Ο καρκίνος του μαστού συχνά χωρίζεται σε βασικές κατηγορίες με βάση το αν τα καρκινικά κύτταρα διαθέτουν υποδοχείς για τα οιστρογόνα. Νέα μελέτη από το Ινστιτούτο Καρολίνσκα στη Σουηδία δείχνει ότι αυτή η προσέγγιση μπορεί να είναι υπερβολικά απλοποιημένη, καθώς όγκοι που σήμερα θεωρούνται παρόμοιοι μπορεί να παρουσιάζουν σημαντικές βιολογικές διαφορές. Τα ευρήματα, που δημοσιεύτηκαν στο The Lancet Regional Health – Europe, θέτουν στο επίκεντρο το κατά πόσο η ταξινόμηση του καρκίνου του μαστού μπορεί να γίνει πιο λεπτομερής και να αντανακλά καλύτερα τη βιολογία κάθε όγκου.
Η συγκεκριμένη διάκριση έχει πρακτική σημασία επειδή η παρουσία υποδοχέων οιστρογόνων χρησιμοποιείται εδώ και χρόνια για να εκτιμηθεί εάν ένας όγκος είναι πιθανό να ανταποκριθεί σε ορμονική θεραπεία. Όταν ένας καρκίνος χαρακτηρίζεται ως θετικός στους υποδοχείς οιστρογόνων, θεωρείται γενικά ότι υπάρχουν περισσότερες πιθανότητες να επηρεαστεί από θεραπείες που στοχεύουν την ορμονική οδό. Ωστόσο, η νέα έρευνα υποδεικνύει ότι δύο όγκοι που εμφανίζονται ως «θετικοί» μπορεί να μην είναι βιολογικά ίδιοι και επομένως να μην έχουν την ίδια συμπεριφορά ή την ίδια ανταπόκριση στη θεραπεία.
Δεν είναι όλοι οι όγκοι ίδιοι
Οι ερευνητές εξέτασαν τη βιολογία των καρκινικών όγκων με μεγαλύτερη λεπτομέρεια, αναζητώντας χαρακτηριστικά που δεν αποτυπώνονται πλήρως από την κλασική ταξινόμηση. Το βασικό εύρημα είναι ότι η θετικότητα στους υποδοχείς οιστρογόνων δεν περιγράφει από μόνη της ολόκληρη τη βιολογική εικόνα ενός όγκου. Υπάρχουν διαφορές στη λειτουργία των καρκινικών κυττάρων και στους μοριακούς μηχανισμούς που μπορεί να επηρεάζουν την εξέλιξη της νόσου και την ανταπόκριση στα φάρμακα. Αυτό δεν σημαίνει ότι η σημερινή ταξινόμηση παύει να έχει αξία. Οι ορμονικοί υποδοχείς και άλλοι βιοδείκτες εξακολουθούν να αποτελούν βασικά εργαλεία για τη διάγνωση και την επιλογή θεραπείας. Η έρευνα όμως δείχνει ότι η κατηγοριοποίηση σε λίγες μεγάλες ομάδες μπορεί να μην αρκεί για να περιγράψει την πραγματική πολυπλοκότητα του καρκίνου του μαστού. Η κατεύθυνση αυτή συμβαδίζει με τις πρόσφατες αλλαγές στην επιστημονική ταξινόμηση των όγκων του μαστού. Η έκτη έκδοση της ταξινόμησης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τους όγκους του μαστού, που δημοσιεύτηκε το 2026, ενσωματώνει νέες γνώσεις για τη βιολογία του καρκίνου, τους μοριακούς στόχους και τους βιοδείκτες που χρησιμοποιούνται για την πρόβλεψη της ανταπόκρισης στη θεραπεία.
Η σημασία της νέας προσέγγισης βρίσκεται κυρίως στην πιθανότητα να οδηγήσει στο μέλλον σε πιο εξατομικευμένες θεραπευτικές αποφάσεις. Εάν δύο όγκοι που σήμερα ταξινομούνται στην ίδια κατηγορία έχουν διαφορετικούς μοριακούς μηχανισμούς, η λεπτομερέστερη κατανόηση αυτών των διαφορών θα μπορούσε να βοηθήσει τους γιατρούς να προβλέπουν με μεγαλύτερη ακρίβεια ποια θεραπεία είναι πιθανότερο να λειτουργήσει σε κάθε περίπτωση. Η εξέλιξη αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική επειδή ο καρκίνος του μαστού δεν αποτελεί μία ενιαία ασθένεια. Ακόμη και όγκοι με κοινά χαρακτηριστικά μπορούν να παρουσιάζουν διαφορετική πορεία, γεγονός που έχει οδηγήσει την έρευνα τα τελευταία χρόνια προς ολοένα πιο λεπτομερείς μοριακές ταξινομήσεις. Παράλληλα, η χρήση γενετικών και μοριακών δεδομένων, αλλά και νέων τεχνολογιών ανάλυσης, επιτρέπει στους ερευνητές να αναζητούν χαρακτηριστικά που δεν ήταν δυνατό να αξιολογηθούν με τις παλαιότερες μεθόδους.
