Τα παιδιά και οι έφηβοι εξακολουθούν να μην καταναλώνουν αρκετά φυτικά τρόφιμα, παρά τη σταδιακή βελτίωση που έχει καταγραφεί τις τελευταίες δεκαετίες. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα νέας διεθνούς μελέτης, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό British Medical Journal Public Health και ανέλυσε στοιχεία από 185 χώρες, εξετάζοντας τις διατροφικές συνήθειες από την ηλικία του ενός έτους έως τα 19 χρόνια.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι, παρότι η κατανάλωση φρούτων, λαχανικών, οσπρίων, ξηρών καρπών και σπόρων αυξάνεται όσο μεγαλώνουν τα παιδιά, εξακολουθεί να βρίσκεται σημαντικά χαμηλότερα από τις διατροφικές συστάσεις στις περισσότερες περιοχές του κόσμου. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, το εύρημα αυτό προκαλεί ανησυχία, καθώς η ανεπαρκής πρόσληψη φυτικών τροφίμων συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης χρόνιων νοσημάτων αργότερα στη ζωή.
Η μελέτη αξιοποίησε δεδομένα που καλύπτουν την περίοδο 1990 έως 2018, προσφέροντας μία από τις πιο ολοκληρωμένες εικόνες που υπάρχουν σήμερα για τη διατροφή παιδιών και εφήβων σε παγκόσμιο επίπεδο. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η μέση ημερήσια κατανάλωση φυτικών τροφίμων αυξάνεται από περίπου 1,2 μερίδες στην ηλικία του ενός έτους σε περίπου 3,5 μερίδες στους εφήβους ηλικίας 15 έως 19 ετών. Ωστόσο, ακόμη και οι μεγαλύτεροι έφηβοι δεν φτάνουν τις ποσότητες που θεωρούνται απαραίτητες για μια ισορροπημένη διατροφή. Μεγάλες διαφορές παρατηρήθηκαν μεταξύ των χωρών. Οι χαμηλότερες προσλήψεις καταγράφηκαν στη Νότια Ασία, ενώ οι υψηλότερες εμφανίστηκαν σε αρκετές χώρες της Ανατολικής και Νοτιοανατολικής Ασίας, όπου τα λαχανικά αποτελούν παραδοσιακά βασικό μέρος της καθημερινής διατροφής.
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα της μελέτης αφορά τις χώρες υψηλού εισοδήματος. Εκεί, τα βρέφη και τα μικρά παιδιά καταναλώνουν σχετικά περισσότερα φυτικά τρόφιμα, όμως όσο μεγαλώνουν η ποιότητα της διατροφής τους επιδεινώνεται. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτό πιθανότατα οφείλεται στη σταδιακή αντικατάσταση των σπιτικών γευμάτων από έτοιμα και ιδιαίτερα επεξεργασμένα τρόφιμα, τα οποία περιέχουν μικρότερες ποσότητες φρούτων, λαχανικών και άλλων φυτικών συστατικών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι Ηνωμένες Πολιτείες, όπου τα παιδιά κάτω των δύο ετών καταναλώνουν κατά μέσο όρο περίπου 2,7 μερίδες φυτικών τροφίμων ημερησίως, ενώ μετά την ηλικία των δύο ετών η κατανάλωση μειώνεται αισθητά και παραμένει χαμηλή μέχρι την ενηλικίωση. Η μελέτη δείχνει επίσης ότι το μορφωτικό επίπεδο της οικογένειας επηρεάζει σημαντικά τις διατροφικές επιλογές. Τα παιδιά γονέων με υψηλότερη εκπαίδευση καταναλώνουν γενικά περισσότερα φρούτα, λαχανικά, ξηρούς καρπούς και σπόρους, ενώ οι διαφορές είναι μικρότερες στην κατανάλωση οσπρίων.
Οι επιστήμονες ζητούν παρεμβάσεις από μικρή ηλικία
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η αύξηση της κατανάλωσης φυτικών τροφίμων από μικρή ηλικία αποτελεί μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις για τη βελτίωση της δημόσιας υγείας. Προτείνουν πολιτικές που θα ενισχύσουν την παρουσία φρούτων, λαχανικών, οσπρίων, ξηρών καρπών και σπόρων τόσο στο οικογενειακό τραπέζι όσο και στα σχολικά γεύματα.
Παράλληλα, επισημαίνουν ότι, αν και η κατανάλωση φυτικών τροφίμων έχει αυξηθεί σε σύγκριση με τη δεκαετία του 1990, η πρόοδος είναι αργή και δεν επαρκεί για να καλύψει τις διατροφικές ανάγκες των παιδιών και των εφήβων.
