Η τιρζεπατίδη, το φάρμακο που έχει γίνει ευρέως γνωστό για τη ρύθμιση του σακχάρου και την απώλεια βάρους, βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της έρευνας, αυτή τη φορά για την πιθανή επίδρασή της στην καρδιά. Νέα μεγάλη μελέτη σε πραγματικές συνθήκες θεραπείας δείχνει ότι η έναρξη της τιρζεπατίδης συνδέθηκε με χαμηλότερο κίνδυνο σοβαρών καρδιαγγειακών συμβαμάτων σε ανθρώπους με διαβήτη τύπου 2 και ήδη εγκατεστημένη αθηροσκληρωτική καρδιαγγειακή νόσο.
Η μελέτη βασίστηκε σε δεδομένα υγειονομικής περίθαλψης στις Ηνωμένες Πολιτείες από τον Μάιο του 2022 έως τον Μάιο του 2025 και περιέλαβε 52.971 ανθρώπους ηλικίας τουλάχιστον 40 ετών. Όλοι είχαν διαβήτη τύπου 2, αυξημένο σωματικό βάρος και ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου, όπως προηγούμενο έμφραγμα, ισχαιμικό εγκεφαλικό ή νόσο των στεφανιαίων, καρωτίδων ή περιφερικών αρτηριών.
Οι ερευνητές συνέκριναν 35.353 ανθρώπους που ξεκίνησαν θεραπεία με τιρζεπατίδη με 17.618 που έλαβαν σιταγλιπτίνη. Μετά τη στατιστική εξισορρόπηση των δύο ομάδων, η σύγκριση βασίστηκε σε 7.442 άτομα από κάθε πλευρά. Η παρακολούθηση συνεχίστηκε μέχρι την εμφάνιση κάποιου συμβάντος, τη διακοπή ή αλλαγή θεραπείας ή για διάστημα έως ενός έτους.
Μικρότερος κίνδυνος εμφράγματος
Το βασικό αποτέλεσμα ήταν η διαφορά στα μείζονα ανεπιθύμητα καρδιαγγειακά συμβάματα, ένας σύνθετος δείκτης που περιλάμβανε εγκεφαλικό επεισόδιο, έμφραγμα του μυοκαρδίου και θάνατο από οποιαδήποτε αιτία. Μετά από έναν χρόνο, ο κίνδυνος αυτού του συνδυασμένου αποτελέσματος ήταν 2,9% στην ομάδα της τιρζεπατίδης έναντι 4,4% στην ομάδα σύγκρισης.
Οι ερευνητές υπολόγισαν έτσι 32% χαμηλότερο σχετικό κίνδυνο για το συγκεκριμένο σύνθετο καρδιαγγειακό αποτέλεσμα. Η διαφορά προήλθε κυρίως από το χαμηλότερο ποσοστό εμφραγμάτων και θανάτων, ενώ η διαφορά στον κίνδυνο εγκεφαλικού ήταν μικρότερη και δεν έδειξε ουσιαστική στατιστική διαφοροποίηση μεταξύ των δύο ομάδων.
Ειδικότερα, ο κίνδυνος εμφράγματος ήταν περίπου 33% χαμηλότερος στην ομάδα της τιρζεπατίδης, ενώ για τον θάνατο από οποιαδήποτε αιτία η σχετική μείωση ήταν ακόμη μεγαλύτερη. Οι ερευνητές παρατήρησαν επίσης χαμηλότερη συχνότητα λοιμώξεων που απαιτούσαν νοσηλεία στην ομάδα της τιρζεπατίδης.
Η συγκεκριμένη εικόνα έχει σημασία επειδή οι συμμετέχοντες δεν ήταν άνθρωποι χωρίς καρδιαγγειακά προβλήματα. Είχαν ήδη αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο, επομένως η μελέτη εξετάζει την τιρζεπατίδη σε έναν πληθυσμό για τον οποίο η πρόληψη ενός νέου εμφράγματος ή εγκεφαλικού αποτελεί ιδιαίτερα σημαντικό θεραπευτικό στόχο.
Τι αποδεικνύει και τι όχι η νέα μελέτη
Η τιρζεπατίδη δρα ταυτόχρονα στους υποδοχείς δύο ορμονών του εντέρου, του GIP και του GLP-1. Η δράση της μπορεί να βελτιώσει τον έλεγχο της γλυκόζης και να οδηγήσει σε σημαντική απώλεια σωματικού βάρους, όμως η καρδιαγγειακή της επίδραση παραμένει αντικείμενο έρευνας. Προηγούμενες μελέτες είχαν δώσει ενδείξεις για ορισμένα καρδιαγγειακά οφέλη, ενώ η μελέτη SURPASS-CVOT είχε δείξει ότι η τιρζεπατίδη δεν ήταν κατώτερη της ντουλαγλουτίδης ως προς τα μείζονα καρδιαγγειακά συμβάματα.
Η νέα εργασία, που δημοσιεύθηκε στο The BMJ, έχει διαφορετικό σχεδιασμό. Δεν αποτελεί κλασική τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή, αλλά μελέτη παρατήρησης βασισμένη σε δεδομένα πραγματικής κλινικής πρακτικής. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τη σιταγλιπτίνη ως συγκριτικό παράγοντα που λειτουργεί ως «εικονικό» σημείο αναφοράς, προκειμένου να εκτιμήσουν τι επιπλέον διαφορά μπορεί να συνδέεται με την έναρξη της τιρζεπατίδης πάνω από τη συνήθη θεραπεία.
Αυτό σημαίνει ότι τα αποτελέσματα δεν μπορούν από μόνα τους να αποδείξουν ότι η τιρζεπατίδη προκάλεσε τη μείωση των εμφραγμάτων ή των θανάτων. Οι ίδιοι οι ερευνητές επισημαίνουν την πιθανότητα να υπάρχουν παράγοντες που δεν καταγράφηκαν πλήρως στα δεδομένα και θα μπορούσαν να επηρεάζουν τις διαφορές μεταξύ των ασθενών που έλαβαν τα δύο φάρμακα. Επιπλέον, η διάμεση διάρκεια θεραπείας ήταν μικρότερη από έξι μήνες και η μελέτη περιορίστηκε σε ασφαλισμένους ασθενείς στις Ηνωμένες Πολιτείες με ήδη εγκατεστημένη αθηροσκληρωτική καρδιαγγειακή νόσο.
Το εύρημα επομένως δεν σημαίνει ότι η τιρζεπατίδη αποτελεί θεραπεία για την πρόληψη του εμφράγματος σε όλους ούτε ότι μπορεί να αντικαταστήσει τις υπόλοιπες θεραπείες για τον διαβήτη και την καρδιαγγειακή νόσο. Δείχνει όμως ότι σε έναν πληθυσμό υψηλού καρδιαγγειακού κινδύνου, η έναρξη της τιρζεπατίδης συνδέθηκε με αισθητά χαμηλότερη συχνότητα σοβαρών καρδιαγγειακών συμβαμάτων, με τη μεγαλύτερη διαφορά να αφορά το έμφραγμα και τη συνολική θνησιμότητα.
