Επιστημονική ανάλυση ξεκαθαρίζει μύθους και πραγματικότητα στη διατροφή με βάση πρόσφατη μελέτη
Μία πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nutrition Bulletin είχε ως στόχο να απομυθοποιήσει πολλές από τις αντιλήψεις που συνδέονται με το ψωμί και τη γενικότερη υγεία. Καθώς η παγκόσμια ζήτηση για σιτάρι αυξάνεται, κυρίως λόγω της αστικοποίησης στις αναπτυσσόμενες χώρες, η συζήτηση γύρω από τις διάφορες μορφές επεξεργασίας του σιταριού γίνεται όλο και πιο έντονη. Η αξιολόγηση αυτών των ζητημάτων είναι κρίσιμη ώστε να παρέχεται τεκμηριωμένη καθοδήγηση στο κοινό και να διαλύονται οι επίμονες παρανοήσεις που συχνά πηγάζουν από αποσπασματικά στοιχεία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εορταστικό ωράριο: Τι ισχύει για τα σούπερ μάρκετ
Ο διατροφικός αντίκτυπος της άλεσης
Οι κόκκοι σιταριού αλέθονται συνήθως για να διαχωριστεί το αμυλούχο ενδοσπέρμιο από τον θρεπτικό φλοιό (πίτουρο) και το φύτρο. Αυτή η διαδικασία δημιουργεί το λεπτό λευκό αλεύρι. Η άλεση μειώνει σημαντικά τις φυτικές ίνες, τις βιταμίνες του συμπλέγματος Β, τα μέταλλα και τα φυτοχημικά συστατικά, καθώς αυτά τα θρεπτικά στοιχεία συγκεντρώνονται στα εξωτερικά στρώματα του κόκκου.
Το ψωμί ολικής άλεσης περιέχει και τα τρία μέρη του κόκκου στις ίδιες αναλογίες με τον ανέπαφο σπόρο. Ωστόσο, στην αγορά κυκλοφορούν πολλά προϊόντα που αναμειγνύουν λευκό και ολικής άλεσης αλεύρι, προσθέτουν σπόρους ή ενισχύονται με φυτικές ίνες. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι δεν προσφέρουν όλα αυτά τα ψωμιά σημαντικά υψηλότερη διατροφική αξία από το λευκό ψωμί, γι’ αυτό και η ανάγνωση των ετικετών είναι απαραίτητη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μεταλλικά θραύσματα σε λουκάνικα και σαλάμι – Άμεση ανάκληση
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Δικαστική νίκη καταναλωτικής οργάνωσης κατά της FIFA για παραπλανητική διαφήμιση στο Παγκόσμιο Κυπέλλο
Τα οφέλη των προϊόντων ολικής άλεσης
Η τακτική κατανάλωση τροφίμων ολικής άλεσης μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο χρόνιων παθήσεων, όπως ο διαβήτης τύπου 2, οι καρδιαγγειακές παθήσεις και ο καρκίνος του παχέος εντέρου. Αυτά τα οφέλη αποδίδονται κυρίως στις φυτικές ίνες και τα μικροθρεπτικά συστατικά τους. Οι μη απορροφήσιμοι υδατάνθρακες που περιέχονται στα ολικής άλεσης τρόφιμα ζυμώνονται από τα μικρόβια του εντέρου, οδηγώντας σε ένα πιο υγιές εντερικό περιβάλλον.
Επίσης, ψωμιά με χονδροειδώς αλεσμένους κόκκους ή ψωμιά τύπου προζυμιού ενδέχεται να επιβραδύνουν τη διαδικασία της πέψης και της απορρόφησης, συμβάλλοντας στον καλύτερο έλεγχο του βάρους μέσω του αισθήματος κορεσμού. Ταυτόχρονα, τα φυτοχημικά συστατικά του σιταριού, ιδιαίτερα οι φαινολικές ενώσεις, έχει φανεί ότι ενδεχομένως μειώνουν τη φλεγμονή και βελτιώνουν τη λειτουργία των αιμοφόρων αγγείων.
Επαναξιολόγηση του λευκού ψωμιού
Παρά την προώθηση των προϊόντων ολικής άλεσης, το λευκό ψωμί παραμένει το πιο δημοφιλές σε πολλές περιοχές λόγω του χαμηλού του κόστους, της ευκολίας και της γεύσης του. Παρόλο που χάνει κάποια θρεπτικά συστατικά κατά την άλεση, εξακολουθεί να παρέχει ενέργεια, φυτικές ίνες και φολικό οξύ στη διατροφή, ειδικά στις ομάδες χαμηλότερου εισοδήματος.
Η μελέτη τονίζει ότι το λευκό ψωμί δεν πρέπει να θεωρείται εγγενώς ανθυγιεινό. Σε πολλές χώρες εφαρμόζονται πολιτικές εμπλουτισμού του λευκού αλευριού με μέταλλα και βιταμίνες, όπως σίδηρος, ασβέστιο και βιταμίνες του συμπλέγματος Β, για την αντικατάσταση των θρεπτικών ουσιών που χάνονται. Για παράδειγμα, στη Μεγάλη Βρετανία από το 2026 θα απαιτείται η προσθήκη φολικού οξέος στο λευκό αλεύρι, μια πρακτική που θα ωφελήσει ιδιαίτερα τις ευάλωτες κοινωνικά ομάδες. Οι πολιτικές εμπλουτισμού αποτελούν σημαντικό εργαλείο δημόσιας υγείας.
Όσον αφορά την κατάταξη του προσυσκευασμένου ψωμιού ως εξαιρετικά επεξεργασμένο τρόφιμο (UPF) βάσει της ταξινόμησης Nova, η νέα ανάλυση υπογραμμίζει ότι η κατάσταση UPF από μόνη της δεν υποδηλώνει ότι το εργοστασιακά παραγόμενο ψωμί είναι επιβλαβές. Οι κίνδυνοι για την υγεία εξαρτώνται από τη συνολική ποιότητα της διατροφής και τα συγκεκριμένα συστατικά. Τα πρόσθετα που περιέχονται στα συσκευασμένα ψωμιά δοκιμάζονται για την ασφάλειά τους, αν και οι ενδείξεις για την επίδραση ορισμένων προσθέτων στην υγεία του εντέρου παραμένουν ασαφείς.
