Νέα επιστημονική ανασκόπηση ανατρέπει τα δεδομένα δεκαετιών
Η στρατηγική που ονομάζεται φόρτιση υδατανθράκων (carbo-loading) αποτελεί εδώ και δεκαετίες τον ακρογωνιαίο λίθο για κάθε αθλητή αντοχής που προετοιμάζεται για έναν μεγάλο αγώνα. Η επικρατούσα άποψη υποστήριζε ότι η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων ζυμαρικών και ψωμιού τις ημέρες πριν από την προσπάθεια θα γέμιζε τις αποθήκες γλυκογόνου στους μυς και θα απέτρεπε την εξάντληση. Ωστόσο μια νέα και εξαιρετικά αναλυτική ανασκόπηση που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Endocrine Reviews έρχεται να ταράξει τα νερά της αθλητικής διατροφής. Οι ερευνητές εξέτασαν περισσότερες από 160 μελέτες και τα συμπεράσματά τους δείχνουν ότι η κλασική αυτή μέθοδος μπορεί τελικά να μην προσφέρει τα πλεονεκτήματα που θεωρούσαμε δεδομένα.
Η κόπωση κατά τη διάρκεια της έντονης άσκησης δεν φαίνεται να είναι μια απλή έλλειψη καυσίμου στους μυς αλλά ένας εξελιγμένος προστατευτικός μηχανισμός του εγκεφάλου. Η μελέτη αποκαλύπτει ότι ο εγκέφαλος λειτουργεί ως ένας κεντρικός ρυθμιστής που παρακολουθεί συνεχώς τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα. Μόλις αντιληφθεί ότι αυτά τα επίπεδα αρχίζουν να μειώνονται στέλνει σήματα στο σώμα για να ελαττώσει την ένταση της προσπάθειας με στόχο να προστατεύσει τον οργανισμό από την υπογλυκαιμία. Αυτό σημαίνει ότι το μυστικό για την επιτυχία δεν κρύβεται στην υπερβολική αποθήκευση ενέργειας πριν από τον αγώνα αλλά στη διατήρηση μιας σταθερής ροής γλυκόζης την ώρα που το σώμα την έχει περισσότερο ανάγκη.
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα της ανάλυσης είναι ότι οι παραδοσιακές δόσεις υδατανθράκων μπορεί στην πραγματικότητα να λειτουργήσουν εις βάρος του αθλητή. Όταν το σώμα κατακλύζεται από σάκχαρα, η ικανότητά του να χρησιμοποιεί το λίπος ως πηγή ενέργειας μειώνεται δραματικά. Το λίπος είναι μια σχεδόν ανεξάντλητη πηγή καυσίμου για τον άνθρωπο και οι αθλητές που είναι προσαρμοσμένοι να το αξιοποιούν μπορούν να αποδίδουν σταθερά για πολλές ώρες. Η υπερβολική φόρτιση υδατανθράκων αναγκάζει τον οργανισμό να καίει γρήγορα το γλυκογόνο του οδηγώντας τελικά σε μια απότομη πτώση της απόδοσης που είναι γνώριμη σε πολλούς δρομείς μεγάλων αποστάσεων.
Η στροφή προς τη στρατηγική τροφοδοσία
Αντί για την κατανάλωση τεράστιων γευμάτων πριν την εκκίνηση, η επιστήμη προτείνει πλέον τη λήψη πολύ μικρών ποσοτήτων υδατανθράκων κατά τη διάρκεια της δραστηριότητας. Μόλις δέκα με δεκαπέντε γραμμάρια την ώρα αρκούν για να καθησυχάσουν τον εγκέφαλο και να τον κάνουν να πιστέψει ότι υπάρχει επάρκεια ενέργειας επιτρέποντας στον αθλητή να συνεχίσει χωρίς να νιώθει το βάρος της εξάντλησης. Αυτή η προσέγγιση είναι πολύ πιο φιλική προς το πεπτικό σύστημα και αποφεύγει τα ενοχλητικά συμπτώματα δυσφορίας που συχνά συνοδεύουν την κλασική φόρτιση.
Επιπλέον η ποιότητα της διατροφής στην καθημερινότητα του αθλητή παίζει καθοριστικό ρόλο στη βελτίωση της μεταβολικής ευελιξίας. Η επιλογή τροφών πλούσιων σε θρεπτικά συστατικά βοηθά τον οργανισμό να διαχειρίζεται καλύτερα την ινσουλίνη και να καίει λίπος πιο αποτελεσματικά ακόμη και σε συνθήκες αγώνα. Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η ιστορική μελέτη που καθιέρωσε το carbo-loading το 1967 είχε αρκετά κενά και βασίστηκε σε ακραίες περιπτώσεις που δεν αντικατοπτρίζουν την πραγματικότητα των σύγχρονων προπονημένων αθλητών. Το μέλλον της αθλητικής διατροφής φαίνεται ότι θα βασίζεται στην εξατομίκευση και στην κατανόηση της σύνδεσης ανάμεσα στον εγκέφαλο και τους μυς. Η ιδέα ότι πρέπει να τρώμε τεράστιες ποσότητες αμυλούχων τροφών την προηγούμενη νύχτα αρχίζει να θεωρείται ξεπερασμένη και ίσως ακόμη και επιζήμια για πολλούς ανθρώπους.
