Η Γαλλία ενημέρωσε χθες 5 Αυγούστου 2026 τις Ευρωπαϊκές Αρχές ασφάλειας τροφίμων για την παρουσία καρκινογόνου τοξίνης Α σε καφέ που πωλείται από μεγάλη αλυσίδα σουπεμάρκετ. Η κοινοποίηση ταξινομήθηκε ως «Information notification for follow-up», βασίστηκε σε έλεγχο της ίδιας της επιχείρησης και αξιολογήθηκε ως δυνητικά σοβαρός κίνδυνος. Οι γαλλικές αρχές προχώρησαν σε ανάκληση από τους καταναλωτές και απόσυρση του προϊόντος από την αγορά, ενώ ενημερώθηκαν οι χώρες στις οποίες είχε διανεμηθεί το συγκεκριμένο προϊόν, μεταξύ των οποίων το Ισραήλ, το Μαρόκο, η Ρουμανία, η Γαλλική Πολυνησία, το Τζιμπουτί και η Γουινέα.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται τρεις μάρκες και έξι κωδικοί μαγειρικών ελαίων της ίδιας εταιρείας, λόγω χημικών επιμολυντών
Η αιτία της ανάκλησης ήταν η διαπίστωση συγκέντρωσης ωχρατοξίνης Α υψηλότερης από το επιτρεπόμενο νομοθετικό όριο. Οι καταναλωτές κλήθηκαν να μην καταναλώσουν το προϊόν, να το επιστρέψουν στο σημείο αγοράς ή να το καταστρέψουν και να λάβουν επιστροφή χρημάτων. Το περιστατικό αποτελεί μία από τις αρκετές ανακλήσεις προϊόντων καφέ που δημοσιοποιήθηκαν στη Γαλλία μέσα στο 2026 λόγω υπέρβασης των επιτρεπόμενων επιπέδων ωχρατοξίνης Α.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται πάνω από 4.000 συσκευασίες τουρσί – Τι πρέπει να γνωρίζουν καταναλωτές και επαγγελματίες τροφίμων
Η ωχρατοξίνη Α έχει μελετηθεί εκτενώς ως προς τις επιδράσεις της στην ανθρώπινη υγεία. Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων επισημαίνει ότι η ουσία παρουσιάζει νεφροτοξικές ιδιότητες, ενώ υπάρχουν επίσης ενδείξεις για ηπατοτοξικότητα, ανοσοτοξικότητα και πιθανές επιδράσεις στην ανάπτυξη του εμβρύου από πειραματικές μελέτες. Το Διεθνές Κέντρο Έρευνας για τον Καρκίνο (IARC) έχει κατατάξει την ωχρατοξίνη Α στην Ομάδα 2Β ως πιθανώς καρκινογόνο για τον άνθρωπο, με βάση τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα.
Η συγκεκριμένη κοινοποίηση συνδέεται με την ανάκληση του προϊόντος Café ETHIOPIA grains 1 kg της σειράς Carrefour Sensation (δείτε φωτογραφία παρακάτω). Πρόκειται για καφέ σε κόκκους (whole bean) κατάλληλος για άλεση και παρασκευή espresso ή άλλων ροφημάτων καφέ, ανάλογα με τη μέθοδο εκχύλισης. Η ανάκληση αφορά τη συσκευασία του ενός κιλού με GTIN 3560071492809, παρτίδα FR1L1209126 και ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας 30 Απριλίου 2028. Το προϊόν είχε διατεθεί στα καταστήματα Carrefour σε ολόκληρη τη Γαλλία από τις 18 Μαΐου έως τις 21 Ιουλίου 2026.
Η περιστασιακή κατανάλωση ενός προϊόντος που περιέχει ωχρατοξίνη Α δεν οδηγεί συνήθως σε άμεσα εμφανή συμπτώματα. Η αξιολόγηση του κινδύνου βασίζεται κυρίως στη μακροχρόνια έκθεση μέσω της διατροφής, καθώς η συνεχής πρόσληψη μικρών ποσοτήτων από διαφορετικά τρόφιμα μπορεί να αυξήσει το συνολικό φορτίο του οργανισμού. Σημαντικές πηγές έκθεσης, εκτός από τον καφέ, είναι τα δημητριακά, τα αποξηραμένα φρούτα, ορισμένα μπαχαρικά, το κακάο και προϊόντα που παρασκευάζονται από αυτά.
Η ωχρατοξίνη Α είναι μυκοτοξίνη που παράγεται από ορισμένα είδη μυκήτων των γενών Aspergillus και Penicillium. Οι μικροοργανισμοί αυτοί μπορούν να αναπτυχθούν σε γεωργικά προϊόντα όταν επικρατούν αυξημένη υγρασία και κατάλληλες θερμοκρασίες κατά την καλλιέργεια, τη συγκομιδή, την αποθήκευση ή τη μεταφορά. Ο καφές συγκαταλέγεται μεταξύ των τροφίμων στα οποία είναι δυνατόν να ανιχνευθεί η συγκεκριμένη μυκοτοξίνη, ιδιαίτερα όταν οι κόκκοι παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα σε συνθήκες που ευνοούν την ανάπτυξη μυκήτων πριν από την επεξεργασία τους.
Η επιμόλυνση μπορεί να ξεκινήσει ήδη από το στάδιο της καλλιέργειας όταν οι καρποί παραμένουν υπερώριμοι ή έρχονται σε επαφή με το έδαφος. Αυξημένος κίνδυνος υπάρχει κατά την αποξήρανση όταν αυτή πραγματοποιείται αργά ή σε περιβάλλον με υψηλή σχετική υγρασία, καθώς και κατά την αποθήκευση σε εγκαταστάσεις με ανεπαρκή αερισμό ή με διακυμάνσεις θερμοκρασίας που οδηγούν σε συμπύκνωση υδρατμών. Η μεταφορά σε εμπορευματοκιβώτια χωρίς αποτελεσματικό έλεγχο της υγρασίας μπορεί επίσης να δημιουργήσει ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη μυκήτων. Η παρουσία της ωχρατοξίνης Α δεν γίνεται αντιληπτή από την εμφάνιση, την οσμή ή τη γεύση του καφέ και δεν εξαλείφεται πλήρως κατά το καβούρδισμα, καθώς η ουσία παρουσιάζει σημαντική θερμική ανθεκτικότητα.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θεσπίσει ανώτατα επιτρεπτά επίπεδα ωχρατοξίνης Α σε διάφορες κατηγορίες τροφίμων μέσω του Κανονισμού (ΕΕ) 2023/915 για τους μέγιστους επιτρεπόμενους συγκεντρωσιακούς περιορισμούς ορισμένων προσμείξεων στα τρόφιμα. Οι επιχειρήσεις τροφίμων υποχρεούνται να εφαρμόζουν διαδικασίες ελέγχου που περιλαμβάνουν δειγματοληψία, εργαστηριακές αναλύσεις και αξιολόγηση κινδύνου πριν από τη διάθεση των προϊόντων στην αγορά.
Η ανίχνευση της ωχρατοξίνης Α πραγματοποιείται με εξειδικευμένες αναλυτικές τεχνικές υψηλής ευαισθησίας, όπως η υγρή χρωματογραφία υψηλής απόδοσης με φθορισμομετρική ανίχνευση και η υγρή χρωματογραφία συνδεδεμένη με φασματομετρία μάζας. Οι μέθοδοι αυτές επιτρέπουν τον ποσοτικό προσδιορισμό της μυκοτοξίνης ακόμη και σε πολύ χαμηλές συγκεντρώσεις και χρησιμοποιούνται ευρέως στα επίσημα εργαστήρια ελέγχου και στις βιομηχανίες τροφίμων.
Η αποτελεσματική πρόληψη της επιμόλυνσης απαιτεί έλεγχο σε όλα τα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας. Η ταχεία αποξήρανση των καρπών μετά τη συγκομιδή, η διατήρηση χαμηλής υγρασίας στους αποθηκευτικούς χώρους, η συνεχής παρακολούθηση της θερμοκρασίας και της σχετικής υγρασίας, η αποφυγή μηχανικών φθορών στους κόκκους, η εφαρμογή προγραμμάτων ορθής υγιεινής πρακτικής, η αξιολόγηση των προμηθευτών, η εφαρμογή συστημάτων HACCP και οι τακτικές εργαστηριακές αναλύσεις αποτελούν βασικά στοιχεία για τον περιορισμό του κινδύνου.
Οι επιχειρήσεις που εισάγουν ή επεξεργάζονται καφέ εφαρμόζουν συχνά προγράμματα επιτήρησης με δειγματοληψίες ανά παρτίδα, αξιολόγηση ιστορικών δεδομένων ανά περιοχή παραγωγής και καθορισμό κριτηρίων αποδοχής πριν από την παραλαβή των πρώτων υλών. Η ιχνηλασιμότητα κάθε παρτίδας διευκολύνει την ταχεία ανάκληση προϊόντων όταν εντοπίζεται υπέρβαση των νομοθετικών ορίων.
Ο καφές που ανακλήθηκε
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
