Ένα λιγότερο γνωστό σωματίδιο που κυκλοφορεί στο αίμα μπορεί να κρύβει έναν σημαντικό καρδιαγγειακό κίνδυνο, ακόμη και σε ανθρώπους των οποίων οι συνηθισμένες εξετάσεις χοληστερόλης δεν δείχνουν κάτι ανησυχητικό. Πρόκειται για τη λιποπρωτεΐνη(a), γνωστή ως Lp(a), έναν δείκτη που καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από τα γονίδια και συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα. Νέα ανάλυση περισσότερων από 20.000 ανθρώπων δείχνει ότι τα πολύ υψηλά επίπεδά της συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο σοβαρών καρδιαγγειακών επεισοδίων, κυρίως εγκεφαλικού και θανάτου από καρδιαγγειακά αίτια.
Η Lp(a) είναι ένα σωματίδιο που μεταφέρει χοληστερόλη και μοιάζει σε αρκετά σημεία με την LDL, τη λεγόμενη «κακή» χοληστερόλη. Διαθέτει όμως επιπλέον μια πρωτεΐνη, η οποία θεωρείται ότι μπορεί να ενισχύει την ικανότητά της να συμβάλλει στην ανάπτυξη καρδιαγγειακής νόσου. Το σημαντικό είναι ότι τα επίπεδά της επηρεάζονται κυρίως από την κληρονομικότητα, επομένως η διατροφή και η άσκηση, που παίζουν σημαντικό ρόλο στην LDL χοληστερόλη, δεν αρκούν για να εξηγήσουν τις τιμές της Lp(a). Παράλληλα, η αυξημένη Lp(a) μπορεί να υπάρχει χωρίς κανένα εμφανές σύμπτωμα, με αποτέλεσμα πολλοί άνθρωποι να μην γνωρίζουν ότι έχουν αυτόν τον πρόσθετο παράγοντα κινδύνου. Οι ερευνητές ανέλυσαν αποθηκευμένα δείγματα αίματος από 20.070 συμμετέχοντες ηλικίας τουλάχιστον 40 ετών, οι οποίοι είχαν λάβει μέρος σε τρεις μεγάλες κλινικές μελέτες των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας των Ηνωμένων Πολιτειών. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν ανάλογα με τα επίπεδα Lp(a), ενώ οι ερευνητές έλαβαν υπόψη τους και άλλους παράγοντες, όπως την ηλικία, τα συνοδά νοσήματα, τα επίπεδα λιπιδίων και τις θεραπείες που ακολουθούσαν. Η παρακολούθηση διήρκεσε κατά μέσο όρο περίπου τέσσερα χρόνια και στη διάρκειά της καταγράφηκαν 1.461 σοβαρά καρδιαγγειακά επεισόδια.
Η μεγαλύτερη ανησυχία αφορούσε όσους είχαν επίπεδα Lp(a) τουλάχιστον 175 nmol/L. Σε αυτή την κατηγορία, τα πολύ υψηλά επίπεδα συνδέθηκαν με 31% υψηλότερο κίνδυνο σοβαρού καρδιαγγειακού επεισοδίου, ενώ ο κίνδυνος θανάτου από καρδιαγγειακή αιτία ήταν αυξημένος κατά 49%. Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η συσχέτιση με το εγκεφαλικό επεισόδιο, με τον κίνδυνο να είναι 64% υψηλότερος. Αντίθετα, τα πολύ υψηλά επίπεδα Lp(a) δεν συνδέθηκαν στην ίδια ανάλυση με αυξημένο κίνδυνο εμφράγματος. Η σχέση ήταν επίσης ισχυρότερη στους ανθρώπους που είχαν ήδη καρδιαγγειακή νόσο, γεγονός που δείχνει ότι η Lp(a) μπορεί να αποτελεί ιδιαίτερα σημαντικό κομμάτι της συνολικής εκτίμησης κινδύνου σε αυτή την ομάδα. Οι ερευνητές δεν υποστηρίζουν ότι η αυξημένη Lp(a) από μόνη της προκαλεί ένα συγκεκριμένο καρδιαγγειακό επεισόδιο. Τα ευρήματα δείχνουν συσχέτιση και προσθέτουν στοιχεία στην εικόνα ενός παράγοντα κινδύνου που μέχρι σήμερα δεν περιλαμβάνεται πάντα στον συνήθη έλεγχο της χοληστερόλης.
Το ιδιαίτερο ενδιαφέρον της Lp(a) είναι ότι μπορεί να μετρηθεί με μια απλή εξέταση αίματος. Σε αντίθεση με την LDL και άλλους δείκτες που ελέγχονται συχνά στις αιματολογικές εξετάσεις, η Lp(a) δεν αποτελεί μέρος του τυπικού λιπιδαιμικού προφίλ. Έτσι, ένας άνθρωπος μπορεί να γνωρίζει ότι έχει φυσιολογική LDL και παρ’ όλα αυτά να έχει υψηλή Lp(a). Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι όταν εντοπίζονται αυξημένα επίπεδα Lp(a), η αντιμετώπιση επικεντρώνεται σήμερα κυρίως στην όσο το δυνατόν καλύτερη ρύθμιση των υπόλοιπων τροποποιήσιμων παραγόντων καρδιαγγειακού κινδύνου, όπως η LDL χοληστερόλη, η αρτηριακή πίεση, το κάπνισμα και ο διαβήτης. Παράλληλα, αναπτύσσονται θεραπείες που στοχεύουν ειδικά την Lp(a), γεγονός που αναμένεται να δώσει περισσότερες επιλογές στο μέλλον.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Ποια είναι η καλύτερη ώρα για να τρώμε ψάρια;
- Τιρζεπατίδη: Νέα μελέτη δείχνει μικρότερο κίνδυνο εμφράγματος και άλλων καρδιαγγειακών επεισοδίων
- Ένα ποτήρι χυμός την ημέρα συνδέθηκε με καλύτερη διάθεση: Τι έδειξε νέα μελέτη
- «Είναι φυσιολογικό»: Η φράση του γιατρού που μπορεί να κάνει τον ασθενή να μην αναζητήσει θεραπεία
- «Food divorce»: Γιατί κάποια ζευγάρια επιλέγουν να μαγειρεύουν χωριστά
- Ψιλοκυβίνη: Μία μόνο δόση έφερε σημαντική βελτίωση σε δύσκολα περιστατικά κατάθλιψης
