Όλοι έχουμε τρόφιμα στα οποία δύσκολα αντιστεκόμαστε. Ένα παγωτό μετά από μια δύσκολη ημέρα, ένα αναψυκτικό μαζί με την πίτσα ή ένα burger με πατάτες μπορεί να αποτελούν περιστασιακές απολαύσεις. Όμως, σύμφωνα με γαστρεντερολόγους, υπάρχουν ορισμένες κατηγορίες τροφίμων που οι ίδιοι επιλέγουν να καταναλώνουν σπάνια ή ακόμη και να αποφεύγουν σχεδόν εντελώς. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι αυτό δεν σημαίνει πως η περιστασιακή κατανάλωση ενός hot dog, μιας μπριζόλας ή ενός αναψυκτικού θα προκαλέσει από μόνη της πρόβλημα υγείας. Η σημασία βρίσκεται κυρίως στη συχνότητα, στην ποσότητα και στο συνολικό διατροφικό πρότυπο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σκουλήκια, μούχλα και κατσαρίδες σε εγκαταστάσεις catering Διεθνούς Αεροδρομίου – Καταγγελία εργαζομένων με συγκλονιστικό βίντεο
Μπάρες πρωτεΐνης: δεν είναι όλες τόσο «υγιεινές» όσο φαίνονται
Οι μπάρες πρωτεΐνης έχουν συνδεθεί έντονα με την υγιεινή διατροφή και την πρόσληψη πρωτεΐνης. Ωστόσο, η γαστρεντερολόγος Dr. Harmony Allison από το Tufts Medical Center δηλώνει ότι αποφεύγει τις ιδιαίτερα επεξεργασμένες μπάρες πρωτεΐνης. Όπως εξηγεί, ορισμένες από αυτές περιέχουν πολλά πρόσθετα συστατικά και μπορεί να προκαλέσουν φούσκωμα και αέρια. Η ίδια υποστηρίζει ότι η απαιτούμενη ποσότητα πρωτεΐνης μπορεί να προσληφθεί και από λιγότερο επεξεργασμένες τροφές, όπως το γάλα, το φυστικοβούτυρο, οι ξηροί καρποί και οι κολοκυθόσποροι.
Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι κάθε μπάρα πρωτεΐνης είναι προβληματική. Η διατροφική της αξία εξαρτάται από τη σύνθεση, την ποσότητα των πρόσθετων συστατικών και τη συνολική διατροφή του καταναλωτή.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποιο είδος θαλασσινού συγκεντρώνει τα υψηλότερα επίπεδα χαλκού που συνδέεται με σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία – Νέα μελέτη
Μπριζόλα και άλλα είδη κόκκινου κρέατος
Το κόκκινο κρέας είναι μία από τις κατηγορίες που οι γαστρεντερολόγοι του άρθρου αναφέρουν συχνότερα ως τρόφιμο που περιορίζουν. Η Dr. Reezwana Chowdhury, γαστρεντερολόγος στο Johns Hopkins, αναφέρει ότι αποφεύγει ιδιαίτερα τις μπριζόλες και τα burgers, καθώς η υψηλή κατανάλωση κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου και εμφάνισης πολυπόδων.
Σημαντικό σημείο η ποσότητα: σύμφωνα με την ειδικό, ο κίνδυνος καρκίνου του παχέος εντέρου είναι υψηλότερος σε άτομα που καταναλώνουν περισσότερα από 100 γραμμάρια κόκκινου κρέατος την ημέρα. Η αναφορά αυτή δεν πρέπει να ερμηνεύεται ως «100 γραμμάρια κρέας προκαλούν καρκίνο». Πρόκειται για συσχέτιση που αφορά τη συστηματική κατανάλωση και όχι ένα μεμονωμένο γεύμα.
Hot dog, μπέικον, ζαμπόν και αλλαντικά
Ακόμη μεγαλύτερη προσοχή δίνεται στα επεξεργασμένα κρέατα. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν, μεταξύ άλλων, τα hot dogs, το μπέικον και διάφορα αλλαντικά και προϊόντα κρέατος που έχουν υποστεί επεξεργασία. Η Dr. Rabia De Latour, γαστρεντερολόγος και επίκουρη καθηγήτρια Ιατρικής στο NYU Grossman School of Medicine, αναφέρει ότι αποφεύγει τα επεξεργασμένα κρέατα λόγω της συσχέτισής τους με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου.
Επιστημοβικά εδομένα έχουν συνδέσει την κατανάλωση κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος τέσσερις ή περισσότερες φορές την εβδομάδα με έως και 20% υψηλότερο κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου. Και εδώ χρειάζεται προσοχή στην ερμηνεία του αριθμού. Το «20% αυξημένος κίνδυνος» δεν σημαίνει ότι ένας στους πέντε ανθρώπους που τρώνε hot dog θα εμφανίσει καρκίνο. Πρόκειται για σχετική αύξηση του κινδύνου και όχι για απόλυτη πιθανότητα εμφάνισης της νόσου.
Τηγανητό κοτόπουλο και ψάρι
Τα τηγανητά αποτελούν ακόμη μία κατηγορία που ορισμένοι ειδικοί περιορίζουν σημαντικά. Ο Dr. Mahmoud Ghannoum, ερευνητής του μικροβιώματος, αναφέρεται στις πιθανές επιδράσεις του τηγανίσματος και ειδικότερα των ελαίων που χρησιμοποιούνται στο μαγείρεμα. Σύμφωνα με τον ίδιο, μελέτες έχουν δείξει ότι το τηγανισμένο λάδι μπορεί να επηρεάσει δυσμενώς το εντερικό μικροβίωμα. Ο ίδιος συνδέει αυτή την επίδραση με διαδικασίες που σχετίζονται με την αθηροσκλήρωση, δηλαδή τη συσσώρευση λιπών και άλλων ουσιών στα τοιχώματα των αρτηριών.
Ωστόσο, ο ισχυρισμός χρειάζεται να διαβαστεί στο πλαίσιο των διαθέσιμων επιστημονικών δεδομένων. Δεν σημαίνει ότι η κατανάλωση ενός τηγανητού ψαριού ή μιας μερίδας τηγανητού κοτόπουλου προκαλεί αθηροσκλήρωση. Η διατροφή συνολικά, η ποιότητα των λιπών, η συχνότητα κατανάλωσης και άλλοι παράγοντες του τρόπου ζωής παίζουν ρόλο στην καρδιαγγειακή υγεία.
Αναψυκτικά και ζαχαρούχα ποτά
Τα αναψυκτικά με ζάχαρη είναι επίσης μεταξύ των προϊόντων που οι ειδικοί περιορίζουν. Ο Dr. Simon C. Matthews, γαστρεντερολόγος στο Johns Hopkins, επισημαίνει ότι τα ζαχαρούχα ποτά έχουν συνδεθεί με χρόνιες παθήσεις, όπως ο διαβήτης και οι καρδιαγγειακές παθήσεις.
Παράλληλα, μπορούν να προκαλέσουν ή να επιδεινώσουν ορισμένα γαστρεντερικά συμπτώματα, όπως φούσκωμα, ρέψιμο και παλινδρόμηση. Το πρόβλημα μπορεί να είναι εντονότερο όταν τα ποτά είναι ταυτόχρονα ανθρακούχα και περιέχουν καφεΐνη. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε αναψυκτικό θα προκαλέσει γαστρεντερικό πρόβλημα σε όλους. Η ατομική ευαισθησία διαφέρει σημαντικά, ιδιαίτερα σε ανθρώπους που αντιμετωπίζουν γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση ή είναι ευαίσθητοι στα ανθρακούχα ποτά.
Λευκό ψωμί και άλλα προϊόντα από εξευγενισμένα δημητριακά
Το λευκό ψωμί βρίσκεται επίσης στη λίστα, κυρίως επειδή αποτελεί προϊόν από εξευγενισμένα δημητριακά. Η Dr. Shilpa Grover, διευθύντρια του προγράμματος ογκο-γαστρεντερολογίας στο Brigham and Women’s Hospital, αναφέρει ότι διατροφικά πρότυπα με υψηλή κατανάλωση κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος και εξευγενισμένων δημητριακών έχουν συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο εκκολπωματίτιδας.
Η εκκολπωμάτωση αφορά την παρουσία μικρών θυλάκων στο τοίχωμα του πεπτικού συστήματος, κυρίως στο παχύ έντερο, ενώ όταν αυτοί οι θύλακες φλεγμαίνουν, μπορεί να προκύψει εκκολπωματίτιδα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι η ειδικός επισημαίνει πως παλαιότερες αντιλήψεις σχετικά με την αποφυγή ξηρών καρπών, καλαμποκιού και ποπ κορν δεν υποστηρίζονται από τα σημερινά δεδομένα. Σύμφωνα με την ίδια, οι συγκεκριμένες τροφές δεν έχουν συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης εκκολπωμάτωσης ή επιπλοκών όπως η εκκολπωματίτιδα και η αιμορραγία.
Το σημαντικότερο δεν είναι ένα «απαγορευμένο» τρόφιμο
Το βασικό μήνυμα των γαστρεντερολόγων δεν είναι ότι πρέπει να αποκλειστούν για πάντα συγκεκριμένες τροφές από τη διατροφή. Η περιστασιακή κατανάλωση ενός burger, ενός hot dog ή ενός γλυκού δεν ισοδυναμεί με καταστροφή της υγείας του εντέρου. Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι το συνολικό διατροφικό πρότυπο και η συχνότητα κατανάλωσης. Μια διατροφή που βασίζεται συστηματικά σε επεξεργασμένο κρέας, εξευγενισμένα δημητριακά, ζαχαρούχα ποτά και πολύ επεξεργασμένα τρόφιμα διαφέρει σημαντικά από μια διατροφή στην οποία τέτοια τρόφιμα καταναλώνονται περιστασιακά και συνυπάρχουν με λαχανικά, φρούτα, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης, ξηρούς καρπούς και άλλες λιγότερο επεξεργασμένες τροφές.
Με άλλα λόγια, οι γαστρεντερολόγοι δεν λένε ότι ένα hot dog ή μια φέτα λευκό ψωμί θα «αρρωστήσει» το έντερο. Το μήνυμα είναι πολύ πιο απλό: η συχνότητα, η ποσότητα και το συνολικό διατροφικό μοτίβο έχουν μεγαλύτερη σημασία από ένα μεμονωμένο τρόφιμο.
Και ίσως αυτή είναι η πιο χρήσιμη διατροφική συμβουλή από όλες: δεν χρειάζεται να βλέπουμε τη διατροφή ως μια λίστα από απόλυτες απαγορεύσεις, αλλά ως μια καθημερινή επιλογή όπου οι λιγότερο υγιεινές τροφές μπορούν να έχουν θέση περιστασιακά, χωρίς να αποτελούν τη βάση της διατροφής μας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Μηλόξιδο: Φυτοφάρμακα και προβληματικές συσκευασίες – Τι έδειξε εργαστηριακό τεστ
- Κυβερνοεπιθέσεις: Γιατί η βιομηχανία τροφίμων και ποτών έχει γίνει «πρώτος στόχος» των χάκερ
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
