© Cibum. Απαγορεύεται η ολική ή μερική αναπαραγωγή, αντιγραφή, αναδημοσίευση ή διανομή του παρόντος άρθρου και του φωτογραφικού υλικού.
Η Φινλανδική Αρχή Τροφίμων (Ruokavirasto) εξέδωσε νέες οδηγίες και συστάσεις ασφαλούς κατανάλωσης για τα φυτικά γάλατα και τα ζυμωμένα φυτικά προϊόντα τύπου γιαουρτιού και σνακ, καθορίζοντας συγκεκριμένες ποσότητες για παιδιά ηλικίας 1 έως 6 ετών. Οι οδηγίες αφορούν κυρίως “γάλα” βρώμης και σόγιας, ενώ διαφορετικές συστάσεις δίνονται για τα ροφήματα αμυγδάλου και ρυζιού.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Βούτυρο, σούσι και πεπόνι στη νέα λίστα τροφίμων υψηλού κινδύνου για το θανατηφόρο βακτήριο Listeria
Οι νέες οδηγίες ακολουθούν την πρόσφατη επιστημονική ανασκόπηση της Φινλανδικής Αρχής Τροφίμων και της VTT για την ασφάλεια των φυτικών εναλλακτικών προϊόντων γάλακτος και κρέατος. Η ανασκόπηση είχε εντοπίσει διαφορετικό προφίλ κινδύνου ανάλογα με την πρώτη ύλη, με ιδιαίτερη προσοχή σε μυκοτοξίνες και σε στοιχεία όπως το κάδμιο, το νικέλιο και το ανόργανο αρσενικό. Τα νέα δεδομένα του προγράμματος VEGETURVA οδήγησαν πλέον σε συγκεκριμένες οδηγίες κατανάλωσης για τα φυτικά ροφήματα, ιδιαίτερα για τα μικρά παιδιά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελληνικό μέλι: Γιατί μερικές συσκευασίες δεν έχουν την υποχρεωτική ετικέτα με τα διατροφικά στοιχεία;
Οι νέες οδηγίες δημοσιεύθηκαν στις 17 Σεπτεμβρίου 2026 και βασίζονται στην αξιολόγηση κινδύνου του ερευνητικού προγράμματος VEGETURVA, στο οποίο εξετάστηκε η χημική και μικροβιολογική ασφάλεια φυτικών ροφημάτων, φυτικών προϊόντων τύπου γιαουρτιού και vegan επιδορπίων. Κατά τον καθορισμό των συστάσεων εξετάστηκαν, μεταξύ άλλων, η παρουσία βαρέων μετάλλων και μυκοτοξινών, καθώς και η διατροφική ποιότητα των προϊόντων.
Για τα παιδιά ηλικίας 1 έως 6 ετών, η Ruokavirasto αναφέρει ότι τα ροφήματα και τα αντίστοιχα φυτικά προϊόντα βρώμης μπορούν να αποτελούν μέρος της καθημερινής διατροφής, με συνιστώμενη μέγιστη ποσότητα τα 600 ml ημερησίως. Για τα προϊόντα σόγιας η αντίστοιχη ποσότητα ορίζεται στα 300 ml ημερησίως.
Όταν ένα παιδί καταναλώνει καθημερινά προϊόντα και από τις δύο κατηγορίες, οι ποσότητες πρέπει να είναι μικρότερες. Η ίδια η Αρχή δίνει ως παράδειγμα περίπου 300 ml προϊόντος βρώμης και 150 ml προϊόντος σόγιας την ημέρα. Οι ποσότητες αυτές αφορούν τον μέσο όρο της συστηματικής καθημερινής κατανάλωσης. Η Ruokavirasto διευκρινίζει ότι μια μεμονωμένη ημέρα κατά την οποία ένα παιδί θα καταναλώσει μεγαλύτερη ποσότητα δεν συνεπάγεται κίνδυνο από χημικούς παράγοντες. Για παιδιά άνω των 6 ετών, η αξιολόγηση κινδύνου δεν έδειξε ανάγκη θέσπισης αντίστοιχων περιορισμών για τα συγκεκριμένα προϊόντα.
Οι ουσίες που περιόρισαν τις συνιστώμενες ποσότητες για βρώμη και σόγια ήταν το κάδμιο και το νικέλιο. Πρόκειται για στοιχεία που υπάρχουν στο έδαφος και μπορούν να περάσουν στα φυτά και στη συνέχεια στα τρόφιμα. Η συγκέντρωσή τους στα φυτικά προϊόντα επηρεάζεται από παράγοντες όπως οι συνθήκες καλλιέργειας, η λίπανση, το φυτικό είδος και η ποικιλία. Η Αρχή σημειώνει παράλληλα ότι τα προϊόντα που κυκλοφορούν στην αγορά οφείλουν να πληρούν τα νομοθετικά ανώτατα όρια για τις επιμολυντικές ουσίες.
Διαφορετική είναι η οδηγία για τα ροφήματα αμυγδάλου. Για παιδιά 1 έως 6 ετών συνιστώνται μόνο για περιστασιακή κατανάλωση και όχι ως καθημερινό ρόφημα στα γεύματα. Η σύσταση σχετίζεται με την πιθανή παρουσία αφλατοξινών και με τη διατροφική τους ποιότητα. Η Ruokavirasto αναφέρει ότι διεθνείς μελέτες έχουν εντοπίσει συχνά αφλατοξίνες σε ροφήματα αμυγδάλου, αν και σε χαμηλές συγκεντρώσεις, ενώ επισημαίνει και τη χαμηλότερη περιεκτικότητά τους σε φυτικές ίνες σε σύγκριση με τυπικά προϊόντα βρώμης και σόγιας.
Ακόμη ευρύτερη είναι η νέα οδηγία για τα ροφήματα ρυζιού. Η προηγούμενη σύσταση αφορούσε τα μικρά παιδιά, όμως πλέον η Φινλανδική Αρχή Τροφίμων συνιστά σε ολόκληρο τον πληθυσμό να τα καταναλώνει μόνο περιστασιακά και όχι ως καθημερινό ρόφημα στα γεύματα. Η αιτία είναι η παρουσία ανόργανου αρσενικού και η χαμηλότερη διατροφική ποιότητα συγκριτικά με άλλα φυτικά ροφήματα. Η Ruokavirasto εξηγεί ότι ακόμη και χαμηλές συγκεντρώσεις λαμβάνονται υπόψη, καθώς το ανόργανο αρσενικό είναι καρκινογόνος ουσία και η μακροχρόνια έκθεση πρέπει να περιορίζεται. Σε περιοχές όπου το νερό από γεωτρήσεις περιέχει υψηλές συγκεντρώσεις αρσενικού, συστήνει, όπου είναι δυνατόν, την πλήρη αποφυγή των ροφημάτων ρυζιού. Για ροφήματα από καρύδα, κάσιους, φουντούκι και ορισμένες άλλες φυτικές πρώτες ύλες, τα διαθέσιμα δεδομένα παραμένουν ανεπαρκή ώστε η Ruokavirasto να εκδώσει αξιόπιστες ειδικές οδηγίες ασφαλούς κατανάλωσης.
