Οι υδατάνθρακες που καταναλώνουμε μέσω της διατροφής διασπώνται σε απλά σάκχαρα, τα οποία χρησιμοποιεί ο οργανισμός για την παραγωγή ενέργειας. Τα πιο γνωστά είναι η γλυκόζη, η φρουκτόζη και η γαλακτόζη. Η γλυκόζη αποτελεί το βασικό «καύσιμο» των κυττάρων, η γαλακτόζη προέρχεται κυρίως από τα γαλακτοκομικά προϊόντα, ενώ η φρουκτόζη βρίσκεται φυσικά στα φρούτα και το μέλι, αλλά και σε πολλά επεξεργασμένα τρόφιμα και ποτά που περιέχουν προστιθέμενα σάκχαρα ή σιρόπι καλαμποκιού υψηλής περιεκτικότητας σε φρουκτόζη.
Τα τελευταία χρόνια οι επιστήμονες μελετούν όχι μόνο τον ρόλο των διαφορετικών σακχάρων στην παχυσαρκία, τον διαβήτη και τα καρδιαγγειακά νοσήματα, αλλά και την πιθανή επίδρασή τους στην ανάπτυξη και την εξέλιξη του καρκίνου. Νέα μελέτη του The Wistar Institute, που δημοσιεύθηκε στο Nature Aging, εστιάζει στη φρουκτόζη και περιγράφει έναν μηχανισμό μέσω του οποίου μπορεί να διευκολύνει την εξάπλωση του επιθετικού καρκίνου των ωοθηκών.
Σύμφωνα με τη μελέτη, η φρουκτόζη δεν λειτουργεί μόνο ως πηγή ενέργειας για τα κύτταρα. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι μπορεί να χρησιμοποιείται και ως «σήμα» επικοινωνίας μεταξύ καρκινικών κυττάρων. Ειδικότερα, κύτταρα που επιβιώνουν μετά τη χημειοθεραπεία εξακολουθούν να είναι βιολογικά ενεργά και απελευθερώνουν διάφορες ουσίες στο περιβάλλον τους. Ανάμεσα σε αυτές βρίσκεται και η φρουκτόζη, η οποία φαίνεται να αυξάνει την ικανότητα των γειτονικών καρκινικών κυττάρων να αποκολλώνται από τον όγκο και να εξαπλώνονται σε άλλα σημεία της κοιλιακής κοιλότητας.
Σχεδόν όλες οι γυναίκες με υψηλού βαθμού ορώδη καρκίνο των ωοθηκών λαμβάνουν χημειοθεραπεία με φάρμακα που βασίζονται στην πλατίνα. Παρότι οι περισσότερες ανταποκρίνονται αρχικά στη θεραπεία, η νόσος συχνά υποτροπιάζει και εξαπλώνεται. Η μετάσταση ευθύνεται για περίπου το 90% των θανάτων από αυτή τη μορφή καρκίνου.
Για να εξετάσουν τι συμβαίνει μετά τη χημειοθεραπεία, οι ερευνητές απομόνωσαν τις ουσίες που απελευθέρωναν τα καρκινικά κύτταρα τα οποία είχαν επιβιώσει από τη θεραπεία. Όταν εξέθεσαν άλλα καρκινικά κύτταρα μόνο σε αυτές τις ουσίες, διαπίστωσαν ότι η ικανότητά τους να εξαπλώνονται αυξήθηκε σημαντικά. Το εύρημα αυτό έδειξε ότι δεν είναι απαραίτητη η παρουσία των ίδιων των κυττάρων που επέζησαν, αλλά αρκούν οι ουσίες που εκκρίνουν.
Στη συνέχεια διαπίστωσαν ότι η φρουκτόζη είναι ένας από τους βασικούς παράγοντες που ευθύνονται για αυτή την επίδραση. Επιπλέον, στα πειραματικά μοντέλα, διατροφή με υψηλή περιεκτικότητα σε φρουκτόζη, αντίστοιχη με εκείνη που μπορεί να προκύψει από τη συχνή κατανάλωση ζαχαρούχων αναψυκτικών, αύξησε τη διασπορά του καρκίνου ακόμη και χωρίς να έχει προηγηθεί χημειοθεραπεία.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι η φρουκτόζη μειώνει την παραγωγή χοληστερόλης μέσα στα γειτονικά καρκινικά κύτταρα. Η χοληστερόλη συμβάλλει στη διατήρηση της συνοχής μεταξύ των κυττάρων. Όταν τα επίπεδά της μειώνονται, οι δεσμοί αυτοί εξασθενούν, επιτρέποντας στα καρκινικά κύτταρα να αποκολληθούν ευκολότερα και να μετακινηθούν σε άλλες περιοχές.
Η μελέτη εξέτασε και τις στατίνες, φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη μείωση της χοληστερόλης. Στα προκλινικά πειράματα παρατηρήθηκε ότι οι στατίνες διευκόλυναν επίσης την αποκόλληση των καρκινικών κυττάρων. Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι τα ευρήματα αυτά δεν αποτελούν λόγο διακοπής της αγωγής με στατίνες, καθώς δεν έχουν ακόμη επιβεβαιωθεί σε ασθενείς και απαιτούνται κλινικές μελέτες.
Η ερευνητική ομάδα εξετάζει πλέον εάν ο ίδιος μηχανισμός μπορεί να ισχύει και σε άλλες μορφές καρκίνου, όπως του παγκρέατος, του παχέος εντέρου και του ήπατος. Παράλληλα, επισημαίνει ότι μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι η μείωση της κατανάλωσης φρουκτόζης μπορεί να αλλάξει την πορεία της νόσου στους ασθενείς. Τα αποτελέσματα προέρχονται από προκλινική έρευνα και αποτελούν βάση για περαιτέρω μελέτες.
Πηγή: Ινστιτούτο Wistar
Αναφορά: Ινστιτούτο Wistar. «Ένα κοινό σάκχαρο μπορεί να βοηθήσει τα καρκινικά κύτταρα να απελευθερωθούν και να εξαπλωθούν». ScienceDaily. ScienceDaily, 4 Αυγούστου 2026. <www.sciencedaily.com / releases / 2026 /
08 / 260802223426.htm>.
