν 110 ασθενείς με ιστορικό υψηλής αρτηριακής πίεσης, οι οποίοι έλαβαν είτε τέσσερις δόσεις των 1000 mg παρακεταμόλης ημερησίως (συνολικά 4 γραμμάρια, η τυπική δόση για χρόνιο πόνο) είτε εικονικό φάρμακο (placebo), για διάστημα δύο εβδομάδων. Τα αποτελέσματα ήταν ανησυχητικά: εκείνοι που έλαβαν την παρακεταμόλη παρουσίασαν σημαντική αύξηση της αρτηριακής τους πίεσης, σε επίπεδα παρόμοια με αυτά που προκαλούν τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη (όπως η ιβουπροφαίνη). Η αύξηση αυτή μπορεί να μεταφραστεί σε 20% μεγαλύτερο κίνδυνο για καρδιοπάθεια ή εγκεφαλικό επεισόδιο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα «καθαρά» εργαλεία και οι συσκευές που μολύνουν την κουζίνα σου
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αποσύρεται γνωστό αντηλιακό που μπορεί να επηρεάσει το ορμονικό σύστημα και να προκαλέσει βλάβη στα νεφρά
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι ο αυξημένος κίνδυνος αφορά κυρίως άτομα με υπέρταση ή άλλους καρδιαγγειακούς παράγοντες κινδύνου. Η προσωρινή χρήση του φαρμάκου για κοινά συμπτώματα όπως ο πυρετός ή ο περιστασιακός πόνος θεωρείται ασφαλής, ωστόσο όσοι το λαμβάνουν συστηματικά —όπως ασθενείς με χρόνιο πόνο— καλούνται να επανεξετάσουν τη θεραπεία τους σε συνεργασία με τον γιατρό τους.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Υψηλή ποσότητα μεθανόλης σε πάπρικα ιδιωτικής ετικέτας της Carrefour Fr
Όπως τόνισε ο καθηγητής Τζέιμς Ντιρ, επικεφαλής της Κλινικής Φαρμακολογίας στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου: «Αυτή η μελέτη δείχνει ξεκάθαρα ότι η παρακεταμόλη, το πιο διαδεδομένο φάρμακο στον κόσμο, αυξάνει την αρτηριακή πίεση — έναν από τους βασικότερους παράγοντες κινδύνου για καρδιακή προσβολή και εγκεφαλικό.» Ο καθηγητής υπογράμμισε τη σημασία της εξισορρόπησης του οφέλους με τον πιθανό κίνδυνο, ειδικά σε ευπαθείς ομάδες. Παρότι η αρτηριακή πίεση των συμμετεχόντων επέστρεψε στο αρχικό της επίπεδο μόλις διακόπηκε η παρακεταμόλη, το εύρημα θεωρείται σημαντικό για τη μακροχρόνια στρατηγική χορήγησης φαρμάκων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σαλμονέλα σε κελυφωτά φυστίκια – Επείγουσα ανάκληση
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποιο λάδι είναι καταλληλότερο για τηγάνισμα και ποιο για τη σαλάτα;
Τι πρέπει να προσέχουν οι ασθενείς
Ο καθηγητής Sir Nilesh Samani, ιατρικός διευθυντής της Βρετανικής Καρδιολογικής Ένωσης (British Heart Foundation), η οποία χρηματοδότησε τη μελέτη, τόνισε πως: «Τα ευρήματα αυτά ενισχύουν την ανάγκη για τακτική επανεξέταση των φαρμάκων που λαμβάνει ένας ασθενής — είτε πρόκειται για συνταγογραφημένα είτε για φάρμακα χωρίς συνταγή.» Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: εάν λαμβάνετε παρακεταμόλη σε τακτική βάση και έχετε διαγνωστεί με υπέρταση ή καρδιαγγειακή νόσο, μιλήστε με τον γιατρό σας. Ίσως χρειάζεται να μειωθεί η δόση ή να επιλεγεί εναλλακτική θεραπευτική λύση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σε αυτήν ακριβώς την ηλικία αρχίζει η γήρανση του εγκεφάλου: Νέο σημαντικό επιστημονικό εύρημα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τι συμβαίνει αν δεν αλλάζουμε εσώρουχα κάθε μέρα;
Ένα παγκόσμιο πρόβλημα υπερκατανάλωσης
Η υπερκατανάλωση παυσίπονων είναι φαινόμενο παγκόσμιο. Η εύκολη πρόσβαση, η φαινομενική ασφάλεια και η συνήθεια της «αυτοθεραπείας» ενισχύουν τον φαύλο κύκλο.
Στην Ελλάδα, η παρακεταμόλη είναι επίσης από τα πλέον χρησιμοποιούμενα φάρμακα, με δεκάδες εμπορικές ονομασίες να κυκλοφορούν στο εμπόριο. Είναι σημαντικό οι επαγγελματίες υγείας να ενημερώνουν κατάλληλα τους ασθενείς για τις δοσολογίες, τη διάρκεια χρήσης και τους δυνητικούς κινδύνους, ακόμα και για φάρμακα που θεωρούνται «αθώα».
