Περισσότερες από 93.000 εμφανίσεις εμπορικών σημάτων που προωθούν προϊόντα με δυνητικά επιβλαβείς επιπτώσεις καταγράφηκαν κατά τη διάρκεια των ζωντανών μεταδόσεων του Παγκοσμίου Κυπέλλου ποδοσφαίρου του 2026, σύμφωνα με νέα ανάλυση ερευνητών από το Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ και το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Από αυτές, περισσότερες από 65.000 αφορούσαν τρόφιμα και ποτά που οι ερευνητές κατέταξαν ως ανθυγιεινά, με την έκθεση να εμφανίζεται σε κάθε έναν από τους 104 αγώνες της διοργάνωσης. Η μελέτη είναι η πρώτη που εξετάζει συστηματικά την προβολή προϊόντων που χαρακτηρίζονται από τους ερευνητές ως επιβλαβή σε ολόκληρο το Παγκόσμιο Κύπελλο, αντί να περιορίζεται σε ένα μικρό δείγμα αγώνων. Για την ανάλυση χρησιμοποιήθηκε το υπερυπολογιστικό σύστημα Isambard-AI του Πανεπιστημίου του Μπρίστολ, το οποίο επεξεργάστηκε συνολικά 172,6 ώρες ζωντανής αγωνιστικής δράσης. Το σύστημα εντόπισε τα λογότυπα και κατέγραψε τη μάρκα, τον χρόνο εμφάνισης και τον αριθμό των λογοτύπων που υπήρχαν ταυτόχρονα στην οθόνη, με τα αποτελέσματα να ελέγχονται και έναντι ανεξάρτητης ανθρώπινης κωδικοποίησης.
Από τα 93.409 λογότυπα που καταγράφηκαν συνολικά, τα 65.722, ποσοστό 70,4%, αφορούσαν ανθυγιεινά τρόφιμα και ποτά. Οι συγκεκριμένες εμπορικές αναφορές ήταν ορατές για περίπου 28,1 ώρες, δηλαδή για περίπου 16,3% του συνολικού χρόνου ζωντανής αγωνιστικής δράσης. Σε έναν μέσο αγώνα, αντιστοιχούσαν σε περίπου 576 εμφανίσεις, ή μία εμφάνιση κάθε 9,4 δευτερόλεπτα. Η προβολή συγκεντρώθηκε μάλιστα σε λίγες μεγάλες διεθνείς μάρκες. Στην κορυφή βρέθηκε η Coca-Cola με 21.893 εμφανίσεις, ακολούθησε η McDonald’s με 13.915, η Powerade με 12.777 και η Lay’s με 12.087. Οι τέσσερις αυτές μάρκες αντιπροσώπευσαν συνολικά περίπου 65% όλων των λογοτύπων προϊόντων που οι ερευνητές κατέταξαν ως επιβλαβή. Η ανάλυση δεν περιορίστηκε στα τρόφιμα και τα ποτά. Καταγράφηκαν επίσης 9.360 εμφανίσεις εταιρειών και υπηρεσιών στοιχηματισμού μέσω αγορών προβλέψεων, 9.266 εμφανίσεις αλκοολούχων ποτών, 6.429 εμφανίσεις εταιρειών τυχερών παιχνιδιών και 2.632 εμφανίσεις εταιρειών κρυπτονομισμάτων. Συνολικά, τουλάχιστον ένα από αυτά τα εμπορικά σήματα ήταν ορατό για 39,3 ώρες, δηλαδή σχεδόν το 23% του συνολικού χρόνου ζωντανής δράσης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Βάφτισαν «βιολογικό» 40.000 τόνους ρύζι με απαγορευμένα φυτοφάρμακα και «τσέπωσαν» επιδοτήσεις 400.000€
Η διαφήμιση ήταν μέρος της ίδιας της εικόνας του αγώνα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ο τρόπος με τον οποίο εμφανίζονταν τα περισσότερα από αυτά τα εμπορικά σήματα. Η έρευνα δεν μέτρησε τις συνηθισμένες τηλεοπτικές διαφημίσεις που προβάλλονταν στα διαλείμματα και μπορούσαν να διαφέρουν από χώρα σε χώρα. Εξετάστηκε η διαφήμιση που ήταν ενσωματωμένη στη διεθνή εικόνα των αγώνων, όπως οι διαφημιστικές πινακίδες γύρω από τον αγωνιστικό χώρο. Αυτό σημαίνει ότι οι θεατές δεν μπορούσαν ουσιαστικά να αποφύγουν την έκθεση χωρίς να σταματήσουν να παρακολουθούν τον αγώνα.
Για το Ηνωμένο Βασίλειο, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν στοιχεία τηλεθέασης από 53 μεταδόσεις και υπολόγισαν ότι η προβολή των συγκεκριμένων εμπορικών σημάτων αντιστοιχούσε σε περίπου 267 δισεκατομμύρια πιθανές εμφανίσεις. Από αυτές, 184,4 δισεκατομμύρια αφορούσαν ανθυγιεινά τρόφιμα και ποτά. Η εκτίμηση αυτή αφορά ειδικά το βρετανικό κοινό και δεν αποτελεί μέτρηση της πραγματικής παγκόσμιας έκθεσης.
Το ζήτημα αποκτά επιπλέον διάσταση επειδή η ίδια διεθνής τηλεοπτική εικόνα μεταδιδόταν σε πολλές χώρες. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι εμφανίστηκαν διαφημίσεις αλκοόλ, τυχερών παιχνιδιών και αγορών προβλέψεων σε χώρες όπου ορισμένα από τα συγκεκριμένα προϊόντα ή οι συγκεκριμένοι πάροχοι δεν επιτρέπονται ή δεν διαθέτουν την απαιτούμενη άδεια. Σύμφωνα με την έκθεση, τεχνολογία που επιτρέπει την αντικατάσταση των διαφημιστικών πινακίδων ανά χώρα είχε ήδη χρησιμοποιηθεί από την UEFA στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα του 2024, ενώ δεν χρησιμοποιήθηκε στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | «Πιστοποιημένο» αλεύρι χωρίς γλουτένη ήταν τίγκα στη γλουτένη – Άμεση ανάκληση παρτίδων
Ιδιαίτερη ανησυχία για τα παιδιά
Οι ερευνητές συνδέουν τη μεγάλη έκθεση με την ήδη υπάρχουσα βιβλιογραφία για την επίδραση της διαφήμισης στη συμπεριφορά των καταναλωτών. Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι η έκθεση σε διαφήμιση ανθυγιεινών τροφίμων μπορεί να επηρεάσει τις προτιμήσεις και την κατανάλωση των παιδιών, ενώ αντίστοιχα στοιχεία υπάρχουν για τη διαφήμιση αλκοόλ και τυχερών παιχνιδιών. Η νέα ανάλυση, ωστόσο, δεν μετρά άμεσα αν οι θεατές αγόρασαν ή κατανάλωσαν περισσότερα προϊόντα εξαιτίας των συγκεκριμένων διαφημίσεων. Καταγράφει την ένταση και τη διάρκεια της έκθεσης. Οι συγγραφείς προτείνουν, μεταξύ άλλων, να αντιμετωπίζονται και τα εμπορικά σήματα που είναι ενσωματωμένα στις ζωντανές αθλητικές μεταδόσεις ως διαφήμιση που υπόκειται στους σχετικούς κανόνες, αλλά και να χρησιμοποιείται η διαθέσιμη τεχνολογία ώστε οι διαφημίσεις να προσαρμόζονται στη νομοθεσία κάθε χώρας.
Η έρευνα δημοσιεύθηκε ως έκθεση του Πανεπιστημίου του Μπρίστολ με τίτλο The Price of the Beautiful Game: How the Biggest FIFA World Cup Ever Became a Global Platform for Promoting Harmful Products.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Τόνος: Παράσιτα στο 96% των αλιευμάτων που προορίζονται για κονσερβοποίηση – Πόσο ασφαλές είναι το τελικό προϊόν;
- Χάρτινη μπαταρία – χάπι, φέρνει την επανάσταση στις ιατρικές εξετάσεις – Απίστευτο επίτευγμα επιστημόνων του ΜΙΤ (βίντεο)
- Τι πρέπει να προσέχουμε στις ετικέτες τροφίμων αν έχουμε υψηλή χοληστερίνη
- Τι θα γίνει με τη Nestlé στη Ρωσία; Φόβοι για οριστική απώλεια περιουσιακών στοιχείων
- Volkswagen και Audi ανακαλούν πάνω από 208.000 οχήματα λόγω προβλήματος που μπορεί να προκαλέσει απώλεια ελέγχου του τιμονιού
- Ανάκληση παιχνιδιού Peppa, το γουρουνάκι, λόγω παρουσίας καρκινογόνου ουσίας – Τι πρέπει να προσέξουν οι γονείς
- Συναγερμός για «μαϊμού» λέιζερ αποτρίχωσης σε κέντρα αισθητικής και κλινικές – Ψεύτικες άδειες και κίνδυνος για την υγεία
- Γιατί τα μαχαιροπίρουνα βγαίνουν λερωμένα από το πλυντήριο πιάτων;
