Εκατομμύρια άνθρωποι λαμβάνουν συμπληρώματα ιχθυελαίου με την προσδοκία ότι θα προστατεύσουν τη μνήμη τους και θα διατηρήσουν την εγκεφαλική λειτουργία καθώς μεγαλώνουν. Ωστόσο, μια τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή διάρκειας δύο ετών, στην οποία συμμετείχαν 365 ενήλικες ηλικίας 55 έως 80 ετών με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης νόσου Αλτσχάιμερ, δεν διαπίστωσε ότι η καθημερινή λήψη υψηλής δόσης ωμέγα-3 προσφέρει μετρήσιμο όφελος στη μνήμη και στις άλλες γνωστικές λειτουργίες. Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι τα συμπληρώματα δεν περιόρισαν τη συρρίκνωση του ιππόκαμπου, μιας περιοχής του εγκεφάλου που διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στη δημιουργία και την οργάνωση των αναμνήσεων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Έφοδος του ελληνικού FBI στην Pizza Fan για φοροδιαφυγή 25 εκατ. ευρώ – 9 συλλήψεις και κατασχέσεις άνω των 500.000 ευρώ
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Keck Medicine του Πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνιας και δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό eBioMedicine. Το βασικό ερώτημα δεν ήταν απλώς αν τα ωμέγα-3 είναι απαραίτητα για τον εγκέφαλο, κάτι που είναι ήδη γνωστό, αλλά αν η πρόσληψή τους σε υψηλή δόση μέσω συμπληρωμάτων μπορεί να μεταφραστεί σε ουσιαστική προστασία από τη γνωστική έκπτωση σε ανθρώπους που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο άνοιας.
Στη δοκιμή συμμετείχαν 365 άτομα που κατανάλωναν σπάνια ψάρια, μία από τις σημαντικότερες διατροφικές πηγές ωμέγα-3. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες. Η πρώτη λάμβανε καθημερινά συμπλήρωμα που παρείχε 2.000 mg DHA, ενός ωμέγα-3 λιπαρού οξέος που αποτελεί βασικό συστατικό των κυτταρικών μεμβρανών του εγκεφάλου. Η δεύτερη λάμβανε εικονικό σκεύασμα, χωρίς τη δραστική ουσία. Η μελέτη ήταν διπλά τυφλή, δηλαδή ούτε οι συμμετέχοντες ούτε οι ερευνητές γνώριζαν ποιοι λάμβαναν το πραγματικό συμπλήρωμα κατά τη διάρκεια της δοκιμής. Σχεδόν οι μισοί συμμετέχοντες, ποσοστό 47%, έφεραν την παραλλαγή του γονιδίου APOE4, η οποία συνδέεται με σημαντικά αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου Αλτσχάιμερ σε μεγαλύτερη ηλικία. Η παρουσία της συγκεκριμένης παραλλαγής δεν σημαίνει ότι κάποιος θα αναπτύξει οπωσδήποτε τη νόσο, αλλά αποτελεί έναν από τους ισχυρότερους γνωστούς γενετικούς παράγοντες κινδύνου για τη μορφή που εμφανίζεται σε προχωρημένη ηλικία. Οι επιστήμονες μέτρησαν αρχικά εάν το DHA από τα συμπληρώματα έφτανε πράγματι στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Για τον σκοπό αυτό εξέτασαν τη συγκέντρωσή του στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό, το οποίο περιβάλλει και προστατεύει τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό. Έξι μήνες μετά την έναρξη της παρέμβασης, τα επίπεδα DHA στο υγρό είχαν αυξηθεί κατά μέσο όρο 17% στην ομάδα που λάμβανε τα συμπληρώματα. Το αποτέλεσμα έδειξε ότι το λιπαρό οξύ έφτανε στον προορισμό του, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι αξιοποιούνταν με τρόπο που βελτίωνε τη λειτουργία του εγκεφάλου.
Όταν οι ερευνητές αξιολόγησαν τη μνήμη και τις υπόλοιπες γνωστικές ικανότητες στην αρχή και μετά από δύο χρόνια, δεν διαπίστωσαν σημαντική διαφορά ανάμεσα στην ομάδα των ωμέγα-3 και στην ομάδα του εικονικού σκευάσματος. Αντίστοιχα, οι απεικονιστικές εξετάσεις δεν έδειξαν ότι τα συμπληρώματα προστάτευσαν τον ιππόκαμπο από τη συρρίκνωση. Η περιοχή αυτή έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην έρευνα για τη γήρανση και τη νόσο Αλτσχάιμερ, επειδή συμμετέχει καθοριστικά στη μνήμη και μπορεί να επηρεαστεί από τις νευροεκφυλιστικές διεργασίες.
Γιατί τα συμπληρώματα μπορεί να μην αρκούν
Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν μια σημαντική διαφορά ανάμεσα στην επάρκεια ενός θρεπτικού συστατικού και στην πρόσθετη προστασία που μπορεί να προσφέρει όταν λαμβάνεται σε μεγάλες δόσεις. Το DHA είναι απαραίτητο για τη φυσιολογική λειτουργία του εγκεφάλου, όμως η αύξηση της διαθεσιμότητάς του μέσω συμπληρωμάτων δεν οδήγησε, στη συγκεκριμένη ομάδα, σε μετρήσιμη βελτίωση της μνήμης ή σε περιορισμό των δομικών μεταβολών που εξετάστηκαν. Οι ερευνητές εξετάζουν το ενδεχόμενο η επίδραση των ωμέγα-3 να εξαρτάται και από το συνολικό διατροφικό πρότυπο. Προηγούμενες ερευνητικές ενδείξεις έχουν συνδέσει τη μεσογειακή διατροφή με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης Αλτσχάιμερ. Το συγκεκριμένο πρότυπο δεν περιλαμβάνει μόνο ψάρια, αλλά και λαχανικά, φρούτα, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης, ξηρούς καρπούς και ελαιόλαδο, προσφέροντας ένα ευρύτερο σύνολο θρεπτικών συστατικών. Η υπόθεση ότι ο συνδυασμός τροφίμων και θρεπτικών συστατικών μπορεί να επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος χρησιμοποιεί τα ωμέγα-3 παραμένει αντικείμενο έρευνας. Η συγκεκριμένη δοκιμή δεν συνέκρινε άμεσα τα συμπληρώματα με μια διατροφή πλούσια σε ψάρια ούτε αποδεικνύει ότι η κατανάλωση ψαριών δεν έχει οφέλη για την υγεία. Εξέτασε μια συγκεκριμένη παρέμβαση, σε συγκεκριμένο πληθυσμό και για ορισμένο χρονικό διάστημα.
Επιπλέον, τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν ότι τα συμπληρώματα ιχθυελαίου είναι άχρηστα για κάθε άνθρωπο ή για κάθε πιθανή έκβαση υγείας. Δείχνουν ότι, στους μεγαλύτερους ενήλικες με αυξημένο κίνδυνο άνοιας που συμμετείχαν στη μελέτη, η υψηλή δόση DHA δεν προσέφερε την αναμενόμενη προστασία στη μνήμη και στον ιππόκαμπο μέσα σε δύο χρόνια. Οι ερευνητές συνεχίζουν να μελετούν πώς η ηλικία, η γενετική προδιάθεση, η συνολική υγεία και οι διατροφικές συνήθειες επηρεάζουν την απορρόφηση και τη χρήση των ωμέγα-3 από τον εγκέφαλο.
Η μελέτη χρηματοδοτήθηκε από τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας των ΗΠΑ και το Alzheimer’s Drug Discovery Foundation.
Πηγή: ScienceDaily, Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας. Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο eBioMedicine με τίτλο «CNS target engagement of high-dose DHA supplementation in older adults at risk for dementia: a randomised, double-blind, placebo-controlled trial». DOI της μελέτης
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Γιατί η Ευρώπη πληρώνει λιγότερα για τα ελληνικά ροδάκινα απ’ ό,τι για τα ισπανικά;
- Χυμός πορτοκαλιού 100%: Ανακαλούνται εκατοντάδες μπουκάλια – Ο μικροβιολογικός κίνδυνος που οδήγησε στην απόσυρση
- Ελλάδα: Κύμινο με απαγορευμένο φυτοφάρμακο 290% πάνω από το όριο – Εντοπίστηκε εγκαίρως από τις Αρχές
- 24χρονος κουρέας πέθανε από αναφυλακτικό σοκ μετά από γλυκό – Το πόρισμα της ιατροδικαστικής έρευνας
- Ασφάλεια τροφίμων: 4.425 ειδοποιήσεις στην ΕΕ από την αρχή του 2026 – Πάνω από 100 την εβδομάδα
