Νέες προειδοποιήσεις και στοιχεία αμφισβητούν την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των συμπληρωμάτων διατροφής
Η καθημερινή συνήθεια πολλών Βρετανών να λαμβάνουν πολυβιταμινούχα σκευάσματα, ακόμη και με περιοδική χρήση, φανερώνει την ευρέως διαδεδομένη πεποίθηση ότι ένα χάπι μπορεί να αντικαταστήσει τις ανάγκες του οργανισμού σε βασικά θρεπτικά συστατικά. Παρ’ όλα αυτά, η επιστημονική συζήτηση γύρω από τα οφέλη και κυρίως τους πιθανούς κινδύνους των πολυβιταμινών, έχει πάρει νέα τροπή.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | «Η τροφή είναι φάρμακο»: Ελπιδοφόρα αποτελέσματα από πρόγραμμα υγιεινής διατροφής για άτομα με διαβήτη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αυτά τα συμπληρώματα πρέπει να αποφεύγουν όσοι έχουν μεταβολικό σύνδρομο
Ο Dr. Asif Ahmed, γενικός ιατρός με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο, προκαλεί αίσθηση με τη θέση του πως πρόκειται για ένα συμπλήρωμα που, ως γιατρός, δεν θα κατανάλωνε ποτέ. Στηρίζοντας τη στάση του τόσο σε προσωπική κλινική εμπειρία όσο και σε μακροχρόνιες έρευνες, τονίζει ότι οι πολυβιταμίνες όχι μόνο δεν προσφέρουν τα υποσχόμενα οφέλη, αλλά μπορεί και να βλάψουν, ειδικά όταν καταναλώνονται καθημερινά και ανεξέλεγκτα. Όπως υποστηρίζει, οι περισσότεροι χρήστες δεν τις χρειάζονται, ενώ συχνά περιέχουν δόσεις βιταμινών και μετάλλων πολύ πάνω από τις συνιστώμενες ημερήσιες ανάγκες.
Πράγματι, μελέτη του Εθνικού Ινστιτούτου Καρκίνου των ΗΠΑ, που διήρκεσε δύο δεκαετίες, εντόπισε 4% αύξηση στον συνολικό κίνδυνο θνησιμότητας μεταξύ εκείνων που λάμβαναν καθημερινά πολυβιταμίνες, χωρίς να διαπιστωθεί καμία συμβολή τους στη μακροβιότητα. Αντίστοιχα, το 2018, δημοσίευση στο Journal of the American College of Cardiology κατέληξε στο συμπέρασμα ότι συμπληρώματα όπως οι πολυβιταμίνες, η βιταμίνη D, το ασβέστιο και η βιταμίνη C δεν φάνηκαν να μειώνουν τον κίνδυνο καρδιοπάθειας, εγκεφαλικού ή πρόωρου θανάτου.
Ένα από τα βασικά προβλήματα εντοπίζεται στη φύση ορισμένων βιταμινών. Εκείνες που είναι λιποδιαλυτές, όπως η Α και η Κ, δεν αποβάλλονται εύκολα από το σώμα, συσσωρεύονται στον λιπώδη ιστό και στο ήπαρ και μπορεί με την πάροδο του χρόνου να προκαλέσουν τοξικές επιπλοκές. Οι υπερβολικές δόσεις αυτών των βιταμινών έχουν συσχετιστεί με κινδύνους όπως ηπατική ανεπάρκεια, αιμορραγικά επεισόδια και προβλήματα στα οστά, ιδιαίτερα όταν η λήψη γίνεται χωρίς ιατρική επίβλεψη. Οι υδατοδιαλυτές βιταμίνες, από την άλλη, αποβάλλονται πιο εύκολα, κάτι που τις καθιστά κατά κανόνα ασφαλέστερες, αλλά και λιγότερο αποτελεσματικές αν ληφθούν χωρίς διατροφική ανάγκη.
Το βρετανικό NHS υπενθυμίζει ότι μια ισορροπημένη διατροφή παραμένει ο πιο αποτελεσματικός τρόπος κάλυψης των διατροφικών αναγκών του οργανισμού. Στο ίδιο πνεύμα, ο Δρ. Ahmed τονίζει πως αντί για μια «όλα σε ένα» λύση, οι άνθρωποι θα έπρεπε να επιλέγουν στοχευμένα συμπληρώματα όταν υπάρχουν πραγματικές ελλείψεις — όπως η βιταμίνη D, που μπορεί να βοηθήσει στην υγεία των οστών, ειδικά κατά τους χειμερινούς μήνες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η δίαιτα που καθυστερεί τη γήρανση στους άνδρες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τι σημαίνει για την υγεία αν τα νύχια σας δε μεγαλώνουν
Αντί για χάπια, ο γιατρός προτείνει εμπλουτισμένα τρόφιμα, λιπαρά ψάρια, άφθονες φυτικές ίνες και καθημερινή κατανάλωση θρεπτικών στοιχείων από φυσικές πηγές. Όπως αναφέρει, η δική του καθημερινή επιλογή είναι ένα μείγμα αλεσμένων σπόρων, πλούσιο σε φυτικές ίνες, πρωτεΐνες και μικροθρεπτικά συστατικά, που δεν επιβαρύνει το σώμα με συνθετικές ενώσεις και προσφέρει σταδιακή θρέψη χωρίς κινδύνους.
Είναι γεγονός πως οι εισαγωγές ασθενών στα νοσοκομεία της Αγγλίας και της Ουαλίας για νοσήματα που σχετίζονται με τον υποσιτισμό έχουν υπερτριπλασιαστεί την τελευταία δεκαετία. Περισσότερες από 800.000 περιπτώσεις μόνο το 2022 σχετίζονται με ελλείψεις σε βασικά θρεπτικά στοιχεία, όπως ο σίδηρος, το ασβέστιο και οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β. Ασθένειες όπως το σκορβούτο και η ραχίτιδα, που θυμίζουν άλλες εποχές, επιστρέφουν λόγω κακής διατροφής και κοινωνικοοικονομικών ανισοτήτων. Σε αυτό το πλαίσιο, η ανάγκη για συμπλήρωση μέσω βιταμινών φαίνεται κατανοητή, όμως η απάντηση δεν είναι απαραίτητα τα χάπια πολλαπλών συστατικών, ειδικά όταν η αποτελεσματικότητά τους αμφισβητείται και οι παρενέργειες παραμένουν υποτιμημένες. Αντί να αντιμετωπίζεται το σύμπτωμα της κακής διατροφής με μια εύκολη, εμπορική λύση, η έμφαση φαίνεται να πρέπει να μετατοπιστεί στην εκπαίδευση γύρω από τη διατροφή, στην πρόληψη και στην εξατομικευμένη φροντίδα.
