Νέα μελέτη της Mayo Clinic αποκαλύπτει τον ρόλο των γερασμένων κυττάρων στη φλεγμονή και την εξέλιξη της στεατωτικής νόσου του ήπατος
Μια νέα επιστημονική μελέτη από την Mayo Clinic ρίχνει φως στους μηχανισμούς που οδηγούν μια ιδιαίτερα συχνή αλλά συχνά υποτιμημένη ηπατική πάθηση σε πιο σοβαρά και επικίνδυνα στάδια. Σύμφωνα με τους ερευνητές, καθοριστικό ρόλο φαίνεται να παίζουν τα λεγόμενα κύτταρα «ζόμπι» – κύτταρα που έχουν γεράσει, έχουν σταματήσει να διαιρούνται, αλλά δεν απομακρύνονται από τον οργανισμό όπως θα έπρεπε.
Η πάθηση που εξετάζεται είναι η στεατωτική νόσος του ήπατος, γνωστή παλαιότερα ως λιπώδης νόσος του ήπατος. Η πιο συχνή μορφή της σήμερα ονομάζεται μεταβολικά συσχετιζόμενη στεατωτική νόσος του ήπατος (MASLD). Σε ένα ποσοστό αυτών των ασθενών, η νόσος εξελίσσεται σε μεταβολικά συσχετιζόμενη στεατοηπατίτιδα (MASH), μια πιο βαριά κατάσταση που συνοδεύεται από φλεγμονή, βλάβες στο ήπαρ και αυξημένο κίνδυνο κίρρωσης και ηπατικής ανεπάρκειας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται πάνω από 1,4 εκ. συσκευασίες απορρυπαντικών για τα ρούχα – Ενδέχεται να περιέχουν βακτήρια που προκαλούν λοιμώξεις
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα – Προσοχή: Εάν έχετε αυτό το ποτήρι πετάξτε το! Καρκινογόνες ουσίες σε σκεύος γνωστής αλυσίδας
Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο του 2025 στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications, πραγματοποιήθηκε από ομάδα ερευνητών της Mayo Clinic με ειδίκευση στην ηπατολογία, τη φυσιολογία και τη βιοϊατρική μηχανική. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι τα γηρασμένα, ή αλλιώς γεροντικά (senescent), κύτταρα μπορούν να πυροδοτήσουν χρόνια φλεγμονή στο ήπαρ, επιταχύνοντας την εξέλιξη της MASH. Συγκεκριμένα, τα κύτταρα αυτά διαρρέουν θραύσματα μιτοχονδριακού RNA – γενετικού υλικού που προέρχεται από τα μιτοχόνδρια, τα «εργοστάσια ενέργειας» των κυττάρων – στο εσωτερικό του κυττάρου. Η παρουσία αυτού του RNA ενεργοποιεί λανθασμένα μηχανισμούς του ανοσοποιητικού συστήματος που φυσιολογικά ανιχνεύουν ιούς, όπως οι αισθητήρες RIG-I και MDA5. Το αποτέλεσμα είναι η πρόκληση φλεγμονής, η οποία μπορεί να βλάψει τον ηπατικό ιστό.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καλλυντικά: Οι εταιρείες προσθέτουν σκόπιμα PFAS στα προϊόντα τους παρά τις ανησυχίες για την υγεία – Η σοκαριστική έκθεση του FDA
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι πλέον η κύρια αιτία θανάτου από τη νόσο σε άτομα κάτω των 50 – Μπορούμε να τον προλάβουμε;
Όταν οι ερευνητές παρενέβησαν πειραματικά και μπλόκαραν αυτούς τους αντιιικούς αισθητήρες σε εργαστηριακά μοντέλα, παρατηρήθηκε σημαντική μείωση της φλεγμονής και βελτίωση της εικόνας του ηπατικού ιστού. Παράλληλα, εντόπισαν ότι πρωτεΐνες με την ονομασία BAX και BAK λειτουργούν ως «πύλες» που επιτρέπουν τη διαρροή του μιτοχονδριακού RNA, ανοίγοντας τον δρόμο για νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις που στοχεύουν στον περιορισμό αυτής της διαδικασίας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επικίνδυνο γλύκισμα πωλείται σε όλον τον κόσμο! Προσοχή μην μπερδευτείτε! – Το σημείο στη συσκευασία που αποκαλύπτει την απάτη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποιοι ΔΕΝ πρέπει να τρώνε τις πολύ ώριμες μπανάνες;
Σε αντίθεση με προηγούμενες έρευνες που επικεντρώνονταν στην πλήρη απομάκρυνση των γεροντικών κυττάρων από τον οργανισμό, η συγκεκριμένη μελέτη εστιάζει στην ιδέα της «καταστολής» ή «ηρεμίας» τους. Όπως εξηγεί ο João Passos, PhD, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, με την πάροδο της ηλικίας τα «ζόμπι κύτταρα» συσσωρεύονται και συμβάλλουν στην εμφάνιση πολλών ασθενειών. «Αν μπορέσουμε να τα “σιωπήσουμε” νωρίτερα», σημειώνει, «ενδέχεται να προλάβουμε την ανεξέλεγκτη φλεγμονή και την ανάπτυξη πολλών παθήσεων που σχετίζονται με τη γήρανση, συμπεριλαμβανομένης της ηπατικής νόσου». Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτή η γνώση ανοίγει τον δρόμο για θεραπείες που θα μπορούσαν να ωφελήσουν περισσότερες από μία παθήσεις ταυτόχρονα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καφετέρια σέρβιρε πράσινο τσάι με υπολείμματα από 4 διαφορετικά φυτοφάρμακα σε υψηλά επίπεδα, ως «άριστης ποιότητας»
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κρυολόγημα: Γιατί κάποιοι το περνούν βαριά κι άλλοι ούτε που το καταλαβαίνουν;
Η MASLD συνδέεται κυρίως με την παχυσαρκία, το αυξημένο σωματικό βάρος και μεταβολικές διαταραχές όπως ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 και η υπέρταση. Συχνά δεν προκαλεί έντονα συμπτώματα και, όταν αυτά εμφανίζονται, περιορίζονται σε κόπωση, γενική αδιαθεσία ή ήπιο πόνο στο πάνω δεξί μέρος της κοιλιάς. Αν όμως η νόσος εξελιχθεί σε MASH, τα συμπτώματα μπορεί να γίνουν πολύ πιο σοβαρά, περιλαμβάνοντας κνησμό στο δέρμα, πρήξιμο στην κοιλιά, δύσπνοια, οίδημα στα πόδια, εμφάνιση ευρυαγγειών, διόγκωση του σπλήνα, αλλαγές στο χρώμα των παλαμών και κιτρίνισμα του δέρματος και των ματιών.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι, καθώς τα περιστατικά MASH αυξάνονται και η νόσος αποτελεί ήδη μία από τις κύριες αιτίες μεταμόσχευσης ήπατος, η κατανόηση των βιολογικών μηχανισμών που την επιδεινώνουν είναι κρίσιμη για την ανάπτυξη νέων, πιο στοχευμένων θεραπειών στο μέλλον.
Φωτογραφία άρθρου Shutterstock
