Νέα επιστημονικά δεδομένα για την κατανάλωση τυριού
Το τυρί προσφέρει γενικά σημαντικά διατροφικά οφέλη, καθώς αποτελεί καλή πηγή πρωτεΐνης υψηλής βιολογικής αξίας, συμβάλλοντας στη διατήρηση και ενδυνάμωση της μυϊκής μάζας. Περιέχει ασβέστιο και φώσφορο, απαραίτητα για την υγεία των οστών και των δοντιών, καθώς και βιταμίνες όπως η Β12 και η Α, που παίζουν ρόλο στη σωστή λειτουργία του νευρικού και του ανοσοποιητικού συστήματος. Παράλληλα, τα λιπαρά του τυριού βοηθούν στην απορρόφηση λιποδιαλυτών βιταμινών και προσφέρουν αίσθημα κορεσμού, ενώ η κατανάλωσή του, όταν γίνεται με μέτρο, μπορεί να ενταχθεί σε μια ισορροπημένη διατροφή. Εκτός όμως από τα παραπάνω φαίνεται να προστατεύει από μία κοινή παθολογία που χτυπάει κυρίως την τρίτη ηλικία: την άνοια.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα 2 δημοφιλή χριστουγεννιάτικα εδέσματα που συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας (ΧΑΠ) – Νέα μελέτη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Εσωτερικός πληροφοριοδότης αποκάλυψε παράνομη παραγωγή εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου
Παγκοσμίως ζουν πάνω από 55 εκατομμύρια άνθρωποι με άνοια και κάθε χρόνο καταγράφονται περίπου 10 εκατομμύρια νέα περιστατικά. Μετά την ηλικία των 65 ετών ο κίνδυνος εμφάνισης αυξάνεται σημαντικά, ενώ μετά τα 85 περίπου ένας στους τρεις ανθρώπους παρουσιάζει κάποια μορφή άνοιας. Αποτελεί μία από τις κύριες αιτίες αναπηρίας και εξάρτησης στους ηλικιωμένους. Στην πράξη, η άνοια δεν είναι σπάνια ούτε εξαίρεση. Δεν αποτελεί φυσιολογικό κομμάτι της γήρανσης, αλλά μια πολύ συχνή παθολογική κατάσταση της τρίτης ηλικίας. Η πιο συχνή μορφή είναι η νόσος Alzheimer, όμως υπάρχουν και άλλοι τύποι άνοιας με διαφορετικά χαρακτηριστικά και αίτια. Καθώς οι διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές παραμένουν περιορισμένες, το ενδιαφέρον στρέφεται όλο και περισσότερο σε παρεμβάσεις πρόληψης που βασίζονται σε παράγοντες κινδύνου οι οποίοι μπορούν να τροποποιηθούν, όπως η διατροφή.
Στόχος νέας μεγάλης πληθυσμιακά μελέτης που διενεργήθηκε την περίοδο 2019–2022, ήταν να εξετάσει την πιθανή συσχέτιση μεταξύ της συστηματικής κατανάλωσης τυριού και της εμφάνισης άνοιας σε μια μεγάλη πληθυσμιακή ομάδα ηλικιωμένων, καθώς και να παράσχει επιδημιολογικά στοιχεία σχετικά με τον πιθανό προληπτικό του ρόλο σε πληθυσμούς με χαμηλή αρχική πρόσληψη γαλακτοκομικών προϊόντων. Σύμφωνα με τους ερευνητές η κατανάλωση τυριού τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα συνδέεται με χαμηλότερη εμφάνιση άνοιας σε άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω. Η έρευνα βασίστηκε σε δεδομένα της Japan Gerontological Evaluation Study (JAGES) και δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nutrients.
Η μελέτη παρακολούθησε 7.914 ηλικιωμένους που δεν είχαν προηγούμενη γνωμάτευση άνοιας ή ανάγκης μακροχρόνιας φροντίδας κατά την έναρξη της έρευνας. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε δύο ισάριθμες ομάδες: όσους δήλωσαν ότι καταναλώνουν τυρί τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα και όσους δήλωσαν ότι σπάνια ή ποτέ δεν καταναλώνουν τυρί. Για να μειωθούν οι επιδράσεις κοινωνικών και υγειονομικών διαφορών μεταξύ των ομάδων, εφαρμόστηκε αντιστοίχιση με propensity score, λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες όπως ηλικία, φύλο, εκπαίδευση, εισόδημα, αυτοαξιολόγηση υγείας, λειτουργική ανεξαρτησία και αναφορές προβλημάτων μνήμης.
Η παρακολούθηση διήρκεσε τρία έτη και η εμφάνιση άνοιας καταγράφηκε μέσω του εθνικού συστήματος πιστοποίησης μακροχρόνιας φροντίδας της Ιαπωνίας. Κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής, άνοια εμφάνισε το 3,4% των ατόμων που κατανάλωναν τυρί, έναντι 4,5% των μη καταναλωτών. Η διαφορά αντιστοιχεί σε περίπου 10,6 λιγότερα περιστατικά άνοιας ανά 1.000 άτομα σε βάθος τριετίας στην ομάδα κατανάλωσης τυριού.
Η στατιστική ανάλυση με μοντέλο Cox έδειξε ότι η κατανάλωση τυριού συνδέθηκε με 24% χαμηλότερο σχετικό κίνδυνο εμφάνισης άνοιας σε σύγκριση με τη μη κατανάλωση. Ακόμη και μετά από πρόσθετη προσαρμογή για γενικότερες διατροφικές συνήθειες, όπως η κατανάλωση κρέατος, ψαριού, φρούτων και λαχανικών, η συσχέτιση παρέμεινε, αν και ελαφρώς μειωμένη. Οι περισσότεροι από όσους κατανάλωναν τυρί δήλωσαν συχνότητα μία έως δύο φορές την εβδομάδα, ενώ μικρότερο ποσοστό ανέφερε συχνότερη κατανάλωση. Ως προς το είδος, το επεξεργασμένο τυρί ήταν μακράν το πιο συχνά καταναλισκόμενο, ακολουθούμενο από λευκά τυριά μούχλας και άλλες κατηγορίες. Η μελέτη δεν αξιολόγησε ποσότητες κατανάλωσης, αλλά μόνο τη συχνότητα.
Παρά τους περιορισμούς (παρατηρησιακή έρευνα, αυτοαναφερόμενα δεδομένα διατροφής, μη επαναλαμβανόμενες μετρήσεις, απουσία πληροφοριών για μερίδες ή για συγκεκριμένους βιολογικούς δείκτες) η ανάλυση στηρίχθηκε σε μεγάλο δείγμα, με προσεκτική αντιστοίχιση των ομάδων και χρήση διοικητικών αρχείων για την καταγραφή των περιστατικών άνοιας. Τα ευρήματα εντάσσονται σε ένα ευρύτερο σώμα διεθνών μελετών που εξετάζουν τη σχέση μεταξύ γαλακτοκομικών προϊόντων και γνωστικής λειτουργίας, με αποτελέσματα που διαφέρουν ανάλογα με τον πληθυσμό, το επίπεδο κατανάλωσης και τον σχεδιασμό της έρευνας.
Να σημειωθεί ότι και άλλη επίσης πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Neurology δείχνει ότι η κατανάλωση τυριών με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά, όπως τσένταρ, μπρι και γκούντα, καθώς και πλήρους λιπαρών κρεμών, συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας. Στην έρευνα συμμετείχαν 27.670 άτομα με μέση ηλικία 58 ετών κατά την έναρξη, εκ των οποίων 3.208 εμφάνισαν άνοια κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης, ενώ οι αναλύσεις έδειξαν ότι όσοι κατανάλωναν τουλάχιστον 50 γραμμάρια λιπαρού τυριού ημερησίως είχαν περίπου 13% χαμηλότερο συνολικό κίνδυνο άνοιας σε σύγκριση με όσους κατανάλωναν λιγότερα από 15 γραμμάρια. Ο κίνδυνος αγγειακής άνοιας ήταν περίπου 29% χαμηλότερος στην ομάδα με τη μεγαλύτερη κατανάλωση τυριού, ενώ η καθημερινή πρόσληψη πλήρους λιπαρής κρέμας συσχετίστηκε με μείωση του κινδύνου κατά 16%. Οι ερευνητές της συγκεκριμένης μελέτης ωστόσο, διευκρινίζουν ότι τα αποτελέσματα πρέπει να ερμηνεύονται με προσοχή, καθώς η συνολική ποιότητα της διατροφής, η φυσική δραστηριότητα και ο καρδιαγγειακά υγιεινός τρόπος ζωής παραμένουν καθοριστικοί παράγοντες για τη γνωστική υγεία και δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η κατανάλωση τυριού από μόνη της αποτελεί λύση ή υποκαθιστά ολοκληρωμένες στρατηγικές πρόληψης της άνοιας.
