Οι τροφικές αλλεργίες μπορεί να επηρεάζονται όχι μόνο από το ίδιο το τρόφιμο που προκαλεί την αντίδραση, αλλά και από την κατάσταση του εντέρου, σύμφωνα με νέα έρευνα που εξετάζει τον ρόλο του μικροβιώματος του εντέρου και της λεγόμενης «διαρροής του εντέρου». Η μελέτη, η οποία πραγματοποιήθηκε σε ποντίκια και δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Journal of Immunology, δείχνει ότι οι αλλαγές στη σύνθεση των βακτηρίων του εντέρου μπορεί να συνδέονται με μεγαλύτερη διαπερατότητα του εντερικού φραγμού και πιο σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις σε τροφές. Το έντερο δεν αποτελεί απλώς ένα όργανο πέψης, αλλά έναν σημαντικό μηχανισμό άμυνας του οργανισμού. Η φυσιολογική λειτουργία του εντερικού φραγμού επιτρέπει τη μεταφορά νερού και θρεπτικών συστατικών από τις τροφές στο αίμα, εμποδίζοντας παράλληλα την ανεξέλεγκτη είσοδο ουσιών που μπορεί να προκαλέσουν ανοσολογικές αντιδράσεις. Όταν αυτή η λειτουργία διαταράσσεται, αυξάνεται η διαπερατότητα του εντέρου, μια κατάσταση που συχνά περιγράφεται ως «διαρρέον έντερο». Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το μικροβίωμα του εντέρου, δηλαδή τα τρισεκατομμύρια βακτήρια που ζουν στο πεπτικό σύστημα, φαίνεται να παίζει σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση αυτού του φραγμού. Όταν η ισορροπία αυτών των μικροοργανισμών αλλάζει, μπορεί να επηρεαστεί τόσο η κατάσταση του εντερικού τοιχώματος όσο και ο τρόπος με τον οποίο αντιδρά το ανοσοποιητικό σύστημα απέναντι σε αλλεργιογόνες τροφές.
Για να μελετήσουν τη σχέση ανάμεσα στο μικροβίωμα, το έντερο και τις αλλεργίες, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν δύο ομάδες ποντικών που ήταν γνωστό ότι είχαν διαφορετική σύνθεση μικροβιώματος. Όταν προκάλεσαν τροφική αλλεργία στα ζώα, παρατήρησαν σημαντικές διαφορές στην ένταση των αντιδράσεων. Η μία ομάδα εμφάνισε ηπιότερα συμπτώματα, ενώ η άλλη παρουσίασε πιο σοβαρές αντιδράσεις, μεταξύ των οποίων εντονότερη διάρροια. Τα ποντίκια με τις πιο σοβαρές αλλεργικές εκδηλώσεις παρουσίαζαν επίσης αυξημένη εντερική διαπερατότητα, γεγονός που υποδεικνύει σύνδεση ανάμεσα στη λειτουργία του εντερικού φραγμού και στη σοβαρότητα της αλλεργίας. Παράλληλα, οι ερευνητές εντόπισαν αλλαγές σε συγκεκριμένα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος. Τα ζώα με εντονότερες αλλεργικές αντιδράσεις είχαν περισσότερα Th2 κύτταρα, έναν τύπο ανοσοκυττάρων που συνδέεται με την ενεργοποίηση αλλεργικών αποκρίσεων, και λιγότερα Treg κύτταρα, τα οποία βοηθούν στη ρύθμιση του ανοσοποιητικού συστήματος και στον περιορισμό υπερβολικών αντιδράσεων. Τα Th2 κύτταρα θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικά στις τροφικές αλλεργίες, καθώς συμμετέχουν στις διαδικασίες που μπορούν να οδηγήσουν σε σοβαρές αντιδράσεις, ακόμη και σε αναφυλαξία στους ανθρώπους.
Η αλλαγή του μικροβιώματος άλλαξε και την αλλεργική αντίδραση
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα της μελέτης προέκυψε όταν οι ερευνητές τοποθέτησαν μαζί τα ποντίκια των δύο ομάδων. Τα ζώα που αρχικά είχαν ηπιότερες αλλεργικές αντιδράσεις άρχισαν να εμφανίζουν πιο σοβαρά συμπτώματα. Οι περαιτέρω αναλύσεις έδειξαν ότι το μικροβίωμα των ποντικών με τις ηπιότερες αντιδράσεις είχε μεταβληθεί και είχε αρχίσει να μοιάζει περισσότερο με εκείνο των ζώων που εμφάνιζαν σοβαρότερες αλλεργίες. Ταυτόχρονα, παρατηρήθηκε αύξηση της διαπερατότητας του εντέρου και αλλαγή στην ισορροπία των ανοσοκυττάρων που σχετίζονται με την αλλεργική απόκριση.
Τα ευρήματα αυτά δείχνουν ότι το μικροβίωμα δεν αποτελεί απλώς έναν παράγοντα που συνυπάρχει με τις τροφικές αλλεργίες, αλλά μπορεί να επηρεάζει ενεργά τον τρόπο με τον οποίο αντιδρά το ανοσοποιητικό σύστημα. «Οι μικροοργανισμοί του εντέρου επηρέασαν τα ειδικά για τις τροφικές αλλεργίες ανοσοκύτταρα, τα οποία με τη σειρά τους επηρέασαν την ίδια την αλλεργική αντίδραση», ανέφερε η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, επισημαίνοντας ότι η κατανόηση αυτών των μηχανισμών μπορεί να οδηγήσει σε νέες προσεγγίσεις για την αντιμετώπιση των τροφικών αλλεργιών. Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι χρειάζονται περισσότερες μελέτες για να αποσαφηνιστεί ποια συγκεκριμένα βακτήρια ευθύνονται για αυτές τις αλλαγές και πώς ακριβώς η αυξημένη διαπερατότητα του εντέρου επηρεάζει τα κύτταρα του ανοσοποιητικού στους ανθρώπους.
