Υπάρχουν πολλές συμβουλές για την υγεία του εντέρου, όμως ορισμένες από τις πιο δημοφιλείς πρακτικές δεν είναι απαραίτητα τόσο αθώες όσο παρουσιάζονται. Γαστρεντερολόγοι επισημαίνουν τέσσερις συνήθειες που μπορεί να επιδεινώνουν πεπτικά συμπτώματα ή να οδηγούν σε περιττούς διατροφικούς περιορισμούς, ενώ παράλληλα προειδοποιούν ότι τα συμπληρώματα, οι αυστηρές δίαιτες και οι «καθαρισμοί» του εντέρου δεν αποτελούν γενική λύση για την καλή λειτουργία του πεπτικού συστήματος.
Μεγάλα γεύματα πριν τον ύπνο
Η πρώτη συνήθεια αφορά κάτι που κάνουν αρκετοί άνθρωποι, ιδιαίτερα όταν το βραδινό γεύμα είναι αργά. Ένα μεγάλο γεύμα λίγο πριν από την κατάκλιση μπορεί να ευνοήσει την παλινδρόμηση, καθώς το γεμάτο στομάχι αυξάνει την πιθανότητα να επιστρέψει το περιεχόμενό του προς τον οισοφάγο όταν το σώμα βρεθεί σε οριζόντια θέση. Αυτό μπορεί να προκαλέσει καούρα, αναγωγές ή όξινη γεύση στο στόμα, ιδιαίτερα σε ανθρώπους που αντιμετωπίζουν γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση.
Για όσους εμφανίζουν συχνά τέτοια συμπτώματα, οι συστάσεις του Αμερικανικού Κολλεγίου Γαστρεντερολογίας αναφέρουν την αποφυγή γευμάτων μέσα στις δύο έως τρεις ώρες πριν από τον ύπνο. Οι ειδικοί που μίλησαν στο EatingWell προτείνουν επίσης το βραδινό να ολοκληρώνεται περίπου τρεις ώρες πριν από την κατάκλιση και να παραμένει κάποιος σε όρθια θέση μετά το γεύμα. Όταν η καούρα εμφανίζεται συστηματικά και απαιτεί συχνή χρήση αντιόξινων ή αλλαγές στον τρόπο ύπνου, η λύση δεν είναι απαραίτητα να συνεχιστεί η αυτοθεραπεία, αλλά να αξιολογηθεί το πρόβλημα από γιατρό.
Προσοχή στα προβιοτικά και στις αυστηρές δίαιτες
Τα προβιοτικά αποτελούν μία ακόμη δημοφιλή κατηγορία προϊόντων που συχνά παρουσιάζονται ως γενική λύση για την υγεία του εντέρου. Το γεγονός ότι ένα προϊόν χαρακτηρίζεται ως προβιοτικό δεν σημαίνει ότι θα έχει το ίδιο αποτέλεσμα σε κάθε άνθρωπο ή για κάθε πεπτικό πρόβλημα. Διαφορετικά στελέχη έχουν μελετηθεί για διαφορετικές καταστάσεις και τα δεδομένα που υποστηρίζουν ένα συγκεκριμένο στέλεχος δεν μπορούν να μεταφερθούν αυτόματα σε ένα άλλο. Ακόμη και η μεγαλύτερη ποσότητα μικροοργανισμών ή ο μεγαλύτερος αριθμός στελεχών δεν εγγυάται καλύτερο αποτέλεσμα.
Το ίδιο ισχύει και για τις αυστηρές δίαιτες αποκλεισμού. Η δίαιτα χαμηλή σε FODMAP μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε ανθρώπους με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου για τον εντοπισμό τροφών που προκαλούν συμπτώματα, όμως δεν έχει σχεδιαστεί ώστε να ακολουθείται επ’ αόριστον στην πιο αυστηρή μορφή της. Μετά την υποχώρηση των συμπτωμάτων ακολουθεί σταδιακή επανεισαγωγή τροφών, ώστε να εντοπιστούν οι συγκεκριμένοι υδατάνθρακες που προκαλούν πρόβλημα και να επιστρέψουν στη διατροφή όσες τροφές είναι ανεκτές.
Η παρατεταμένη αποφυγή τροφών χωρίς συγκεκριμένο λόγο μπορεί να περιορίσει την ποικιλία και τη θρεπτική αξία της διατροφής, ενώ υπάρχουν και ενδείξεις ότι η αυστηρή εφαρμογή της δίαιτας χαμηλής σε FODMAP μπορεί να μειώσει ορισμένα ωφέλιμα βακτήρια του εντέρου, μεταξύ των οποίων τα Bifidobacteria. Αυτό δεν σημαίνει ότι η συγκεκριμένη διατροφή είναι επιβλαβής, αλλά ότι χρειάζεται σωστή εφαρμογή και επανεισαγωγή των τροφών που είναι ανεκτές.
Τα «detox» δεν καθαρίζουν το έντερο
Η τέταρτη πρακτική που θέτουν στο στόχαστρο οι γαστρεντερολόγοι είναι τα λεγόμενα «gut cleanses» και οι δίαιτες αποτοξίνωσης. Χυμοθεραπείες, «detox» ροφήματα, καθαρτικά, κλύσματα και άλλες πρακτικές συχνά διαφημίζονται ως τρόποι για να απομακρυνθούν υποτιθέμενες τοξίνες από το έντερο. Ωστόσο, υπάρχουν ελάχιστα στοιχεία ότι τέτοιες διαδικασίες απομακρύνουν πραγματικά τοξίνες από τον οργανισμό.
Αντίθετα, ορισμένες από αυτές τις πρακτικές μπορούν να προκαλέσουν προβλήματα. Τα προϊόντα που περιέχουν καθαρτικά μπορεί να οδηγήσουν σε διάρροια και αφυδάτωση, ενώ οι διαδικασίες καθαρισμού του παχέος εντέρου έχουν συνδεθεί με διαταραχές ηλεκτρολυτών και, σε σπάνιες περιπτώσεις, τραυματισμό του εντέρου. Εάν κάποιος καταφεύγει συχνά σε τέτοιες λύσεις επειδή αντιμετωπίζει δυσκοιλιότητα, φούσκωμα ή άλλα επαναλαμβανόμενα συμπτώματα, οι ειδικοί προτείνουν να αντιμετωπιστεί η αιτία αντί να επαναλαμβάνονται πρακτικές «καθαρισμού».
Για την καθημερινή υποστήριξη της πεπτικής υγείας, οι γαστρεντερολόγοι δίνουν έμφαση σε πολύ πιο απλές συνήθειες. Σταδιακή αύξηση των φυτικών ινών, επαρκής πρόσληψη υγρών και τακτική σωματική δραστηριότητα αποτελούν βασικές πρακτικές, ενώ είναι σημαντικό να μην αγνοούνται επαναλαμβανόμενα συμπτώματα όπως η καούρα, το φούσκωμα ή η δυσκοιλιότητα.
